A. Szopa, Wydawnictwo Edukacyjne...

Edukacja

Agnieszka Szopa

Wydawnictwo Edukacyjne

Między praktyką a nauką

Z historii

Wydawnictwo Edukacyjne powstało w lutym 1993 roku w Warszawie. Historia jego narodzin jest dość niezwykła: prof. Bolesław Faron i dr Zofia Agnieszka Kłakówna (oboje z Instytutu Filologii Polskiej dzisiejszej Akademii Pedagogicznej im. KEN) poszukiwali w stolicy wydawcy gotowego już podręcznika dla klas IV-VI szkoły podstawowej pt. Sztuka pisania oraz przygotowywanego cyklu podręczników do nauczania języka polskiego w klasach IV-VIII "To lubię!" Okazało się jednak, że te nowoczesne propozycje metodyczne nie znalazły wówczas zrozumienia wśród wydawców warszawskich, przyzwyczajonych do szkolnej stabilizacji.

Kiedy Bolesław Faron dzielił się swymi zmartwieniami z przypadkowo napotkanym w BGW Witoldem Bójskim, ten zasugerował stworzenie nowego wydawnictwa. Niebawem wspólnie zasiedli przed rejent Ewą Arent i podpisali akt powstania spółki. Rozpoczęła się gorączkowa praca. Prezesem spółki został prof. B. Faron (objął też opiekę nad pionem humanistycznym), wiceprezesem Tadeusz Korczyc, wieloletni redaktor WSiP.

Pierwszą publikacją WE była wspomniana już Sztuka pisania Zofii Agnieszki Kłakówny, wydana wraz z przewodnikiem metodycznym dla nauczycieli. Równocześnie pracowano nad pozycjami z zakresu przedmiotów ścisłych. Kolejno ukazywały się: Tadeusza Korczyca i Jerzego Nowakowskiego Matematyka. Zbiór zadań dla klasy I szkoły średniej, później dla II klasy, Tadeusza Stanisza Matura 1993. Matematyka, Marka Rockiego Elementy informatyki dla uczniów szkół podstawowych oraz Andrzeja Walata Elementy informatyki dla uczniów szkół średnich, cz. I.

W roku 1994 ukazała się pierwsza książka z serii "To lubię!" - podręcznik do nauczania języka polskiego w szkołach podstawowych (kl. IV-VIII). Składał się z trzech części: Teksty i zadania. Książka ucznia Barbary Dyduch, Marii Jędrychowskiej, Zofii Agnieszki Kłakówny, Ćwiczenia językowe. Książka ucznia Haliny Mrazek i Iwony Steczko oraz podręcznika metodycznego wspomnianych autorek pt. Książka nauczyciela.

Nowoczesna koncepcja metodyczna

Wydawnictwo Edukacyjne od początku swego istnienia stawiało na nowoczesność w nauczaniu i nowoczesne metody dydaktyczne. Świadczy o tym m.in. koncepcja "To lubię!", o której prof. Bożena Chrząstowska z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu napisała: "Przedstawiony do zaopiniowania podręcznik jest rewelacją na tle dotychczasowych produkcji podręczników języka polskiego przeznaczonych do szkoły podstawowej". Dowodzi tego także publikowanie pionierskich podręczników do nauczania informatyki.

W podręcznikach "To lubię!" wykorzystano znajomość polskiej tradycji dydaktycznej, polskich tradycji kulturowych i cywilizacyjnych oraz doświadczeń zagranicznych. Ich autorki związane są z Instytutem Filologii Polskiej krakowskiej AP, posiadają wieloletnie doświadczenie w pracy w szkołach podstawowych i średnich, praktykę dydaktyczną w szkole wyższej kształcącej nauczycieli, a także w nauczaniu języka polskiego za granicą (Niemcy, Francja, Maroko).

Obecnie znacznie rozszerzono krąg współpracowników. Autorzy podręczników do informatyki i matematyki są pracownikami Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Częstochowie. Współpraca WE ze środowiskami naukowymi zapewnia książkom wyraźny profil metodyczny, wrażliwość na współczesne osiągnięcia nauki, żywe kontakty z nauczycielami, ścisły związek z realiami szkoły.

Oficynie stale towarzyszy bowiem przekonanie, że w 1989 roku nastąpiła w Polsce nie tylko zmiana ustroju politycznego, lecz również duży skok cywilizacyjny ze wszystkimi tego skutkami: dobrymi i złymi. Nie może przejść wobec tego faktu obojętnie szkoła, nauczyciel i wydawca podręczników szkolnych. Nie wolno bowiem pozostawić ucznia samego wobec tych zmian, trzeba go uczyć poruszania się w nowoczesnym, skomplikowanym świecie znaków. Z tą świadomością przygotowywano podręczniki "To lubię!", z tą świadomością tworzy się książki do informatyki, biologii, matematyki, języka francuskiego.

Reforma systemu oświatowego nie zaskoczyła Wydawnictwa Edukacyjnego. Wręcz przeciwnie. Oficyna, dzięki wprowadzonej w podręcznikach "To lubię!" koncepcji dydaktycznej, zmiany edukacyjne niejako wyprzedzała. Bożena Chrząstowska w drugim numerze "Megaronu" z 1999 roku napisała m.in.: "Jeżeli reforma oświaty dokonuje się gdziekolwiek w Polsce, to podręczniki krakowskie pełnią rolę lokomotywy, która ciągnie już sporo wagonów (choć stukot ich kół nie wywołuje oczekiwanego echa wśród nauczycieli, którzy boją się nowego) i której roli nie sposób przecenić. Tu właśnie w konkretnych podręcznikach dla klas VII i VIII można znaleźć bodziec do myślenia nad kształtem podręczników przeznaczonych do gimnazjum, tym bardziej, że to właśnie autorki "To lubię!" zaproponowały lekturowe zapisy w Podstawie programowej kształcenia ogólnego w szkołach podstawowych. Propozycje te wynikają zatem nie tylko z szacunku dla tradycji literatury i kultury narodowej, dla tradycji polskiej szkoły, ale są rezultatem rozpoznania rzeczywistości kulturowej, doświadczenia nauczycielskiego i rzetelnego znawstwa metodyki, czego nie można powiedzieć o krytykach zawartości Podstawy programowej.

"Nowa Polszczyzna"

W propagowanie faktycznej, programowej reformy włączyła się też wydawana przez WE od 1997 roku "Nowa Polszczyzna", dwumiesięcznik dla nauczycieli języka polskiego, który może z powodzeniem wspierać również nauczycieli języków obcych czy innych przedmiotów humanistycznych. Redagująca pismo Zofia Agnieszka Kłakówna nadała mu nowoczesny profil. W "NP" znajdziemy artykuły teoretyczne, metodyczne, językoznawcze, ale jednocześnie bardzo bliskie praktyce (scenariusze lekcji itp.), a także przegląd ważniejszych czasopism humanistycznych oraz recenzje najnowszych publikacji dotyczących problemów edukacyjnych. Ich wysoki poziom zapewniają autorzy z katedr metodycznych m.in. Akademii Pedagogicznej w Krakowie, Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie a także doświadczeni nauczyciele z całej Polski. Potwierdzają to liczne listy do redakcji, nadsyłane z kraju i z zagranicy.

Pismo ma swoich współpracowników również wśród nauczycieli polonijnych w Norwegii, Australii, Austrii i innych krajach. Dociera do nauczycieli języka polskiego zarówno w Europie jak i na innych kontynentach.

Obecnie w związku ze zbliżającą się reformą szkolnictwa średniego planuje cały cykl artykułów, których zadaniem jest przygotować nauczycieli tego etapu kształcenia do czekających ich, jak się zdaje, dość rewolucyjnych przeobrażeń.

Współpraca z nauczycielami

Dokonywanie zmian w oświacie wymaga przede wszystkim przekształcenia świadomości nauczyciela, jego nawyków, przyzwyczajeń. To oczywiste. Nie zawsze, niestety, się o nim pamięta. Wydawnictwo Edukacyjne od początku swej działalności prowadzi szeroką akcję dokształcania nauczycieli. Nie nazywa tej pracy szumnie, np. Instytutem Kształcenia Nauczycieli, ale taką pracę faktycznie wykonuje. Jest to możliwe dzięki silnym związkom z krakowską Akademią Pedagogiczną, dzięki współpracy z Instytutem Informatyki UJ, WSP w Częstochowie, z Wojewódzkimi Ośrodkami Metodycznymi i nauczycielami w całej Polsce. Wśród prowadzących zajęcia wymienić trzeba m.in. profesorów: Stanisława Burkota, Bożenę Chrząstowską, Bolesława Farona, Marię Jędrychowską, Barbarę Myrdzik, doktorów: Wigę Bednarkową, Zofię Agnieszkę Kłakównę, Halinę Mrazek, Iwonę Steczko, doświadczonych nauczycieli: Martę Potaś, Małgorzatę Rauch, Bogumiłę Stec-Świderską, Wiesławę Żuchowską, Annę Galant, Elżbietę Bielecką-Cimaszkiewicz, Annę Ostrowską-Warzechę, Elżbietę Szudek, Krzysztofa Wiatra. Tylko w ubiegłym roku z tej formy kształcenia skorzystało około tysiąc czterystu nauczycieli, a zajęcia odbywały się w różnych miastach Polski. Jest to istotny fragment pracy wydawnictwa, wyraźnie wykraczający poza dotychczasowe wyobrażenia o profilu tego typu oficyny, jednocześnie wspierający działania oświatowe w tym zakresie.

Jeszcze o historii

W styczniu 1994 roku został powołany w Krakowie Oddział Wydawnictwa Edukacyjnego, który jesienią 1995 stał się jedyną siedzibą oficyny. Ten proces przeobrażania się oficyny jest naturalny ze względu na bazę intelektualną, realizującą podstawowe zadania WE, edycje nowoczesnych programów i podręczników do nauczania języka polskiego w szkole podstawowej i w gimnazjum "To lubię!".

W okresie, kiedy w Krakowie funkcjonował Oddział WE, kierował nim prezes zarządu Bolesław Faron, zaś w Warszawie Tadeusz Korczyc, wiceprezes zarządu, który zajmował się przygotowaniem i produkcją książek z zakresu matematyki i informatyki. Po przeniesieniu całej firmy do Krakowa Korczyc ze względów zdrowotnych zrezygnował z funkcji oraz odsprzedał pozostałym członkom spółki swoje udziały. Nastąpiły też zmiany w zarządzie: prof. Faron zrezygnował z funkcji prezesa, podejmując pracę jako dyrektor naukowy oraz przewodniczący Rady Nadzorczej. Na prezesa wybrano Beatę Jawor, która pełniła tę funkcję do 1998 roku, od tej pory funkcję tę sprawuje Bożena Czernek. Od momentu przeniesienia WE do Krakowa nastąpił dynamiczny rozwój firmy. W tym czasie wydawnictwo znacznie rozszerzyło swoją ofertę m.in. o wspomniany podręcznik Internet Grafika Algorytmy pod red. Jacka Urbańca, przystąpiło do druku podręczników do matematyki do szkoły podstawowej, języka francuskiego do nauczania początkowego oraz biologii dla gimnazjum. Wydrukowało dziewięć programów do zreformowanej szkoły. Obecnie trwają prace nad programami i podręcznikami do liceum. Obok oferty podręcznikowej Wydawnictwo Edukacyjne proponuje opracowania metodyczne, książki popularnonaukowe i naukowe, a także tomiki poezji i prozy współczesnej. Wyraźnie też umocniła się pozycja ekonomiczna firmy. W obejmującym ponad dwieście firm rankingu z 1999 roku WE znajdowało się w drugiej dziesiątce wydawnictw (brano pod uwagę obroty).

Nie to jest jednak wyłączną radością pracowników i współpracowników oficyny, ale także, a może przede wszystkim, satysfakcja, z jaką spotykają się ze strony nauczycieli i uczniów, którzy raz po raz podkreślają wysoką, przyjazną dziecku jakość ich "produktu".

Agnieszka Szopa