Recenzja 

Urszula Lisowska

Wspomnienia
Bolesława Farona

Nakładem Wydawnictwa Edukacyjnego ukazał się interesujący zbiór szkiców Bolesława Farona pt. Powrót do korzeni. Książka ta jest opowieścią o rodzinnej wsi autora, o najbliższych, którzy do końca pozostaną w jego sercu, o ludziach, którzy na zawsze wpisali się w pejzaż Czarnego Potoku i okolic. Historia Czarnego Potoku zawarta jest przede wszystkim we wspomnieniach Rodzinne gniazdo i "Suśnie" już nie dymią. W pierwszym szkicu autor ukazuje zmiany, jakie zaszły w rodzinnej wsi w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat, w drugim wspomina m.in. stare "suśnie" (suszarnie śliwek) i dawny sposób suszenia śliw, przy którym skupiało się życie towarzyskie wsi.

Wiele miejsca zajmują wspomnienia o mieszkańcach Czarnego Potoku i jego okolic. Autor nie zapomina o nauczycielce swoich rodziców i animatorce życia kulturalnego Wiktorii Wiśniewskiej. Pod wpływem Marii Kownackiej powstało wspomnienie o Stanisławie Wilkowiczu, pionierze sadownictwa w Łącku; szkicu portretowego doczekał się także nowosądecki malarz Bolesław Barbacki.

Autor z wielką sympatią wspomina swoich przyjaciół: lekarza Andrzeja Stępniowskiego, czy Tadeusza Cyconia-Michorowskiego, przez wielu mieszkańców uważanego za "odmieńca".

Historię rodziny i jej domu Bolesław Faron zawarł w szkicach Historia zamknięta w starej skrzyni, Zbudować dom i Śmierć matki, w których wyczuwa się emocje związane ze wspomnieniami o rodzicach. W retrospekcjach autora ważne miejsce zajmuje także II wojna światowa. W szkicach Okupacyjne zimy. Impresje i Pamiętnik Weronki ukazane zostały kontakty wsi z Niemcami, partyzantami radzieckimi, a także współpraca mieszkańców Czarnego Potoku z Batalionami Chłopskimi.

Ze wspomnień osobistych poznajemy losy autora, który w wieku trzynastu lat opuścił dom rodzinny i rozpoczyna naukę w I Liceum Ogólnokształcącym im. J. Długosza w Nowym Sączu. Towarzyszymy mu w czasie studiów w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie; uczestniczymy w późniejszym życiu zawodowym. B. Faron wymienia swoich sądeckich polonistów, którzy odegrali niebagatelną rolę w jego życiu: Marię Hebenstreit, Zofię Oleksównę, Eugeniusza Pawłowskiego i Antoniego Sitka, ukazuje także wpływ Władysława Orkana i jego twórczości na wybór własnej drogi życiowej. We wspomnieniowym tomiku znajduje się Aneks, zawierający artykuł Andrzeja Zięby, będący przedrukiem z "Nowej Wsi", pt. Dwie drogi do siebie oraz tekst wystąpienia Jerzego S. Ossowskiego w Salonie Literackim Jana Poprawy w Teatrze Bagatela w Krakowie w dniu 27 lutego 1997 r. z okazji sześćdziesiątej rocznicy urodzin profesora - Nauczyciel nauczycieli. Artykuł A. Zięby to porównanie dróg dwóch braci, z których "droga starszego brata jest funkcją wyboru, droga młodszego brata jest funkcją konieczności", zaś wystąpienie Jerzego Ossowskiego przybliża nam życie i twórczość naukową Bolesława Farona.

W omawianych szkicach można wyczuć tęsknotę za domem rodzinnym, dzieciństwem, poczucie nieuchronności losu i przemijania, które zaznaczają się nie tylko w sferze życia ludzkiego, ale także w tradycji i zwyczajach. Z wyroku tego losu umiera stary świat, rzeczywistość, którą autor za wszelką cenę usiłuje ocalić w swoich wspomnieniach.

Autor zauważa, że w jego życiu dopatrywano się często podobieństw do biografii Stanisława Pigonia. Podkreśla w związku z tym, że Powrót do korzeni to jednak nie naśladownictwo książki S. Pigonia Z Komborni w świat: "moją intencją było podzielenie się z czytelnikiem paroma refleksjami, wspomnieniami, nie zaś pisanie ani własnej, ani mojego pokolenia biografii".

B. Faron wielokrotnie mówi o wpływie Władysława Orkana na swoje życie. Przykładem tego jest dewiza jego życia wzięta ze Wskazań dla synów Podhala Władysława Orkana: "Nie przecinaj korzeni łączących cię z rodzinną ziemią, choćbyś na końcu świata się znalazł". Autor książki tych więzi nie przeciął.

Urszula Lisowska  

Kraków, lipiec 2000
Statystyka