Edukacja w Internecie
   |
Michał Rogoż
Wirtualna historia książki
Na stronach WWW naszej uczelni pod adresem http://www.wsp.krakow.pl/whk/ znajduje się hipermedialna pomoc dydaktyczna przeznaczona przede wszystkim dla studentów pierwszego roku bibliotekoznawstwa. Jej pomysłodawcą i autorem jest Stanisław Skórka - pracownik Instytutu Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej
Ta jedyna tego typu witryna w Polsce przedstawia historię pisma, dzieje książki rękopiśmiennej oraz historię bibliotek od czasów najdawniejszych do połowy XV wieku. Składa się ze 115 stron (dokumentów html), na których oprócz tekstu zamieszczone zostały animacje, ponad 300 ilustracji, a także odsyłacze do innych miejsc w Internecie związanych z prezentowaną tu tematyką. Gromadzony materiał jest porządkowany i opracowywany przede wszystkim w oparciu o pracę Karola Głombiowskiego i Heleny Szwejkowskiej Książka rękopiśmienna i biblioteka w starożytności i średniowieczu, a informacje faktograficzne oraz ilustracje pochodzą z licznych, często trudno dostępnych prac naukowych.
Ciekawie skomponowana pod względem graficznym strona powitalna w bardzo przejrzysty sposób przedstawia trzy podstawowe warianty korzystania z serwisu (uzależnione od posiadanego przez nas oprogramowania i sprzętu komputerowego). Bez względu na to, jaką opcję wybierzemy, będziemy mogli zapoznać się z dziejami książki w poszczególnych państwach, wielowiekowym procesem doskonalenia materiałów i narzędzi pisarskich, rozwojem pisma w różnych kręgach kulturowych, przeobrażeniami w zakresie zewnętrznej postaci książki oraz historią bibliotek. W czerwcu 2000 r. powstał nowy dział, w którym znajdują się oryginalne teksty źródłowe związane z powyższą tematyką. W najbliższej przyszłości planuje się także zamieszczanie biografii "ludzi książki", czyli kopistów, iluminatorów, drukarzy, księgarzy, wydawców, bibliotekarzy, a także badaczy zajmujących się szeroko pojmowaną bibliologią. Całość tego nietypowego podręcznika zostanie uzupełniona słownikiem terminologicznym pełniącym jednocześnie funkcję narzędzia wyszukiwawczego.
Wirtualna historia książki, choć nie zastępuje publikacji ogłaszanych drukiem, stanowi cenne ich uzupełnienie przede wszystkim ze względu na bardzo rozbudowaną stronę graficzną oraz liczne odsyłacze hipertekstowe zapewniające nielinearny przekaz informacji. W odróżnieniu od tradycyjnych podręczników stwarza możliwość ciągłego dodawania nowych treści, poprawiania ewentualnych błędów, a także drukowania i kopiowania na dyskietkę interesujących nas fragmentów.
Warto nadmienić, że w realizacji projektu współuczestniczą studenci wyższych lat studiów (w ramach specjalizacji z zakresu informacji naukowej) oraz członkowie Koła Naukowego "Bibliolog". Odpowiednio dopracowana pod względem technicznym, hierarchiczna konstrukcja stron zapewnia szybkie ich "ładowanie", co przy dzisiejszym stanie infrastruktury telekomunikacyjnej oraz znacznej ilości przesyłanych tą drogą danych należy uznać za istotną zaletę. Odnajdywanie poszukiwanych informacji jest bardzo łatwe dzięki precyzyjnemu połączeniu poszczególnych fragmentów podręcznika za pomocą odsyłaczy nawigacyjnych oraz semantycznych. Dodatkowo można korzystać z tzw. Szperacza książkowego, czyli wyszukiwarki działającej w obrębie witryny.
Na łamach fachowych czasopism z branży komputerowej już wielokrotnie pojawiały się pochlebne opinie na temat Wirtualnej historii książki. W 11. numerze miesięcznika "Chip" z 2000 roku nazwano ją perełką wśród sieciowych zasobów1. Także dziennikarze z "Gazety Wyborczej" porównując internetowe strony krakowskich uczelni bardzo pozytywnie ocenili Akademię Pedagogiczną zwracając uwagę na przedstawiony tu wortal2.
Wszystkie osoby pragnące uczestniczyć w tworzeniu tego jedynego w swoim rodzaju wirtualnego podręcznika mogą nawiązać kontakt z jego autorem za pośrednictwem poczty elektronicznej: skorka@wsp.krakow.pl.
Michał Rogoż
1. Strony WWW. Książki. "Chip" 2000 nr 11, s. 243.
2. Epoka Internetu łupanego, "Gazeta Wyborcza" 2001, nr 106, 8 maja, dod. "Gazeta w Krakowie", s. 5.
Kraków, lipiec 2001
Statystyka