Dwa jubileusze - różne profesorskie pasje

Jubileusze

Dwa jubileusze
- różne profesorskie pasje

Rok 2001 okazał się bogaty w jubileusze dla Instytutu Neofilologii. Jubilatami byli Profesorowie przez wiele lat związani z Akademią Pedagogiczną w Krakowie - obaj "rocznik 1931" - prof. dr hab. Stanisław Karolak, filolog, językoznawca i prof. dr hab. Jan Prokop, historyk literatury, krytyk literacki i poeta.

Należy też dodać, że dla prof. Karolaka była to podwójna okazja do świętowania. Nie tylko siedemdziesiąte urodziny, ale również 20 lat pracy na stanowisku dyrektora Instytutu Neofilologii, co, jak stwierdził, uświadomił sobie dopiero podczas otwarcia wystawy. Aby godnie uhonorować obu dostojnych Jubilatów równocześnie, wspólna uroczystość odbyła się 24 października br. Doktorantki obu Profesorów i pracownicy biblioteki przygotowali wystawę, która symbolicznie obrazowała ogromny dorobek tych znakomitych naukowców. Cztery gabloty ustawione w holu Biblioteki Głównej AP pomieściły tylko część materiałów, głównie pozycje książkowe, które łatwiej było wyeksponować i pokazać.

Całość dorobku przedstawiono w postaci bardzo bogatej i różnorodnej bibliografii obu Profesorów. Wystawa pokazała i odkryła niektóre, mniej znane pasje Jubilatów. Prof. Prokopa poznaliśmy bliżej jako poetę i krytyka literackiego, a prof. Karolaka jako odkrywcę praw nie tylko językowych.

Na otwarcie wystawy zaproszono władze Uczelni, reprezentowane przez prorektora prof. Henryka W. Żalińskiego i prof. Tadeusza Budrewicza, dziekana Wydziału Humanistycznego, a także członków Rady Wydziału, pracowników Instytutu Neofilologii i studentów. w czasie wernisażu ciepło i serdecznie mówił o Jubilatach prorektor, który przedstawił ich sylwetki i osiągnięcia naukowe. z kolei dziekan uzupełnił niektóre fakty z ich bogatych życiorysów. Glos zabrali również inni zaproszeni goście, a na końcu mówili o sobie sami Jubilaci.

Po wernisażu i obejrzeniu wystawy, już w Instytucie Neofilologii, odbyło się przyjacielskie spotkanie w miłej, towarzyskiej atmosferze. Pracownicy Katedry Językoznawstwa i Literatury, jako dodatkowy prezent, przygotowali księgi pamiątkowe, stanowiące zbiór artykułów autorstwa najbliższych współpracowników obu Profesorów. Profesorowie nadal współpracują z naszym Instytutem - ich nazwiska i imponujący dorobek naukowy są najlepszą wizytówką nie tylko dla filologii romańskiej, ale przynoszą również chlubę całej Uczelni na forum krajowym i międzynarodowym.

Gabriela Meinardi

Ciekawość, pasja poznawcza - stwarzają okazję
do odkrywania praw nie tylko językowych...

Stanisław Karolak

Prof. dr hab. Stanisław Karolak urodził się 22 lutego 1931 roku w Żyrardowie. w latach 1950-1955 studiował filologię rosyjską na Uniwersytecie Warszawskim; uczęszczał również na zajęcia z filologii romańskiej i klasycznej. Od 1953 do 1973 r. był pracownikiem naukowym w Katedrze Języka Rosyjskiego Uniwersytetu Warszawskiego. w r. 1955, po uzyskaniu tytułu magistra filologii rosyjskiej, przebywał przez rok na Uniwersytecie Łomonosowa w Moskwie i tam zajmował się językoznawstwem historycznym pod kierunkiem profesora P.S. Kuzniecowa. S. Karolak
Tytuł doktora nauk humanistycznych uzyskał w 1964 r. po publicznej obronie pracy dotyczącej rekcji przyimkowej czasownika w języku rosyjskim. Osiem lat później przyznano mu tytuł doktora habilitowanego na podstawie rozprawy z dziedziny składni ogólnej. Tytuł profesora nadzwyczajnego uzyskał w 1978 r., a profesora zwyczajnego w 1988 roku. Université Libre w Brukseli przyznał mu tytuł profesora honorowego w 1991 roku. Stanisław Karolak jest odznaczony tytułem Kawalera francuskiego orderu Palm Akademickich, który został mu przyznany przez rząd francuski w uznaniu zasług w rozwoju studiów romanistycznych w Polsce (1991 r.). Od 1996 r. jest także doktorem honoris causa Uniwersytetu Paris XIII (Paris-Nord). Jest członkiem wielu komitetów i komisji naukowych, m.in. Komitetu Językoznawstwa PAN, przewodniczącym Międzynarodowej Komisji Gramatycznej przy Komitecie Slawistów, a także członkiem Polskiej Akademii Umiejętności. Brał udział w wielu kongresach i konferencjach naukowych międzynarodowych i krajowych. w latach 1973-1981 pełnił funkcję kierownika Zakładu Filologii Romańskiej Uniwersytetu Śląskiego, a następnie funkcję dyrektora Instytutu Filologii Romańskiej w tej samej placówce naukowej. w tym okresie pracował również w Instytucie Języka Polskiego PAN w zespole przygotowującym gramatykę współczesnego języka polskiego, która została opublikowana w 1984 roku przez Wydawnictwo PWN. w r. 1981 został kierownikiem Katedry Filologii Romańskiej WSP w Krakowie i pełnił funkcję dyrektora Instytutu Neofilologii tejże uczelni do 2001 roku.

Jest autorem ponad 170 prac, wielu rozpraw teoretycznych i opisowych, zwłaszcza ze składni, słowotwórstwa i semantyki, w szczególności komparatystycznych studiów dotyczących składni o podstawach logiczno-semantycznych, teorii nazw i ich determinacji oraz semantycznej teorii aspektu, publikowanych w Polsce i poza jej granicami. Są to m.in. takie pozycje jak: Zagadnienia rekcji przyimkowej czasownika w języku rosyjskim, Zagadnienia składni ogólnej (1972), Praktyczna gramatyka rosyjska (współautor, 1974), Semantyczno-syntaktyczny słownik słowiańskich czasowników odimiennych (współautor, 1980), Składnia wyrażeń predykatywnych (1984, w zespołowej Gramatyce współczesnego języka polskiego); L'article et la valeur du syntagme nominal (Paryż 1989), Kwantyfikacja a determinacja w językach naturalnych (1990), Gramatyka rosyjska w układzie systematycznym (1990), Encyklopedia językoznawstwa ogólnego (opracowanie zespołowe, 1994), Słownik frazeologiczny rosyjsko-polski (2000); współautor podręczników języka polskiego dla cudzoziemców, np. Polnisch für Fortgeschrittene (1974), My goworim i czitajem po-polski (1984).

...człowiek bez pamięci, człowiek bez przeszłości
jest istotą kaleką, niepełną, łatwiej nim
sterować i manipulować

Jan Prokop (Kontrola pamięci)

Prof. dr hab. Jan Prokop urodził się 16 lipca 1931 w Częstochowie; syn Henryka Prokopa, urzędnika bankowego, i Janiny z domu Głazek, nauczycielki. Po wybuchu II wojny światowej w 1939 mieszkał nadal w Częstochowie. Ukończył Liceum im. R. Traugutta w Częstochowie (1949) i rozpoczął na Uniwersytecie Warszawskim studia w zakresie filologii romańskiej i polskiej, które od 1951 r. kontynuował na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.
J. Prokop
Debiutował w jako krytyk literacki felietonem Wiosenne porządki, drukowanym w "Dziś i jutro" (1951, nr 14). w 1953 ukończył na UJ trzyletnie studium filologii polskiej, a w 1955 r. uzyskał magisterium z filologii romańskiej. W r. 1954 ożenił się z Urszulą Dąmbską, romanistką. Od 1955 pracował w Krakowskiej Pracowni Reedycji "Bibliografii Polskiej" K. Estreichera w Zakładzie Historii Nauki i Techniki PAN. Rozprawy i studia naukowe drukował m.in. w "Ruchu Literackim" (od 1962) i "Pamiętniku Literackim" (od 1963). Artykuły, recenzje, wiersze i prozę poetycką publikował m.in. w "Twórczości" (1957-66), "Tygodniku Powszechnym" (1957-89) i "Znaku" (od 1958, z przerwami). w r. 1960 został pracownikiem naukowym Instytutu Badań Literackich PAN (do 1987). Od 1964 r. był członkiem ZLP (do rozwiązania Związku w 1983). w 1967 uzyskał doktorat w IBL PAN na podstawie pracy pt. Z przemian ideowo-artystycznych w literaturze polskiej lat 1907-1917 (promotor prof. Kazimierz Wyka) i otrzymał stanowisko adiunkta.

W tym czasie prace naukowe i krytyczne oraz utwory poetyckie ogłaszał w "Oficynie Poetów" (Londyn, 1967-70), "Poezji" (1967- -70), "Życiu Literackim" (1967-71), "Tekstach" (1972-77). w latach 1972-73 przebywał na stypendium International Writing Program uniwersytetu w Iowa City w USA. Następnie przez trymestr wykładał literaturę polską na Université de Montréal w Kanadzie. w 1976 został członkiem Polskiego PEN Clubu. Habilitował się w IBL PAN na podstawie pracy Żywioł wyzwolony. Studium o poezji Tadeusza Micińskiego (1977). w 1977-87 prowadził wykłady na Universita di Torino we Włoszech; w 1983 otrzymał tytuł professore associato tegoż uniwersytetu. Współpracował w 1979-87 z czasopismami emigracyjnymi "Aneks" (Londyn), "Kultura" (Paryż) i "Kontakt" (Paryż), drukował także w wychodzących poza cenzurą "Arce", "Kulturze Niezależnej", "Miesięczniku Małopolskim", "Pulsie" i "Zapisie" (pod pseud.: H.W., M. Czech, Marian Czech, Paweł Janowski, Tadeusz Marczak). w 1987 powrócił do Krakowa. w latach 1987-90 wykładał na wydziale filologii romańskiej w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Był członkiem zespołu redakcyjnego pisma "Arka" (1990-92), publikował w "Arcanach" (1995-97) i "Dekadzie Literackiej" (1991-93). w 1989 r. został członkiem SPP. w 1990 r. podjął pracę na stanowisku profesora w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie. w 1993 r. otrzymał tytuł profesora.