Problems

It would seem there is a whole dimension to the question 'what is a "great" butler?' I have hitherto not properly considered. It is, I must say, a rather unsettling experience to realize this about a matter so close to my heart, particularly one I have given much thought to over the years. But it strikes me I may have been a little hasty before in dismissing certain aspects of the Hayes Society's criteria for membership. I have no wish, let me make clear, to retract any of my ideas on 'dignity' and its crucial link with 'greatness'. But I have been thinking a little more about that other pronouncement made by the Hayes Society - namely the admission that it was a prerequisite for membership of the Society that 'the applicant be attached to a distinguished household'. My feeling remains, no less than before, that this represents a piece of unthinking snobbery on the part of the Society. However, it occurs to me that perhaps what one takes objection to is, specifically, the outmoded understanding of what a 'distinguished household' is, rather than to the general principle being expressed. Indeed, now that I think further on the matter, I believe it may well be true to say it is a prerequisite of greatness that one 'be attached to a distinguished household' - so long as one takes 'distinguished' here to have a meaning deeper than that understood by the Hayes Society.

Odnoszę wrażenie, że w moich rozważaniach nad pytaniem "Jaki jest «wielki» kamerdyner?" pominąłem całkowicie jeden aspekt tego zagadnienia. Muszę przyznać, że takie odczucie jest bardzo mało przyjemne, tym bardziej, że o całym zagadnieniu rozmyślałem przecież przez wiele lat. A jednak może zbyt pochopnie odrzucałem pewne aspekty kryteriów przynależności do Hayes Society. Muszę tu wyjaśnić, że nie mam bynajmniej zamiaru wycofywać się z tego, co dotychczas powiedziałem na temat „godności" kamerdynera i ściśle powiązanej z nią „wielkości". Zastanowiłem się za to nad innym orzeczeniem Hayes Society - tym mianowicie, że od kandydata na członka Towarzystwa wymagano, by „był zatrudniony w szlachetnym domu". Nadal uważam, tak samo stanowczo jak do tej pory, że był to przejaw niemądrego snobizmu ze strony Towarzystwa. Jednak przychodzi mi teraz na myśl, że sprzeciw mój dotyczy bardziej staroświeckiego rozumienia pojęcia „szlachetnego domu" niż ogólnej zasady. A im więcej obecnie rozmyślam nad tą sprawą, tym bardziej skłonny jestem uznać, że niezbędnym warunkiem „wielkości" jest rzeczywiście zatrudnienie w „szlachetnym domu" - jeżeli tylko słowo „szlachetny" będzie miało znaczenie głębsze niż to, jakim posługiwało się Hayes Society.

© Jan Rybicki 2005