Jubileusz 

Marianna Ciosek

Jubileusz Profesora Zenona Mosznera

4 grudnia 2000 roku w Akademii Pedagogicznej im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie odbyła się uroczysta sesja jubileuszowa poświęcona Profesorowi Zenonowi Mosznerowi - z okazji podwójnego jubileuszu: siedemdziesięciolecia urodzin Profesora i pięćdziesięciolecia Jego pracy zawodowej. Na sesji dokonano podsumowania bogatej twórczości i aktywności Jubilata w dwu dziedzinach stanowiących jego pasje życiowe - matematyki i kształcenia nauczycieli matematyki. w uroczystości wzięła udział rodzina Profesora oraz liczne grono matematyków i dydaktyków matematyki z różnych środowisk akademickich, przedstawicieli innych specjalności, uczniów, przyjaciół i współpracowników, a także wielu nauczycieli matematyki - absolwentów dzisiejszej Akademii Pedagogicznej w Krakowie.

Po otwarciu sesji przez dyrektora Instytutu Matematyki, prof. dr hab. Bogdana J. Noweckiego i wystąpieniu JM Rektora, prof. dr hab. Michała Śliwy, rozpoczęła się część naukowa, której przewodniczył prof. dr hab. Roman Ger z Uniwersytetu Śląskiego. w wykładzie O dorobku naukowym Profesora Mosznera prof. dr hab. Stanisław Midura - uczeń i współpracownik Profesora - przedstawił najważniejsze fakty z Jego życia, a następnie mówił o różnych kierunkach Jego działalności badawczej i pracy na rzecz rozwoju kadr naukowej. Mówca podkreślił, że Profesor uzyskał bardzo dużo nowych, oryginalnych i wartościowych wyników w różnych dziedzinach matematyki. Zaprezentował także rezultaty niektórych, wyróżnionych wcześniej ośmiu nurtów działalności badawczej Jubilata.

W swoim wystąpieniu Jubilat przedstawił kilka problemów matematycznych, z którymi, jak stwierdził, nie poradził sobie do tej pory on sam i jego współpracownicy. Wykład zaczął Profesor w oryginalny sposób, jak się wyraził - od przerywnika. Odczytał mianowicie, nie ukrywając swojego rozbawienia, drukowany w jednym z dzienników wiersz Wojciecha Młynarskiego Za życie na pomniku. Wywołał tym burzę oklasków.

Popołudniowa część sesji miała charakter bardziej towarzyski. Rozpoczęło je wystąpienie doc. dr. Stanisława Serafina - byłego studenta i współpracownika Jubilata, prezentujące Go jako nauczyciela. Potem głos zabierali goście. Ostatnia, zamykająca spotkanie część to odczytywanie listów gratulacyjnych, słowo Jubilata, osobiste serdeczne podziękowania, gratulacje i składanie kwiatów.

Urodzony 16 maja 1930 r. w Chorzowie jest Zenon Moszner pracownikiem dzisiejszej Akademii Pedagogicznej nieprzerwanie od 1950 r., kiedy to został zatrudniony jako młodszy asystent, jeszcze bez magisterium. w roku 1951 uzyskał dyplom magistra matematyki w Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Stopień doktora w r. 1957, a doktora habilitowanego w 1963 na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii UJ. Tytuł profesora nadzwyczajnego nauk matematycznych został Mu nadany w 1969, a zwyczajnego w 1978 r. Profesor Moszner jest uczniem profesora Stanisława Gołąba. Większość prac naukowych Jubilata (spośród ponad 150) dotyczyła początkowo teorii obiektów geometrycznych, a później teorii równań funkcyjnych, w tym równania translacji i jego zastosowań.

Dzięki swym publikacjom przedstawianym systematycznie na konferencjach naukowych, w większości zagranicznych, cieszy się uznaniem specjalistów w kraju i za granicą. Profesor Maurice Fréchet, światowej sławy matematyk francuski, w pisemnej opinii zaliczył profesora Mosznera do grona wybitnych współczesnych matematyków polskich.

Będąc, jak profesor Zofia Krygowska w dziedzinie dydaktyki, inspiratorem, organizatorem i kierownikiem badań naukowych w zakresie matematyki, Profesor Zenon Moszner ukształtował razem z Nią profil naukowy Instytutu Matematyki WSP. Jest twórcą szkoły naukowej w dziedzinie teorii równania translacji i jej zastosowań w takich np. dziedzinach matematyki, jak układy dynamiczne, równania różniczkowe, teoria reprezentacji grup, iteracji funkcji czy obiektów geometrycznych. Wypromował 17 doktorów, a trzech Jego uczniów uzyskało już tytuł naukowy profesora nauk matematycznych.

Profesor Zenon Moszner jest członkiem japońskiego towarzystwa naukowego Tensor i Polskiego Towarzystwa Matematycznego oraz komitetu redakcyjnego Aequationes Mathematicae. Był również członkiem Komitetu Nauk Matematycznych PAN oraz od wielu lat przewodniczy Jury Konkursu im. Marka Kuczmy na najlepszą polską pracę z równań funkcyjnych.

Profesor Zenon Moszner jest matematykiem o ugruntowanej w kraju i za granicą pozycji naukowej, współtwórcą znanej na świecie polskiej szkoły równań funkcyjnych.

Znający bliżej Profesora Mosznera wiedzą doskonale, że nauczanie na poziomie akademickim, praca ze studentami przygotowującymi się do zawodu nauczyciela matematyki, a także z uzupełniającymi wykształcenie czynnymi nauczycielami, jest prawdziwą i trwałą pasją. Profesor podejmował i podejmuje wykłady, ćwiczenia, seminaria, konwersatoria na wszystkich rodzajach studiów (magisterskich, zawodowych, podyplomowych i doktoranckich, dziennych i zaocznych) w naszej uczelni, w jej zamiejscowych filiach i punktach konsultacyjnych, a także w WSP w Rzeszowie.

Rys. L. Orzech

Wykłady Profesora, zarówno kursowe, jak specjalne, czy monograficzne, zawsze starannie przygotowane od strony merytorycznej, przemyślane gdy chodzi o włączanie słuchaczy do współpracy z wykładającym, wygłaszane były i są nadal językiem precyzyjnym, komunikatywnym, ze wspaniałą dykcją, głosem donośnym, słyszalnym nawet w zakątkach dużych, o kiepskiej akustyce sal wykładowych. Nie sposób nie wspomnieć o czynionych przez Profesora dygresjach, słynnych wśród słuchaczy, w których ukazuje On możliwe uogólnienia i związki omawianych treści z innymi działami matematyki i dziedzinami pozamatematycznymi.

Swym autorytetem naukowym i postawą nauczyciela wymagającego, ale życzliwego i spolegliwego, w kierowanych przez siebie zespołach kształtował Profesor atmosferę rzetelnej pracy, solidnego wypełniania obowiązków wobec studentów, dbałości o rozwój naukowy i dydaktyczny młodych nauczycieli akademickich oraz zgodnej współpracy. Nie szczędził czasu na hospitowanie zajęć młodych pracowników i dyskusje koleżeńskie o sposobach prowadzenia ćwiczeń, w których studenci mogliby uczestniczyć aktywnie, wnosić własne propozycje rozwiązywania stawianych przed nimi problemów, korygować je w dyskusjach, dochodzić do rozwiązań różnymi drogami.

Umacniał Profesor pozycję kierunku matematyki, Wydziału i Uczelni w środowisku uczelni krakowskich i wśród uczelni kształcących nauczycieli w całym kraju. w gronach decydujących o planach i programach studiów matematycznych dla nauczycieli i oceniających poziom kształcenia na tych studiach uznawany był za eksperta o najwyższych kompetencjach i gwaranta wysokiego poziomu wykształcenia matematycznego absolwentów matematyki naszej uczelni.

Już do roku 1956 podjął Profesor prowadzenie seminariów magisterskich, które zaowocowały wypromowaniem ponad 150 magistrów matematyki - nauczycieli tego przedmiotu. Dydaktyka prowadzenia seminarium magisterskiego i pracy z studentami przygotowującymi pracę magisterską była i jest do dziś przedmiotem Jego zainteresowań.

Problematyka kształcenia, dokształcania i doskonalenia nauczycieli matematyki nieustannie znajduje się w orbicie zainteresowań Profesora. Wiele lat intensywnie pracował w Zespołach Programowych i Zespołach Dydaktyczno-Wychowawczych dla WSP (i WSN) powoływanych przez Resort nadzorujący uczelnie kształcące nauczycieli. Problemy kształcenia nauczycieli prezentował w Radzie Głównej Szkolnictwa Wyższego, będąc w niej reprezentantem uczelni pedagogicznych i pełniąc funkcję przewodniczącego Sekcji Przedmiotów Pedagogicznych. Uczestniczył i uczestniczy twórczo w konferencjach poświęconych tej problematyce, opublikował szereg dotyczących jej artykułów.

Należy Profesor do niezbyt licznego grona wielkich, twórczych matematyków żywo zainteresowanych rozwojem dydaktyki matematyki jako subdyscypliny nauk matematycznych, zaangażowanych w tworzenie warunków sprzyjających wzrostowi liczbowemu, ale przede wszystkim merytorycznemu kadry naukowej z tej dyscypliny. Prowadził na Studium Doktoranckim Dydaktyki Matematyki w naszej uczelni seminarium doktoranckie poświęcone dydaktyce matematyki w uczelniach wyższych, wypromował 4 doktorów nauk matematycznych z tego zakresu. Aktywnie wpływał na precyzowanie wymogów pod adresem rozpraw doktorskich z dydaktyki matematyki, umożliwiających nadawanie przez Radę Wydziału stopnia doktora nauk matematycznych. Jest jednym z inicjatorów i gorącym rzecznikiem - nie zrealizowanego niestety - pomysłu powołania ogólnopolskiego organu uprawnionego do przeprowadzania przewodów habilitacyjnych z dydaktyki matematyki, jako subdyscypliny nauk matematycznych. O realizację tego pomysłu zabiegał w Ministerstwie i Radzie Głównej Szkolnictwa Wyższego. Opowiadał się za powołaniem ogólnopolskiego czasopisma publikującego prace naukowe z dydaktyki matematyki. Pomysł takiego czasopisma pochodzący od grona dydaktyków matematyki z prof. Krygowską na czele został zrealizowany w formie V serii Roczników Polskiego Towarzystwa Matematycznego o nazwie "Dydaktyka Matematyki". Z redakcją tego rocznika Profesor jest związany od momentu jego powstania (w roku 1982). Był członkiem Komitetu Redakcyjnego w roku 1982, a następnie od roku 1992 do chwili obecnej. w latach 1982-1989 pełnił funkcję zastępcy redaktora naczelnego, a w latach 1990-1992 redaktora naczelnego.

Uważny czytelnik spisu publikacji Profesora zwróci uwagę na to, że wśród 204 pozycji ponad 40 poświęconych jest teoretycznym problemom kształcenia nauczycieli, bądź wyjaśnieniu i popularyzacji zagadnień istotnych dla powszechnego nauczania matematyki. Jest to znaczące świadectwo pasji nauczycielskiej i działań Profesora Mosznera, nauczyciela nauczycieli, na rzecz dobrego ich przygotowania do twórczej współpracy z kształconą młodzieżą.

W swej uczelni pełnił m.in. funkcje: dziekana Wydziału Matematyczno-Fizyczno-Technicznego (1965-1968) i dyrektora Instytutu Matematyki (1975-1981 i 1984- -1987). Przez dwie kadencje był rektorem Uczelni: od 1971 do 1975 i w trudnym okresie 1981-1983. Podczas obchodów 50--lecia Uczelni w r. 1996 został zaliczony w poczet jej doktorów honorowych.

Za szczególne zasługi w służbie publicznej oraz wybitną twórczość naukową Profesor Zenon Moszner otrzymał kilkakrotnie Nagrodę Ministra Edukacji Narodowej oraz został uhonorowany m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski oraz ostatnio - Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Rektor Akademii Pedagogicznej, prof. dr hab. Michał Śliwa, składając na sesji jubileuszowej wyrazy wdzięczności i uznania dla Profesora Zenona Mosznera jako uczonego, pedagoga i organizatora życia akademickiego, podkreślił, że Jubilat był i jest wielkim autorytetem moralnym, człowiekiem niezwykłej łagodności, tworzącym wspaniałą atmosferę pracy, ładu i porządku.

Marianna Ciosek  

Opracowano na podstawie artykułów z czasopisma "Dydaktyka Matematyki" 22 (2000): Bogdan Choczewski Sylwetka Profesora, Marianna Ciosek Opis sesji jubileuszowej, Stanisław Serafin O działalności Profesora Zenona Mosznera jako nauczyciela.

Kraków, lipiec 2001
Statystyka