S. Kwiecień, Studia z dziejów prasy

Noty o książkach

Sabina Kwiecień

Studia z dziejów prasy

Zainaugurowane w 1994 roku przez Zakład Dziennikarstwa Instytutu Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu badania nad historią mediów w Wielkopolsce zaowocowały czterotomowym cyklem Z dziejów prasy wielkopolskiej XIX-XX wieku (t. I, Poznań 1994, t. II, Poznań 1995, t. III, Poznań 1997, t. IV, Poznań 1998). Autorzy tych studiów uczestniczyli także w kolejnych publikacjach, jak np. Prasa regionalna w Wielkopolsce (Poznań 2000).

Najnowszy zbiór ogłoszony pod redakcją Bogumiły Kosmanowej otwiera, jak sygnalizuje tytuł, kolejny cykl. Zbiór realizuje podjęty wcześniej program badawczy, poszerzając go chronologicznie i terytorialnie, co nie oznacza, iż nowy cykl pozostawia poza swoim zasięgiem obszar Wielkopolski.

Autorami studiów są pracownicy Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu Marii Curii-Skłodowskiej w Lublinie i Akademii Bydgoskiej. W przygotowaniu znajdują się kolejne części cyklu. Tom otwierają prace związane z przeszłością prasy. Tekst Haliny Tumolskiej przedstawia najważniejsze przejawy życia zbiorowego Kalisza i regionu kaliskiego w świetle "Gazety Kaliskiej" z lat 1893-1897. Analiza materiału prasowego wykazuje ogromną wartość źródłową tego pisma. Autorka podkreśla, iż ze względu na pojawiające się w nim komentarze i opinie pismo może być wykorzystane do studiów nad przeobrażeniami świadomości społeczeństwa doby zaborów.

Problematyka litewska na łamach prasy poznańskiej w latach 1919-1922 stanowi przedmiot zainteresowania Żanety Polowczuk-Kuik. Dokładne studia nad "Kurierem Poznańskim", "Orędownikiem" i "Dziennikiem Poznańskim" pokazują, że czasopisma te sporo miejsca poświęcały północnym Kresom Wschodnim. Analizując materiały związane z Litwą i stosunkami polsko-litewskimi, autorka szkicuje szeroki kontekst historyczny. Odnotowuje te wszystkie wydarzenia polityczne, które doprowadziły do powstania tzw. Litwy Środkowej, a w końcu wcielenia jej do Polski.

Barbara Kochańska prezentuje działalność wydawniczą Drukarni i Księgarni św. Wojciecha w Poznaniu w latach 1897-1939. Omawiając program wydawniczy przywołuje m.in. tygodnik "Przewodnik Katolicki", miesięcznik "Nowa Biblioteka Kaznodziejska", periodyk "Tęcza. Ilustrowane Pismo Tygodniowe" oraz serie Głosy na czasie, Biblioteka Przewodnika Katolickiego, Biblioteka Dzieł Chrześcijańskich i inne. O dziejach prasy kolskiej okresu międzywojennego traktuje natomiast artykuł Jakuba Wajera. Studia nad prasą Koła, ośrodka silnie związanego z Wielkopolską, pokazują, iż niesłusznie prasa tego miasta była pomijana w publikacjach poświęconych dziejom pism Wielkopolski. Artykuł dowodzi, iż mimo że czasopiśmiennictwo kolskie z lat 1918-1939 nie różniło się znacząco od wydawnictw innych ośrodków powiatowych kraju i pełniło podobne funkcje społeczne, to jednak nie sposób o nim zapomnieć.

Iwona Hofman analizuje stan badań nad paryską "Kulturą". Porządkując piśmiennictwo dotyczące "Kultury" koncentruje się na literaturze poświęconej redaktorowi Jerzemu Giedroyciowi. Artykuł zamykają wskazówki dla przyszłego badacza paryskiego czasopisma, przynoszące propozycje interesujących, niepodejmowanych dotąd tematów. Prasową dokumentację współczesnych zmagań z problemem budowy autostrad w Polsce przynosi artykuł Tomasza Lisieckiego. Tom zamyka praca Jana Załubskiego dotycząca zagadnień związanych z przyszłością mediów, w której autor analizuje rolę i funkcję współczesnej prasy, a także zastanawia się nad rozwojem nowoczesnych nośników informacji. Zbiór pod redakcją Bogumiły Kosmanowej stanowi cenny wkład do badań nad polską prasą, zarówno współczesną, jak i dawną. Zapowiedź kolejnych tomów potwierdza zainteresowanie tą tematyką i jest inspiracją do rozwoju dalszych badań.

Sabina Kwiecień

Prasa dawna i współczesna. Cz. 1. Praca zbiorowa pod redakcją Bogumiły Kosmanowej, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu, Poznań 2000.