Konferencje 

Barbara Lipowska-Krupska

Międzynarodowa konferencja rusycystów

W dniach 25-27 września 2000 r. odbyła się w naszej Uczelni konferencja na temat: Aktualne problemy badań nad literaturą rosyjską, językiem rosyjskim i metodyką jego nauczania w kontekście europejskim. Konferencję zorganizował Instytut Filologii Rosyjskiej Akademii Pedagogicznej w Krakowie pod auspicjami Międzynarodowej Asocjacji Wykładowców Języka Rosyjskiego i Literatury przy współudziale Polskiego Towarzystwa Rusycystycznego i Stowarzyszenia Współpracy Polska-Wschód. Uczestniczyło w niej około 160 naukowców z Austrii, Białorusi, Czech, Izraela, Litwy, Łotwy, Niemiec, Rosji, Słowacji, Ukrainy, Węgier, Wielkiej Brytanii i niemal wszystkich ośrodków uniwersyteckich w Polsce.

Posiedzenie plenarne konferencji zainaugurował rektor AP prof. dr hab. Michał Śliwa. Witając zebranych i życząc im owocnych obrad, nawiązał do jubileuszu 50-lecia istnienia Instytutu Filologii Rosyjskiej, jaki obchodzimy w tym roku. Także następni mówcy, którzy zabierali głos w części oficjalnej posiedzenia plenarnego, podkreślali uroczysty charakter konferencji, wynikający ze sposobności do podsumowania osiągnięć w ciągu 50 lat istnienia rusycystyki w naszej Uczelni. Prezydent Międzynarodowej Asocjacji Wykładowców Języka Rosyjskiego i Literatury, rektor Państwowego Instytutu Języka Rosyjskiego im. A.S. Puszkina w Moskwie, członek Rosyjskiej Akademii Edukacji prof. Witalij Kostomarow stwierdził, iż Instytut Filologii Rosyjskiej AP w Krakowie znany jest w świecie jako kuźnia znakomitych kadr nauczycieli języka rosyjskiego i ośrodek dydaktyczny emanujący nowatorskimi ideami w dziedzinie doskonalenia metod nauczania języków obcych. Konsul Generalny Federacji Rosyjskiej w Krakowie Iwan Tkaczenko złożył nam wyrazy wdzięczności i uznania za wkład w upowszechnienie i popularyzację języka, literatury i kultury rosyjskiej. W imieniu Prezydium Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Rusycystycznego wystąpił zastępca przewodniczącego PTR mgr Tomasz Miedziński, który podkreślił, iż Instytut nasz zajmuje czołową pozycję wśród podobnych placówek w Polsce, szczycąc się pracownikami o wysokich kwalifikacjach, autorami uznanych prac naukowych i podręczników. Honorowi goście konferencji życzyli pracownikom naszego Instytutu dalszych osiągnięć w pracy naukowej i pedagogicznej, a teksty swoich pełnych serdeczności i uznania przemówień złożyli w formie pisemnej na ręce przewodniczącego sesji plenarnej dyrektora Instytutu Filologii Rosyjskiej AP prof. Janusza Henzla.

W części roboczej posiedzenia plenarnego jako pierwszy zabrał głos prof. Janusz Henzel, przedstawiając referat pt. Nasza rusycystyka ma 50 lat. Podkreślił on ogromne zasługi założyciela Katedry Filologii Rosyjskiej ówczesnej Wyższej Szkoły Pedagogicznej, jej długoletniego kierownika, twórcy polskiej szkoły metodyki nauczania języka rosyjskiego prof. Włodzimierza Gałeckiego. Następnie przedstawił problematykę naukową, na której skupiają się w swoich badaniach pracownicy naszego Instytutu, ich dorobek w zakresie publikacji materiałów dydaktycznych dla studentów oraz dla uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych, a także osiągnięcia Instytutu w zakresie kształcenia kadry naukowej i przygotowania studentów do zawodu nauczyciela (mury Uczelni opuściło ponad 3000 magistrów filologii rosyjskiej legitymujących się dobrym przygotowaniem merytorycznym, językowym i dydaktycznym do pracy w szkolnictwie wszystkich szczebli).

Następny mówca, prof. W. Kostomarow, zajął się problematyką poszukiwania nowych dróg, jakie otwierają się obecnie przed jedną z dziedzin glottodydaktyki: glottorealioznawstwem.

Trzeci referat posiedzenia plenarnego wygłosili w oryginalnej formie dialogu dr Ewa Kollarova ze Słowacji i prof. Anatolij Berditchevski z Austrii. Był to dialog metodyka z kulturologiem i dotyczył możliwości przechodzenia od "bazowej kultury jednostki" do kompetencji międzykulturowej.

Popołudniowe obrady tego dnia, jak i dwóch kolejnych dni konferencji, toczył się już w sześciu sekcjach: dwóch literaturoznawczych, dwóch językoznawczych, jednej - glottodydaktycznej i jednej - glottodydaktyczno-kulturoznawczej.

W dwóch sekcjach literaturoznawczych wygłoszono łącznie 37 referatów. Ich tematyka była bardzo urozmaicona, a zainteresowania autorów obejmowały czasy od początków piśmiennictwa w języku rosyjskim poprzez twórczość klasyków XIX w. po problematykę utworów prozaików i poetów współczesnych.

Były wśród nich referaty dotyczące związków literatury rosyjskiej z kulturą i literaturą innych krajów, problematyki kosmopolityzmu w twórczości rosyjskich pisarzy emigracyjnych, a także problematyki filozoficznej, teoretyczno- i historycznoliterackiej.

Bardzo różnorodna była również tematyka referatów w obu sekcjach językoznawczych. W kilku wystąpieniach prezentowano problemy wynikające z konfrontatywnego ujęcia zjawisk językowych z języku rosyjskim i polskim lub rosyjskim i ukraińskim. Sporo referatów dotyczyło problematyki leksykograficznej i leksykologicznej, w tym problemów tak szczegółowych, jak nazewnictwo botaniczne, słownictwo związane z finansami, z leksyką cerkiewną, bądź zapożyczeniami z greki w języku rosyjskim. Wygłoszono także referaty z zakresu stylistyki, semantyki, składni, lingwistyki tekstu i referaty prezentujące spojrzenie kognitywne na niektóre zjawiska językowe. Ogółem w dwóch sekcjach językoznawczych wysłuchano 32 referatów.

Także w sekcjach glottodydaktycznych wygłoszono 32 referaty. Omawiano zagadnienia charakterystyczne dla metod i stanu nauczania języka rosyjskiego w niektórych krajach, autorzy prezentowali spostrzeżenia wynikające ze stosowania przez nich podręczników i materiałów pomocniczych do nauki języka rosyjskiego.

Skupiano również uwagę na szczegółowych zagadnieniach związanych z nauczaniem słownictwa, doskonaleniem wymowy, specyfiką rosyjskiego zachowania językowego i aktualnymi problemami z zakresu etykiety językowej.

W kilku referatach omawiano aspekt kulturoznawczy w nauczaniu języka obcego: rolę tekstów literackich w kształtowaniu kompetencji kulturoznawczej, związki między "językowym obrazem świata" a nauczaniem języka obcego, możliwości, jakie stwarza wykorzystanie muzyki, stosowanie leksykalnych zabaw językowych, przysłów i powiedzonek w nauczaniu języka rosyjskiego.

Większość referatów spotkała się z dużym zainteresowaniem, o czym świadczyła ożywiona dyskusja zarówno na sali obrad, jak i w kuluarach. W ramach konferencji odbyło się ponadto szereg imprez towarzyszących: wycieczki po Krakowie, wystawa książek i podręczników obrazująca dorobek naukowy pracowników Instytutu Filologii Rosyjskiej AP oraz uroczysta kolacja, która stworzyła jeszcze jedną okazję do wymiany myśli i poglądów oraz nawiązania bardziej bezpośrednich i serdecznych kontaktów koleżeńskich.

Materiały pokonferencyjne ukażą się drukiem w Wydawnictwie Naukowym naszej Uczelni.

Barbara Lipowska-Krupska  

Kraków, styczeń 2001
Statystyka