E. Piotrowska, R. Zając, Edukacyjne bazy danych w Internecie

Rozmowa Konspektu

Ewa Piotrowska, Renata Zając

Edukacyjne bazy danych w Internecie

W potocznym wyobrażeniu naukowiec to ktoś, kto całe dnie spędza na czytaniu książek i czasopism oraz pilnie notuje ważne dla niego informacje. Rzeczywiście praca z literaturą przedmiotu jest bardzo ważna w pracy naukowej. Nowe fakty w nauce są nieodłączną cechą wartościowania pracy naukowej, dlatego naukowcy poświęcają dużo czasu na zapoznawanie się z dorobkiem innych badaczy.

W obecnej rzeczywistości na szybki dostęp do poszukiwanej informacji pozwala m.in. Internet. Jednak ilość informacji dostępnej w sieci nieustannie wzrasta, co sprawia, że znalezienie odpowiednich publikacji staje się coraz trudniejszym zadaniem. Dobrym rozwiązaniem tego problemu jest przeszukiwanie baz danych, zawierających zarówno opisy lub odnośniki do dokumentów, jak i niekiedy ich pełne teksty. Bazy danych pozwalają na specjalistyczne i efektywne wyszukiwania zależne od potrzeb użytkownika oraz strategii poszukiwania. Wiele baz danych także z dziedziny edukacji i nauk pokrewnych jest obecnie dostępnych bezpłatnie w Internecie. Są to przeważnie zagraniczne bazy w języku angielskim i niemieckim.

Wychodząc naprzeciw potrzebom pracowników naukowych i studentów naszej uczelni Oddział Informacji Naukowej Biblioteki Głównej wybrał najbardziej wartościowe bazy danych, do których każdy użytkownik Internetu ma wolny dostęp. Aktualne adresy przedstawionych baz są udostępnione na stronie domowej Biblioteki Głównej w dziale EDUKACJA, można z nich także korzystać w Mediatece lub w pokoju 61.

Access to Higher Education
access.cepes.ro/cgi-bin/dbOleg.plx
Baza zawiera obszerne informacje o szkolnictwie wyższym w krajach europejskich. Informacje zebrała z kwestionariuszy UNESCO-CEPES. Informacji można szukać dwiema drogami : wybieramy kraj lub interesujące nas zagadnienie.

AskERIC
eric.syr.edu/Eric/
Jedno z największych źródeł edukacyjnej informacji. Zawiera ponad milion opisów bibliograficznych ze streszczeniami dokumentów i artykułów z czasopism od 1966 roku. Baza jest aktualizowana co miesiąc.

Council of Europe Social Science Data Archive (CESSDA)
www.nsd.uib.no/Cessda/Europe.html
Posiada zintegrowany katalog oraz linki do archiwów elektronicznych danych z dziedziny nauk społecznych w Wielkiej Brytanii, Francji, Niemczech i innych krajach europejskich.

The Doctorate in the Europe Region
doct.cepes.ro/cgi-bin/doctoratT.plx
Baza zawiera informacje o narodowych systemach uzyskiwania doktoratów w 36 krajach Europy. Informacje zebrała UNESCO-CEPES z kwestionariuszy wypełnianych przez poszczególne kraje.

Education-line
leeds.ac.uk/educol/
Serwis z dziedziny edukacji prowadzony przez British Education Index. Po kliknięciu "find documents" możemy przeszukiwać British Education Thesaurus, szukać hasła przez indeks autorski, tytułowy lub przedmiotowy, albo przeszukiwać bazę z użyciem operatorów boole'owskich. W wyniku poszukiwań otrzymujemy dane bibliograficzne i abstrakt dokumentu. Poniżej mamy możliwość przeczytania pełnego tekstu w wersji HTML lub Microsoft Word for Windows. W bazie oprócz artykułów z czasopism znajdują się także materiały konferencyjne.

Europäische Dimension des Bildungswesens
www.dipf.de/datenbanken/edb.htm
Baza zawiera obecnie ok. 10.000 opisów dokumentów (monografie, periodyki, dokumenty źródłowe) niemieckich i zagranicznych na temat rozwoju ogólnego i zawodowego szkolnictwa w Europie. Hasła przedmiotowe w języku niemieckim i angielskim.

EXPLICA - Samlung von Definitionen zur Europäischen Dimension des Bildungswesens
www.dipf.de/datenbanken/explica.htm
Baza zawiera zbiór definicji specyficznych pojęć związanych z europejskim wymiarem kształcenia. Wszystkie terminy są w j. niemieckim, angielskim i francuskim. Definicje są podane w j. niemieckim i angielskim.

Eurybase 2001 - The Information Database on Education Systems in Europe
www.eurydice.org/Eurybase/Application/eurybase.htm
Baza zawierająca informacje o systemach edukacyjnych 30 państw europejskich. Przy każdym państwie możemy zapoznać się z uwarunkowaniami politycznymi i ekonomicznymi, poszczególnymi etapami kształcenia, administracją oświatową, ewaluacją systemu edukacji, kształceniem specjalnym, informacjami o nauczycielach oraz europejskim wymiarze edukacji w danych kraju. Baza jest regularnie aktualizowana przez Biura Krajowe sieci Eurydice, która gwarantuje jakość i wiarygodność informacji.

INES - Information on National Education Systems
www.dipf.de/datenbanken/ines_e.htm
Obszerna baza o narodowych systemach edukacji (zawiera informacje o krajach od Afganistanu do Zimbabwe).

Informationssystem Medienpädagogik (ISM)
www.dipf.de/datenbanken/ism.htm
Baza zawiera dane bibliograficzne dotyczące niemieckojęzycznej literatury z obszaru pedagogiki medialnej. Znajdziemy w niej literaturę na temat polityki medialnej, telewizji, komputera i Internetu w nauczaniu i in.

The International Association of Universities (IAU)
www.unesco.org/iau/index.html
Stowarzyszenie posiada bazę Higher Education Systems www.unesco.org/iau/whed-2000.html z opisami systemów szkolnictwa wyższego ponad 170 krajów świata.

The International Bureau of Education (IBE)
www.ibe.unesco.org
Działające w ramach UNESCO centrum informacji i badań w zakresie edukacji. Głównymi bazami danych IBE są:
World Data of Education (WDE)
www.ibe.unesco.org/International/Databanks/Wde/wde.htm
Baza zawiera informacje o organizacji i funkcjonowaniu narodowych systemów edukacji.
Ze strony głównej wybieramy jeden z 3 działów (Educational profiles, National reports, Web resources), po przeczytaniu aktualnych informacji o zawartości i strategii wyszukiwania klikamy na "Access to the databank".
Educational profiles - informacje o 144 narodowych systemach edukacji ( w języku angielskim, francuskim i hiszpańskim)
National reports - raporty na temat rozwoju edukacji prezentowane na międzynarodowych konferencjach Web resources - źródła w Internecie (m. in. bazy danych o systemach edukacji, statystyka)
INNODATA - www.ibe.unesco.org/International/Databanks/Innodata/inno.htm
Baza powstała w 1993 r., zawiera informacje o innowacjach edukacyjnych w szkolnictwie podstawowym i średnim. The Country Dossiers
www.ibe.unesco.org/International/Databanks/Dossiers/mainfram.htm
Baza zawiera informacje na temat poszczególnych krajów (m. in. organizacja systemu edukacji, statystyka, opisy projektów innowacyjnych, linki do stron instytucji edukacyjnych).

International Labour Organisation (ILO)
www.ilo.org
Organizacja założona w 1919 r. na Konferencji Pokojowej w Paryżu. Laureat Pokojowej Nagrody Nobla z 1969 r. Na swoich internetowych stronach zamieszcza informacje związane z szeroko pojętymi zagadnieniami pracy (polityka, edukacja, ekonomia itp. na świecie).

Na stronie głównej w wyszukiwarce wpisujemy poszukiwane hasło i otrzymujemy pełnotekstowe dokumenty, w tym także artykuły z "International Labour Review" (w języku angielskim, francuskim lub hiszpańskim).

The OLEARN Database
www.ncver.edu.au/olearn.htm
Australijska baza danych zawierająca adnotowane dane bibliograficzne materiałów (książki, czasopisma, materiały audiowizualne, artykuły z czasopism oraz niepublikowane materiały) znajdujących się w OLIMCH (Open Learning Information and Materials Clearing House) w Adelajdzie. Materiały te są dostępne w drodze wypożyczeń międzybibliotecznych.

Ortelius - The Database on Higher Education in Europe
ortelius.unifi.it/ortelius/index2.html
Baza zawiera m. in. informacje na temat programów edukacyjnych UE, akty prawne UE z zakresu szkolnictwa wyższego, opisy narodowych systemów szkolnictwa wyższego.

Schweizerische Konferenz der Kantonalen Erziehungsdirektoren
edkwww.unibe.ch/Start/mainStart_d.html
Na stronie znajdziemy pełne teksty dokumentów dotyczących kształcenia w Szwajcarii (również systemu kształcenia ogólnego i zawodowego). Po kliknięciu "Search" możemy szybko wyszukać dokumenty na interesujący nas temat.

Statistical, Economic and Social Research and Training Centre for Islamic Countries
sesrtcic.org/informat.htm
Strona zawierająca dane statystyczne o 56 islamskich krajach (także Turkmenia, Kirgizja, Azerbejdżan). Po wybraniu kraju wybieramy dane dotyczące edukacji.

UNESCO's International Centre for Technical and Vocational Education and Training
www.unevoc.de/
Organizacja założona we wrześniu 2000 roku, zamieszcza na stronach internetowych informacje związane z kształceniem zawodowym i technicznym. Na stronie domowej znajduje wyszukiwarka w którą wpisujemy poszukiwane hasło. Źródłem informacji jest też UNEVOC Directory (spis instytucji partnerskich na całym świecie), biuletyn oraz linki do innych organizacji związanych z kształceniem zawodowym i technicznym.

Vocational Education and Training Bibliography
www.leeds.ac.uk/~beiwww/beiv.html
Bibliografia zawiera dokumenty z dziedziny szkolnictwa zawodowego z lat 1990-1995. Możemy przeszukiwać bazę przez tezaurus, indeksy lub z użyciem operatorów Boole'a.

Zeitungsdokumentation Bildungswesen (ZEIT-DOK)
www.dipf.de/datenbanken/zeitdok.htm
Baza zawiera opisy bibliograficzne artykułów z 39 niemieckich i zagranicznych czasopism i biuletynów. Znajdziemy w niej informacje z różnych obszarów kształcenia (kształcenie zawodowe, wyższe, przedszkola itd.).

Polskie bazy danych:

PEDAGOG
book.uni.opole.pl/pedagog/index.html
Baza danych opracowana przez Bibliotekę Główną Uniwersytetu Opolskiego, zawierająca opisy bibliograficzne książek i artykułów z czasopism polskich z dziedziny edukacji. Niektóre opisy zawierają również streszczenia. Baza umożliwia wyszukiwanie przez autora, tytuł, słowa kluczowe.

Rozprawy Doktorskie i Habilitacyjne w Polsce od 1990 r.
www.opi.org.pl:3335/
Baza danych tworzona przez Ośrodek Przetwarzania Informacji. Kryteria wyszukiwania to : nazwisko autora, instytucja, w której wykonano pracę oraz specjalność naukowa. Szukając rozpraw poprzez specjalność naukową znajdziemy dysertacje z literatury, pedagogiki, pedeutologii, psychologii, psychoterapii, socjologii rodziny, socjologii wychowania i in.

W 7 numerze "Konspektu" z 2001 r. przedstawiliśmy czasopisma elektroniczne, które obok baz danych są również cennym źródłem aktualnych informacji z dziedziny edukacji. Jeżeli znają Państwo inne bazy danych lub czasopisma w Internecie, które godne są polecenia, to prosimy o kontakt z Oddziałem Informacji Naukowej BG AP ( e-mail :biblio@wsp.krakow.pl ).

Ewa Piotrowska
Renata Zając