Konferencje 

Michał W. Grzeszczuk

Kraków-Lwów: książki, czasopisma, biblioteki XIX i XX w.
VI Ogólnopolska Konferencja Naukowa

W dniach 19-20 listopada odbyła się VI Ogólnopolska Konferencja Naukowa Kraków- -Lwów: książki, czasopisma, biblioteki XIX i XX wieku, zorganizowana przez Instytut Bibliotekoznawstwa Akademii Pedagogicznej w Krakowie. Organizatorzy już w zaproszeniu poinformowali o możliwości "poszerzenia tematyki o zjawiska poprzedzające wiek XIX", a udział gości z zagranicy uczynił z konferencji międzynarodową.

W dwudniowych obradach uczestniczyli przedstawiciele 16 instytucji z Polski i Ukrainy: wyższych uczelni, bibliotek, towarzystw naukowych. Reprezentowane były takie ośrodki jak Bydgoszcz, Iwanofrankowsk, Kraków, Lwów, Łódź, Opole, Płock, Rzeszów i Toruń. Wygłoszono 52 referaty i komunikaty.

Otwarcia konferencji dokonali prorektor Akademii Pedagogicznej prof. Czesław Kuś oraz dyrektor Instytutu Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej prof. Halina Kosętka. Na początku i na końcu obywały się obrady plenarne, ale większość referatów wygłoszono w ramach dwu równolegle pracujących sekcji: Książek, bibliotek i wydawnictw oraz Czasopiśmiennictwa.

Pierwszej części obrad plenarnych przewodniczył prof. Jerzy Jarowiecki (AP w Krakowie). Rozpoczęła je, tradycyjnie już, prof. Anna Aleksiewicz (Uniwersytet Wrocławski), niezwykle interesująco przedstawiając zmagania lwowskich drukarzy z cenzurą austriacką w pierwszej połowie XIX w. Następnie prof. Józef Szocki (AP) omówił problematykę galicyjskich bibliotek ludowych drugiej połowy XIX. Biblioteki były również przedmiotem wystąpień doc. dr Olgi Kołosowskiej (Lwowska Biblioteka Naukowa im. Stefanyka), która przedstawiła działalność Biblioteki Domu Narodowego we Lwowie oraz - w drugim dniu konferencji - dra Kazimierza Adamczyka (Akademia Bydgoska), który zajął się Biblioteką Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Cenne materiały źródłowe zaprezentowali badacze z AP: prof. Maria Konopka (dzienniki Bernarda Połonieckiego), dr Roman Jaskuła (archiwalia Karola Forstera) i dr Grażyna Wrona (źródła do dziejów czasopiśmiennictwa naukowego w Polsce w l. 1918-1939 w archiwach i bibliotekach lwowskich), akcentując przydatność tych źródeł dla badań z zakresu historii książki i prasy. Dwa kolejne wystąpienia poświęcono zagadnieniom prasoznawczym: prof. Andrzej Notkowski (AP) dokonał próby porównania statystycznego prasy krakowskiej i lwowskiej w epoce autonomii galicyjskiej, zaś prof. Jerzy Jarowiecki omówił lwowską prasę ludową i dla ludu tego samego okresu.

Popołudnie pierwszego dnia konferencji oraz przedpołudnie drugiego wypełniły prace w sekcjach. Problematykę książek, bibliotek i wydawnictw prezentowało 20 badaczy, obradujących najpierw pod przewodnictwem prof. Macieja Kawki (AP), a następnie prof. Marii Konopki. Najwięcej mówiono o bibliotekach i inicjatywach wydawniczych: dr Jolanta Gwioździk (Uniwersytet Śląski) omówiła Dzieje księgozbioru lwowskich benedyktynek ormiańskich, dr Iwona Pietrzkiewicz (AP) zaprezentowała Stan krakowskich bibliotek klasztornych w latach 1795-1815, a dr Jolanta Marszalska (Biblioteka Seminarium Diecezjalnego w Tarnowie) mówiła o bibliotece podhoreckiej książąt Lubartowiczów Sanguszków w latach 1865-1939. Działalności edytorskiej dotyczyły np. wystąpienia dra Jerzego Reizes-Dzieduszyckiego (Uniwersytet Śląski) (Działalność wydawnicza Towarzystwa Biblioteka Słuchaczów Prawa we Lwowie w okresie autonomii galicyjskiej) i dra Marka Pieczonki z AP (Wydawcy literatury pięknej w Krakowie w latach 1918-1939). Mniej uwagi poświęcano dziejom edycji poszczególnych tytułów i zagadnieniom recepcji książki. Wszelako w tym kontekście przedstawiono dwa ciekawe referaty; prof. Krzysztof Woźniakowski (AP) zajął się dziejami edycji najpewniej pierwszego konspiracyjnego tomiku poetyckiego czasów okupacji hitlerowskiej, pióra Tadeusza Ulewicza, zaś dr Jerzy Ossowski (AP), po przedstawieniu wyników badań M. J. Ziomka dotyczących czytelnictwa powieści na początku lat trzydziestych w Krakowie, podjął próbę krytycznej analizy interpretacji tych wyników przez współczesnych badaczy czytelnictwa.

Obradom sekcji "czasopiśmienniczej" przewodniczyli prof. prof. Andrzej Notkowski i Krzysztof Woźniakowski oraz w następnym dniu prof. prof. Grażyna Gzella (Uniwersy-tet Mikołaja Kopernika w Toruniu) i Krzysztof Woźniakowski. Tu również wygłoszono 20 referatów. Część z nich poświęcona została pojedynczym tytułom prasowym. Ewa Tłuczek (AP) zajęła się "Dziennikiem Mód Paryskich", prof. Grażyna Gzella zaprezentowała "Przewodnik" - uczone pismo dla ludu, recenzje i sprawozdania literackie z "Przeglądu Polskiego" zanalizował dr Michał Zięba (AP), dr Henryk Czubała (AP) przedstawił Rozważania o upadku "Przekroju", a mgr Władysław Kolasa (AP) omówił historię "bruLionu". Trzy referaty - mgr. Adama Bańdo (AP), dra Piotra Borowca (Uniwersytet Jagielloński) i mgr Ewy Bogdanowskiej-Spuły (AP) - dotyczyły "Ilustrowanego Kuriera Codziennego", koncernu "IKC" i jego właściciela Mariana Dąbrowskiego. Wśród przedstawionych referatów znalazły się też takie, które traktowały o grupach periodyków: dra Jerzego Seniowa o dziennikach krakowskich w latach 1914-1918 i dra Czesława Michalskiego (AP) o krakowskiej prasie sportowej. Na kończących konferencję obradach plenarnych referaty wygłosili: prof. Roman Nowacki (Uniwersytet Opolski) (Książki lwowskich historyków prawa), dr hab Alina Fitowa (Książka i biblioteka w działalności Związku Młodzieży Wiejskiej "Wici" w okresie II Rzeczypospolitej) oraz wspomniany już dr Kazimierz Adamczyk. Po wysłuchaniu sprawozdań przewodniczących sekcji, głos zabrał prof. Jerzy Jarowiecki, który podsumował dorobek naukowy sześciu ogólnopolskich konferencji nt. Kraków-Lwów: książki, czasopisma, biblioteki XIX i XX wieku.

Obradom sekcji "czasopiśmienniczej" przewodniczyli prof. prof. Andrzej Notkowski i Krzysztof Woźniakowski oraz w następnym dniu prof. prof. Grażyna Gzella (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) i Krzysztof Woźniakowski. Tu również wygłoszono 20 referatów. Część z nich poświęcona została pojedynczym tytułom prasowym. Ewa Tłuczek (AP) zajęła się "Dziennikiem Mód Paryskich", prof. Grażyna Gzella zaprezentowała "Przewodnik" - uczone pismo dla ludu, recenzje i sprawozdania literackie z "Przeglądu Polskiego" zanalizował dr Michał Zięba (AP), dr Henryk Czubała (AP) przedstawił Rozważania o upadku "Przekroju", a mgr Władysław Kolasa (AP) omówił historię "bruLionu". Trzy referaty - mgr. Adama Bańdo (AP), dra Piotra Borowca (Uniwersytet Jagielloński) i mgr Ewy Bogdanowskiej-Spuły (AP) - dotyczyły "Ilustrowanego Kuriera Codziennego", koncernu "IKC" i jego właściciela Mariana Dąbrowskiego. Wśród przedstawionych referatów znalazły się też takie, które traktowały o grupach periodyków: dra Jerzego Seniowa o dziennikach krakowskich w latach 1914-1918 i dra Czesława Michalskiego (AP) o krakowskiej prasie sportowej.

Na kończących konferencję obradach plenarnych referaty wygłosili: prof. Roman Nowacki (Uniwersytet Opolski) (Książki lwowskich historyków prawa), dr hab Alina Fitowa (Książka i biblioteka w działalności Związku Młodzieży Wiejskiej "Wici" w okresie II Rzeczypospolitej) oraz wspomniany już dr Kazimierz Adamczyk. Po wysłuchaniu sprawozdań przewodniczących sekcji, głos zabrał prof. Jerzy Jarowiecki, który podsumował dorobek naukowy sześciu ogólnopolskich konferencji nt. Kraków-Lwów: książki, czasopisma, biblioteki XIX i XX wieku.

Michał W. Grzeszczuk   

Copyright © "Konspekt". Kraków, grudzień 2001
Statystyka