Bolesław Faron

Bolesław Faron

Stopień naukowy: profesor zwyczajny doktor habilitowany

Stanowisko: profesor w Katedrze Mediów i Badań Kulturowych

Funkcje: dyrektor Instytutu Filologii Polskiej (2000-2006), Kierownik Katedry Literatury Polskiej XX wieku, członek Komisji Historycznoliterackiej PAN oddział w Krakowie, prorektor i rektor WSP (1971-1981), minister oświaty i wychowania (1981-1985), w latach 1986-1990 radca ds. spraw kulturalnych i naukowych ambasady PRL w Wiedniu i dyrektor tamtejszego Instytutu Polskiego, członek Komitetu Nauki o Literaturze PAN, redaktor naukowy serii: „Biblioteka Polonistyki” w Wydawnictwach Szkolnych i Pedagogicznych (od 1982), w latach 1993-1995 prezes Wydawnictwa Edukacyjnego w Warszawie – oddział w Krakowie, a od 1995 dyrektor ds. naukowych WE w Krakowie. Członek Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza. Redaktor naczelny dwumiesięcznika „Ruch Literacki”(1975-1981), zastępca redaktora naczelnego czasopisma ZLP „Lektura” (1991-1994). Od 1994 członek Stowarzyszenia Twórczego „Polart”. Od 1975 członek Stowarzyszenia „Kuźnica”(od 1996 wiceprzewodniczacy Rady „Kuźnicy”). Członek Senatu Akademickiego WSP w Krakowie (1996-1999, 2005-) Dyrektor Instytutu Filologii Polskiej Akademii Pedagogicznej w Krakowie (od 2000). Nagroda ministra nauki, szkolnictwa wyższego i techniki I, II, III stopnia. Członek ZLP od lat siedemdziesiątych u.w.

Zainteresowania naukowe: proza narracyjna i krytyka literacka XX wieku i najnowsza. Najwięcej w jego badaniach zajmuje okres dwudziestolecia międzywojennego, pisał również o pisarzach Młodej Polski, o prasie Powstania Warszawskiego, o pisarce dla dzieci i młodzieży Marii Kownackiej, o autorach współczesnych, jak Józef Baran czy Julian Kawalec, a także o prasie („Almanach Muszyny”, „Almanach Sądecki”).

Ważniejsze publikacje:

  1. Publikacje książkowe:
    1. Zbigniew Uniłowski, [monografia], Warszawa 1969.
    2. Stanisław Piętak, [monografia], Kraków 1971.
    3. Stefan Kołaczkowski jako krytyk i historyk literatury, Wrocław 1976.
    4. Oświatowe przekroje i zbliżenia, Warszawa 1985.
    5. Spotkania i powroty. Sylwetki i szkice o literaturze, Kraków 1995.
    6. Jama Michalika, [monografia] Kraków 1995, (wyd. II rozsz. Kraków 1997).
    7. Korzenie, [szkice i wspomnienia], Kraków 1997.
    8. Powrót do korzeni, [szkice i wspomnienia], Kraków 2000.
    9. Jama Michalika: przewodnik literacki. Wyd. 3 rozsz. Kraków: Wydaw. Edukacyjne, [2002].
    10. Władysław Orkan. Kraków : Wydaw. Edukacyjne, 2004.
    11. Okruchy: szkice o literaturze i kulturze XX wieku. Kraków : Wydaw. Edukacyjne, 2005.
    12. Z podróży, Kraków 2007.
    13. Powrót do korzeni. Nowy, Kraków 2007.
    14. Władysław Orkan. Rozszerzony, Kraków 2012.
  2. Publikacje w edycjach zbiorowych:
    1. Z kontaktów Władysława Orkana z naturalizmem, [w:] „Rocznik Naukowo-Dydaktyczny wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie. Prace Historycznoliterackie”, z.11, Kraków 1961.
    2. Leon Piwiński jako krytyk prozy narracyjnej, [w:] „Rocznik Naukowo-Dydaktyczny wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie. Prace Historycznoliterackie”, z.11, Kraków 1963.
    3. Maria Kownacka-pisarka dla dzieci i młodzieży, [w:] „Wychowanie w Przedszkolu” 1967, nr 2.
    4. Z dyskusji o neorealizmie w latach międzywojennych, [w:] Czy „mały realizm”? (wybór, opracowanie: J. Kajtoch, J. Skórnicki), Warszawa 1967.
    5. Z dziejów prasy Powstania Warszawskiego, [w:] „Rocznik Historii Czasopiśmiennictwa Polskiego Polskiej Akademii Nauk”, z. X, Wrocław 1971.
    6. Tadeusz Kubiak, [w:] Debiuty poetyckie 1944-1960, Wiersze, autointerpretacje, opinie krytyczne, Warszawa 1972.
    7. Ziemi przypisany – Stanisław Piętak, [w:] Prozaicy dwudziestolecia międzywojennego. Sylwetki, Warszawa 1972, 1974.
    8. Wiedza o literaturze na użytek szkoły (współpraca: S.Burkot, Z.Uryga), „Pamiętnik Literacki” 1975
    9. Zespół literacki „Przedmieście”, [w:] Literatura polska w okresie międzywojennym, t.1, Obraz literatury polskiej XIX i XX wieku, Kraków 1979.
    10. Poezja agitacyjno-estradowa. O twórczości Edwarda Szymańskiego, [w:] Poeci dwudziestolecia międzywojennego. Sylwetki, Warszawa 1982.
    11. Władysław Orkan, [w:] Literatura polska okresu Młodej Polski, t. III, Obraz literatury polskiej XIX i XX wieku, Kraków 1973.
    12. Autor haseł [w:] Obraz literatury polskiej. Literatura polska w okresie międzywojennym, t.1, Kraków 1079.
    13. Mały słownik pisarzy polskich, cz. II, Warszawa 1981.
    14. Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny, t. I, t. II, Warszawa 1984, 1985.
    15. Listy Marii Kownackiej, [wybór], [w:] Maria Kownacka w setną rocznicę urodzin, Kielce 1994.
    16. Krytyk czy recenzent? Metakrytyczne i metaliterackie poglądy Witolda Gombrowicza w dwudziestoleciu międzywojennym, [w:] „Kieleckie studia Filologiczne”, t. IX, Kielce 1996.
    17. Pisarz chłopski wobec wielkiej wojny (Orkan), [w:] Pierwsza wojna światowa w literaturze polskiej i obcej. Wybrane zagadnienia, Lublin 1999.
    18. Literatura polska XX wieku, Warszawa 2000.
    19. Pośmiertelny powrót Juliusza Słowackiego do kraju, [w:] Proza, proza, proza, t. VI, Kraków 2000.
    20. Julian Kawalec – poeta, [w:] Proza, proza, proza, t. VI, Kraków 2000.
    21. mgr Antoni Sitek [w:] Proza, proza, proza... T. 7, Opowiadania, fragmenty, krytyka, eseje, publicystyka, jubileusze, korespondencje, wspomnienia, kronika / red. Konrad Strzelewicz Kraków : Związek Literatów Polskich, 2001.
    22. Polowanie na postmodernistów we wsi Maniowy [w:] Proza, proza, proza... T. 7, Opowiadania, fragmenty, krytyka, eseje, publicystyka, jubileusze, korespondencje, wspomnienia, krytyka / red. Konrad Strzelewicz, Kraków : Związek Literatów Polskich, 2001.
    23. Adamie Zielińskim nie tylko osobiście [w:] W labiryncie świata : Adam Zieliński w oczach krytyki / wybór i red. Tadeusz Skoczek, Leszek Żuliński, Rzeszów ; Wiedeń: Podkarpacka Oficyna Wydawnicza, 2001.
    24. Polowanie na postmodernistów we wsi Maniowy [w:] Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria. - 2002, Z. 1, s. 3-12.
    25. Juliana Kawalca pieśń o starości [w:] Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria. - 2003, Z. 3, s. 201-218
    26. Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria. Z. 3 / Akademia Pedagogiczna ; pod red. Bolesława Farona, Kraków : Wydaw. Naukowe AP, 2003
    27. Listy ze wsi Władysława Orkana czytane dzisiaj [w:] Orkan czytany dzisiaj : materiały z sesji naukowej zorganizowanej przez Akademię Pedagogiczną w Krakowie i Podhalańską Państwową Wyższą Szkołę Zawodową w Nowym Targu w dniach 11-13 października 2002 r. w Koninkach / pod red. Marii Madejowej, Wojciecha Kudyby, Anny Mlekodaj, Nowy Targ : Zakład Poligraficzny "MK", 2003.
    28. Wspomnienie o Profesorze Janie Kulpie [w:] Profesor Jan Kulpa - wybitny pedagog polski: (materiały pokonferencyjne) / pod red. Elżbiety Bryckiej, Marii Chymuk. Kraków: Akademia Pedagogiczna. Instytut Nauk o Wychowaniu, 2004.
    29. Konstanty Ildefons Gałczyński w kręgu "Kwadrygi" [w:] Dzieło i życie Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego. t. 2 / pod red. Adama Kulawika i Jerzego S. Ossowskiego. Kraków 2005.
    30. Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria, z. 5, pod red. Bolesława Farona, Kraków 2005.
    31. Konstanty Ildefons Gałczyński w kręgu Kwadrygi [w:] Literatura - kulturoznawstwo - uniwersytet: księga ofiarowana Franciszkowi Ziejce w 65 rocznicę urodzin / pod red. Bogusława Doparta, Jacka Popiela, Mariana Stali. Kraków 2005.
    32. Szkic do portretu Michała Lisińskiego [w:] Podhalanie w świecie : historia i współczesność, pod red. Agaty Judyckiej, Zbigniewa Judyckiego i Henryka W. Żalińskiego. Kraków 2005.
    33. Dziennik poety z przełomu wieków, Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria 2006, z. 6 (37), s. 164-175.
    34. Malowanie słowem. O poezji Janusza Trzebiatowskiego [w:] Pasje życia: wielki jubileusz Janusza Trzebiatowskiego 2005/2005, Kraków 2007.
    35. Wincenty Danek: nauczyciel, badacz, organizator [w:] Powieść historyczna, Kraków 2007.
    36. Wokół polskich Nobli literackich [w:] Literatura, kultura i język polski, Poznań 2007.
    37. Jan Nowakowski: nauczyciel nauczycieli: w kręgu praktyki i teorii [w:] Dramat w historii, historia w dramacie, Kraków 2009.
  3. Opracowania książek innych autorów:
    1. Współczesna poezja polska, Kraków 1971, 1972, (wybór, opracowanie, współautor: S. Burkot).
    2. Prozaicy dwudziestolecia międzywojennego. Sylwetki, Warszawa 1972, 1974.
    3. W. Orkan, Komornicy i inne nowele, Warszawa 1975.
    4. Z. Uniłowski, Wspólny pokój i inne utwory, Wrocław 1976.
    5. Z. Uniłowski, Żyto w dżungli. Pamiętnik morski. Reportaże, Kraków 1981.
    6. J. Krupińska-Trzebiatowska, Płomienie, Kraków1994, (przedsłowie).
    7. J. Krupińska-Trzebiatowska, Sny, Kraków 1994, (posłowie).
    8. A. Zieliński, Hołobutów, Kraków 1998.
    9. J.Baran, Pod zielonym drzewem życia, Kraków 2000 (przedsłowie).
  4. Wybrane artykuły:
    1. Poeta dojrzały / Bolesław Faron „Hybryda” 2001, nr 3, s. 33-34, Przedruk przedsłowia do tomu J. Barana "Pod zielonym drzewem życia". - Kraków, 2000.
    2. Nauczyciel nauczycieli.Wspomnienie o Janie Nowakowskim „Konspekt” 2001,nr 7,s.16-19
    3. Praca recenzowana Smutek międzyepoki : szkice o literaturze i kulturze / Jan Pieszczachowicz. - Kraków, 2000„Nowa Polszczyzna” 2001, nr 1, s. 66-68.
    4. Dyskusja nad Encyklopedią Sądecką „Rocznik Sądecki” 2001, T. 29, s. 245-247.
    5. Wokół kobiety i sztuki O twórczości poetyckiej malarza Janusza Trzebiatowskiego „Suplement” 2001, nr 10, s. 16-17.
    6. Praca recenzowana: Do Europy tak, ale razem z naszymi umarłymi / Maria Janion. - Warszawa, 2000, „Nowa Polszczyzna” 2002, nr 2, s. 64-66.
    7. Praca recenzowana: Literackie półwiecze : 1939-1984 / Andrzej Zawada. - Wrocław, 2001. - (A to Polska właśnie” Nowa Polszczyzna” 2002, nr 1, s. 62-64.
    8. Praca recenzowana: Do Europy - tak, ale razem z naszymi umarłymi / Maria Janion. - Warszawa, 2000 „Zdanie” 2002, nr 1/2, s. 93-94.
    9. Mój życiorys polonistyczny z historią w tle / Henryk Markiewicz ; rozmową z autorem uzupełniła Barbara N. Łopieńska. - Kraków, cop. 2002, „Konspekt”2003, nr 14/15, s. 93-94.
    10. Pesn' Ulâna Kaval'ca o starosti / Bolesław Faron ; perevod. O.O. Leškovoj [w:] Studia polonorossica: k 80-letiju Eleny Zaharovny Cybenko : sbornik statej / otv. Victor A. Horev.
    11. Moskva : Izdatel'stvo Moskovskogo Universiteta, 2003.
    12. Dostojny Jubilacie! Wypowiedź z okazji jubileuszu Profesora Stanisława Burkota „Konspekt” 2004, nr 19, s. 191-193.
    13. Józefa Barana i Anny Dymnej wyprawa po złote runo „Konspekt” 2004, nr 20, s. 146-148
    14. W sadzie owoc dojrzewa „Konspekt” 2004, nr 20, s. 154.
    15. Wokół literackiej nagrody Nobla dla Reymonta „Przegląd Humanistyczny” 2004, nr 2, s. 27-43.
    16. Śladami polskiej kultury „Konspekt” 2005, nr 23, s. 86-91.
    17. Z notatnika sztokholmskiego: podróż do noblowskiego sezamu „Konspekt” 2005, nr 21, s. 54-59.
    18. Pięćdziesiąt lat pracy w WSP (AP, UP): okruchy wspomnień [w:] Uczelnia w mojej pamięci. Kraków 2011.
  5. Wybrane teksty o twórczości autora:
    1. B. Sowińska, Wokół Uniłowskiego, „Życie Warszawy” 1969, nr 219.
    2. J. Iwaszkiewicz, Uniłowszczyzna, „Życie Warszawy” 1969, nr 304.
    3. W. Żukrowski, Dookoła Uniłowskiego, „Nowe Książki” 1970, nr 5.
    4. J. Pieszczachowicz, Dlaczego Uniłowski, „Miesięcznik Literacki” 1970
    5. J. Pluta, Przypomnienie Uniłowskiego, „Odra” 1970, nr 6.
    6. M. Stępień, Książka o Zbigniewie Uniłowskim, „Ruch Literacki”1970, nr 4.
    7. W. P. Szymański, Książka o Uniłowskim, „Ruch Literacki” 1970, nr 37.
    8. W. Żukrowski, Prozaicy dwudziestolecia wojennego, „Nowe Książki” 1972, nr 22.
    9. J. Pluta, Jak się robi książkę zbiorową, „Życie Literackie” 1973, nr 2.
    10. J. Marx, Krakowiaków czas zacząć..., „Kierunki” 1973, nr 20.
    11. W. Wyskiel, Umiejętności streszczania i sztuka interpretacji. Sylwetki prozaików dwudziestolecia, „Ruch Literacki” 1973, nr 3.
    12. B. Zawada, Słownik prozaików dwudziestolecia międzywojennego, ”Twórczość” 1975.
    13. M.Ziółek, Prozaicy dwudziestolecia międzywojennego, „Miesięcznik Literacki”1976,nr 1.
    14. S. Stanuch, Stefan Kołaczkowski, „Dziennik Polski”, 1976, nr 280.
    15. O. Jędrzejczyk, Oczekiwanie i spełnienie, „Życie Literackie”1976, nr 50.
    16. W. Żukrowski, Krytyk inspirator, „Nowe Książki” 1977, nr 4.
    17. S. Bereś, Gest humanistyczny, „Twórczość”, 1977, nr 7.
    18. Z. Zygma, Uniłowski wśród klasyków, „Życie Literackie” 1977, nr 25.
    19. K. Rogatko, Krytyk z innej epoki, „Miesięcznik Literacki” 1978, nr 5.
    20. J. Pluta, Monografia Kołaczkowskiego, „Teksty” 1978, nr 3.
    21. A. Marzec, Zbliżenia oświatowe, „Życie Literackie” 1986, nr 8.
    22. L. Bielas, O szkole realistycznie, „Odrodzenie” 1986, nr 10.
    23. B. Kołcz, Korzenie, „Rocznik Sądecki”, t. XXV, Nowy Sącz 1992.
    24. J. Baran, Dwie książki profesora Farona, „Gazeta Krakowska”1995, nr 171.
    25. [Biogram], [w:] L. M. Bartelski, Polscy pisarze współcześni 1939-1991. Leksykon, Warszawa 1995.
    26. [Biogram], [w:] Współcześni polscy pisarze i badacze literatury, t. II, Warszawa 1994.
    27. L. Żuliński, Jama z Balonikiem, „Wiadomości Kulturalne” 1995, nr 35.
    28. W. Kolarz, Hajda do jamy, „Gazeta Krakowska”1995, nr 181.
    29. J. Drzewiecki, Wszystko o Jamie Michalika. Muzeum w kawiarni, „Rzeczpospolita” 1995, nr 202.
    30. M. Krassowski, Głównie powroty, „Wiadomości kulturalne” 1995, nr 27.
    31. A. Warzecha, Po kawiarni i kabarecie, „Dzienni Polski”1996, nr 19.
    32. J. Koprowski, Dynamit Krakowa, „Nowe Książki” 1996, nr 1.
    33. J. M. Paluch, Tęsknota za Jamą, „Ziemia Bocheńska” 1996, nr 6.
    34. M. Ziemianin, Z Czarnego Potoku w świat. Profesor Faron na tronie, „Gazeta Krakowska” 3 III 1997.
    35. J. Baran, „Korzenie” Bolesława Farona, „Dzienni Polski” 3 IV 1997.
    36. S. Kaszyński, Literaturoznawca z Czarnego Potoku, „Suplement” 1998, nr 1.
    37. J. Leśniak, Refleksje i przemyślenia, „Dziennik Polski” Nowy Sącz 2000.
    38. W.W.[Wiesława Wantuch], Powrót do korzeni, „Nowe Ksiązki” 2000, nr 2.
    39. Ł. Gołębiowski, Powrót do korzeni, „Magazyn Literacki”, kwiecień 2000.
    40. U. Lisowska, Wspomnienia Bolesława Farona, „Konspekt” 2000, nr 3.
    41. K. Pławecka, Powrót do korzeni, „Nowa Polszczyzna 2001, nr 1.
    42. J. Kawalec, Książka o wierności, „Hybryda” 2001, nr 3.
    43. M. Śliwa, Powrót do korzeni, „Rocznik Sadecki” t. XXIX, 2001.
    44. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria XII. Literatura - Kultura - Edukacja. Kraków 2012 [Księga pamiątkowa dedykowana B. F. O Jubilacie piszą: Zbigniew Bauer i Jerzy Leśniak].

Ostatnie konferencje naukowe:

  • Powieść historyczna dawniej i dziś, Kraków-Maniowy, kwiecień 2006. Org. IFP. Referat: Wincenty Danek: badacz i pedagog.
  • Podróż w literaturze polskiej. Maniowy, czerwiec 2006, org. IFP
  • III Kongres Polonistyki Zagranicznej, Poznań, czerwiec 2006, Org. M.in.UAM. Referat: Polskie Noble Literackie

Tematyka seminariów magisterskich:
Kulturoznawstwo i wiedza o mediach I rok studia II stopnia (niestacjonarne) - tematyka seminarium oscyluje wokół dwóch osi: kulturoznawstwo (np. adaptacje filmowe dzieł literackich, dzienniki pisarzy), kwestie feminizmu oraz wiedza o mediach (np. media w polityce).

Kontakt: bfaron@op.pl

Created by fine.pl