Odeszli 

Prof. dr hab. Mieczysław Rozmus

Profesor i Przyjaciel,
odszedł na zawsze 18 maja 2001 roku

Prof. dr hab. Mieczysław Rozmus urodził się 21 września 1927 roku w Radziechowach, na Ziemi Żywieckiej, którą gorąco miłował przez całe życie. Szkołę powszechną ukończył w rodzinnej miejscowości. Dalszą naukę przerwała wojna. Jako kilkunastolatek w latach 1941-1945 został skierowany przez okupanta do przymusowej pracy fizycznej. Po zakończeniu wojny podjął naukę w Liceum Pedagogicznym w Żywcu, po ukończeniu którego i złożeniu egzaminu dojrzałości w roku 1948 przez dwa lata pracował jako nauczyciel w szkole podstawowej w Rycerce i w Rudniku. W 1950 roku rozpoczął studia biologiczne w Państwowej Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie. Po uzyskaniu dyplomu studiów I stopnia w roku 1953 został skierowany do pracy w Liceum Pedagogicznym nr 2 w Krakowie, a po jego likwidacji - do IV Liceum Ogólnokształcącego. Kolejnym etapem jego pracy jako nauczyciela biologii było II Studium Nauczycielskie. Praca ta, aczkolwiek satysfakcjonująca, nie zaspokajała w pełni jego ambicji naukowych. Zainteresowania Mieczysław Rozmusa koncentrowały się wokół botaniki i genetyki, w związku z czym zdecydował się kontynuować studia magisterskie na Uniwersytecie Jagiellońskim na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi.

Rozprawę magisterską z genetyki obronił w 1958 roku pod kierunkiem prof. Marii Skalińskiej. W toku dalszej pracy nauczycielskiej nie zaprzestał badań naukowych, które ukierunkował na cytotaksonomię Anthoxanthum. Wykazanie mechanizmu dziedziczenia chromosomów dodatkowych oraz ich wpływu na morfologię i płodność roślin stanowiło podstawę Jego rozprawy doktorskiej Badania cytogenetyczne nad biotypami Anthoxanthum alpinum L. et L. z chromosomami dodatkowymi, której promotorem była prof. Maria Skalińska.

Po uzyskaniu stopnia doktora nauk przyrodniczych w roku 1963 na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi UJ podjął pracę w Instytucie Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, gdzie nie tylko kontynuował badania naukowe w zakresie genetyki roślin zbożowych, ale zorganizował od podstaw pracownię cytogenetyczną. Studia cytoembriologiczne nad odległymi gatunkami rodzaju Secale oraz wyprowadzonymi przez niego mieszańcami pomiędzy nimi na poziomie di- i tetraploidalnym rzuciły światło na związki filogenetyczne w obrębie tego rodzaju. Wykorzystując te wyniki przygotował rozprawę habilitacyjną Badania cytoembriologiczne nad gatunkami rodzicielskimi oraz mieszańcami Secale cereale L x Secale montanum Guss i Secale cereale L x Secale vavilovii Grosh form di- i tetraploidalnych. Na podstawie tej rozprawy i dorobku naukowego habilitował się w Instytucie Biologii Stosowanej Akademii Rolniczej w Krakowie i w roku 1968 uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego nauk przyrodniczych w zakresie genetyki.

Równolegle prowadził badania nad mutagenezą fizyczną i chemiczną. Liczne prace poświęcone tym zagadnieniom publikował oraz referował na krajowych i międzynarodowych sympozjach.

Po uzyskaniu stanowiska docenta w 1968 roku podjął pracę w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Instytucie Biologii, gdzie mógł realizować swoje dwie pasje życiowe - badania naukowe i pracę dydaktyczną. Po kilkuletnim kierowaniu Zakładem Botaniki zorganizował od podstaw Zakład Genetyki i Cytologii, którym kierował nawet po przejściu na emeryturę 1 października 1997 roku. Zakład ten stanowił warsztat pracy badawczej i dydaktycznej dla Niego, Jego współpracowników i licznych uczniów.

Problematyka badań naukowych prowadzonych przez Profesora Rozmusa oraz Jego magistrantów i doktorantów w okresie pracy w Wyższej Szkole Pedagogicznej, to przede wszystkim kontynuacja prac nad mutagenezą. Odrębne zagadnienia, to badania wykonane na zlecenie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. W ich wyniku wykazano istnienie wyraźnych różnic dotyczących struktury tkankowej i morfologii ziaren pyłkowych pomiędzy badanymi taksonami. W oparciu o nie wykonano wzorce dla identyfikacji dowodów rzeczowych pochodzenia roślinnego.

W ramach problemu Rządowego PR-4 prowadził wraz ze współpracownikami badania kariologiczne i embriologiczne nad nowymi rodami Triticale. W latach osiemdziesiątych pod Jego kierunkiem podjęto prace nad wpływem różnych czynników na cykl życiowy komórek merystematycznych, wzrost oraz ontogenezę roślin. Podjęto też próbę ustalenia progu tolerancji komórek merystematycznych i sporogennych na wybrane związki chemiczne, zawarte w powietrzu oraz niektórych czynników fizycznych w tym światła laserowego. Równolegle prowadzono badania cytogenetyczne nad ustaleniem związków filogenetycznych w obrębie wybranych roślin okrytozalążkowych. Tę problematykę pod kierunkiem Profesora realizował cały zespół współpracowników wraz z magistrantami i doktorantami.

Wiele czasu poświęcał kształceniu i rozwojowi kadry nauczycielskiej i naukowej. Pod Jego kierunkiem wykonano ponad czterysta prac magisterskich i dwanaście doktorskich. Opracował liczne recenzje prac doktorskich, habilitacyjnych oraz na stopnie naukowe, jak również wiele recenzji wydawniczych, podręczników, skryptów i artykułów. W Instytucie Biologii prowadził cieszące się zainteresowaniem słuchaczy wykłady, ćwiczenia i seminaria z botaniki ogólnej, cytologii i genetyki. Był znakomitym dydaktykiem i wykładowcą. Umiał skupiać wokół siebie grono uczniów i rozwijać w nich obok zainteresowań przyrodniczych również zamiłowanie do zawodu nauczycielskiego. Tytuł naukowy profesora nauk przyrodniczych uzyskał w 1982 roku.

Jego zdolności organizacyjne doceniono powierzając Mu w Uczelni ważne funkcje administracyjne, które pełnił przez wiele lat, nieprzerwanie prowadząc prace naukowe. W latach 1972-1981 był dziekanem Wydziału Geograficzno-Biologicznego. W 1981 roku został wybrany prorektorem, a trzy lata później rektorem, którą to funkcję pełnił przez dwie kadencje w latach 1984-1990.

Przez szereg lat był członkiem Zespołu Rzeczoznawców planów i programów studiów przy Ministrze Nauki Szkolnictwa Wyższego i Techniki.

Za swą działalność naukową, dydaktyczną i organizacyjną, był wielokrotnie nagradzany resortowymi nagrodami oraz odznaczeniami, m.in. Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Charakterystyka Osoby Profesora Rozmusa nie byłaby pełna, gdyby nie została uzupełniona o cechy Jego osobowości. Dla współpracowników był życzliwy, aczkolwiek wymagający. Był przyjazny ludziom, zawsze otwarty na drugiego człowieka, rozumiejący jego problemy i potrzeby, co szczególnie dawało się odczuć w Jego kontaktach ze studentami oraz pracownikami w okresie, gdy pełnił odpowiedzialne funkcje. Na co dzień pogodny i bezpośredni. I takim Go zapamiętamy na zawsze.

24 maja odbył się pogrzeb Profesora. Został pochowany na cmentarzu w Radziechowach, w swej rodzinnej Ziemi. Na zawsze żegnało Go w słoneczne popołudnie w pięknej scenerii widokowej Beskidu Żywieckiego tak przez Niego ukochanego, bardzo liczne grono ludzi - przedstawiciele Władz Uczelni, współpracownicy, uczniowie i przyjaciele.

Maria Drewniak, Andrzej Kornaś  

Halina Rajzer
(1942-2001)

Halina Rajzer należała do osób najdłużej związanych z AP. Pracę w Uczelni rozpoczęła ponad czterdzieści lat temu, mając niespełna osiemnaście lat. W 1959 roku objęła stanowisko referenta w Studium dla Pracujących przy ul. Straszewskiego. Po rozwiązaniu Studium w 1972 r. przeszła do Dziekanatu Wydziału Geograficzno-Biologicznego, gdzie pracowała na stanowisku samodzielnego referenta. Opiekowała się słuchaczami zaocznych i podyplomowych studiów Instytutów Geografii i Biologii. Otrzymała wiele nagród i wyróżnień, m.in. Brązowy Krzyż Zasługi. W tym roku miała przejść na zasłużoną emeryturę. Będziemy ją pamiętali jako dobrego, uczciwego, borykającego się z przeciwnościami losu człowieka. Zmarła 26 marca 2001 roku.

Kraków, lipiec 2001
Statystyka