Oświata 

Halina Kosętka

Centralny Ośrodek Metodyczny
Studiów Nauczycielskich

Centralny Ośrodek Metodyczny Studiów Nauczycielskich stanowi integralną część Akademii Pedagogicznej w Krakowie. Został powołany do życia w 1968 r. jako Międzyuczelniany Ośrodek Metodyczny Studiów dla Pracujących Wyższych Szkół Pedagogicznych, w 1975 r. zmienił nazwę na Centralny Ośrodek Metodyczny Kształcenia i Dokształcania Nauczycieli, a od 1981 r. nosi obecną nazwę. Jego kolejnymi dyrektorami byli: prof. dr hab. Jerzy Jarowiecki, prof. dr hab. Bogdan Nowecki, prof. dr hab. Zbigniew Zioło. Od 1995 r. do chwili obecnej Ośrodkiem kieruje ponownie prof. dr hab. Jerzy Jarowiecki.

Centralny Ośrodek Metodyczny Studiów Nauczycielskich działa na podstawie Zarządzenia nr 21 Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki z dnia 24.04.1981 r. oraz Statutu WSP w Krakowie. Ogólny nadzór nad Ośrodkiem i jego pracami sprawuje bezpośrednio rektor Uczelni. Organami Ośrodka są: dyrektor odpowiadający za całokształt realizowanych zadań i Rada Naukowa Ośrodka, do zadań której należy opiniowanie i inspirowanie planów pracy zespołów kierunkowych, ocenianie ich działalności i corocznych sprawozdań przedkładanych przez dyrektora Ośrodka. Członkowie Rady Naukowej wybierani są spośród nauczycieli akademickich reprezentujących różne uczelnie i ośrodki badawcze prowadzące kształcenie nauczycieli. Kadencja Rady trwa 3 lata. Jej przewodniczącym jest prof. zw. dr hab. Andrzej Burewicz z UAM w Poznaniu, sekretarzem - prof. dr hab. Halina Kosętka z AP.

Ośrodek współpracuje z departamentami MEN, z Instytutem Badań Edukacyjnych, z uniwersytetami, wyższymi szkołami pedagogicznymi, oraz szkołami zawodowymi, które prowadzą kierunki i specjalizacje nauczycielskie, a także Wojewódzkimi Ośrodkami Metodycznymi.

Do podstawowych zadań COMSN należy m.in.:
- prowadzenie prac mających na celu doskonalenie form i metod procesu dydaktycznego w uczelniach kształcących nauczycieli
- analizowanie planów i programów studiów
- dokonywanie analiz i ocen procesu dydaktycznego
- określanie roli i miejsca przedmiotów pedagogiczno-psychologicznych w kształceniu nauczycieli
- organizowanie konferencji naukowych, szkół dydaktycznych, posiedzeń zespołów kierunkowych
- inicjowanie opracowań podręczników, skryptów, przewodników metodycznych
- redagowanie i wydawanie "Problemów Studiów Nauczycielskich", "Biuletynu Informacyjnego COMSN" i pokonferencyjnych materiałów naukowych.
Zadania te realizowane są przez działające w obrębie Ośrodka Kierunkowe Zespoły:

Obecnie zespoły włączają się do prac związanych z reformą systemu oświatowego tak, aby mógł on odpowiadać potrzebom XXI w. Niezbędne jest więc dobre przygotowanie kandydatów na nauczycieli zarówno pod względem merytorycznym, jak iĘdydaktycznym, a także wyposażenie w umiejętności sprostania wyzwaniom nowej, reformowanej szkoły, wyzwaniom cywilizacyjnym iĘwymogom Unii Europejskiej. Na posiedzeniach zespołów dyskutowano zatem standardy przygotowania nauczycieli do różnych poziomów nauczania, problem akredytacji, koncepcje dwustopniowego kształcenia nauczycieli, koncepcje wieloprzedmiotowego kształcenia, przygotowanie nauczycieli do nauczania integracyjnego, zintegrowanego, blokowego, pro-zdrowotnego; analizie poddano także podstawy programowe, treści kształcenia nauczycieli na poziomie akademickim i poziom przygotowania nauczycieli różnych przedmiotów do realizacji nowych zadań dydaktycznych.

Zespoły uczestniczyły w organizacji seminariów ogólnopolskich konferencji naukowych. Dopracowano się też tradycji organizowania szkół dydaktycznych. Odbyło się już 9 Jesiennych Szkół Dydaktyków Literatury i Języka Polskiego (organizują je od początku prof. zw. dr hab. Zenon Uryga i dr hab. prof. AP Halina Kosętka), 3 Szkoły Dydaktyków Historii (prof. dr hab. Alojzy Zidecki i mgr Alicja Zawistowska), 11 Szkół Problemów Dydaktyki Chemii (której od początku przewodniczy prof. zw. dr hab. Andrzej Burewicz) i 15 Szkół Dydaktyków Matematyki (kieruje prof. dr hab. Bogdan Nowecki).

Ośrodek jest platformą wymiany doświadczeń i poglądów na temat aktualnych problemów kształcenia, dokształcania i doskonalenia nauczycieli, zapoznania z nowymi trenda-mi w zakresie przygotowania kandydatów na nauczycieli, a także płaszczyzną wymiany poglądów w dziedzinie osiągnięć i efektywności kształcenia psychopedagogicznego i przedmiotowego. W konferencjach organizowanych przez Ośrodek uczestniczą przedstawiciele niemal wszystkich ośrodków akademickich w Polsce, którym bliskie jest kształcenie kandydatów na nauczycieli a także uczelni zagranicznych (m.in. z Niemiec, Włoch, Rosji, Słowacji, Czech, Ukrainy, USA, Wielkiej Brytanii, Francji).

COMSN prowadzi też działalność wydawniczą, na którą składają się seria "Problemy Studiów Nauczycielskich" i kolejne numery kwartalnika "Biuletyn Informacyjny COMSN". "Problemy Studiów Nauczycielskich" to rocznik, w którym publikowane są materiały będące najczęściej pokłosiem konferencyjnym. Dotychczas ukazały się 22 tomy. Od 1995 r. (kiedy dyrektorem Ośrodka został Jerzy Jarowiecki) wyszły następujące pozycje w tej serii:
- Dydaktyka matematyki. O badaniach nad nauczaniem i uczeniem się matematyki, (red.) Bogdan Nowecki, WN WSP Kraków 1996, 173 s. (z. 6)
- Organizacja studiów historycznych (stacjonarnych i zaocznych) w uniwersytetach i wyższych szkołach pedagogicznych, (red.) Janina Mazur, Alojzy Zielecki, WN WSP, Kraków 1996, 197 s. (z. 7)
- Psychologiczno-pedagogiczne kształcenie nauczycieli, (red.) Józef Kuźma, Halina Kosętka, WN WSP Kraków 1997, 132 s., z. 9
- Perspektywy kształcenia nauczycieli fizyki, (red.) Władysław Błasiak, WN WSP Kraków 1997, 214 s., z. 10
- Podmiotowy wymiar szkolnej polonistyki, (red.) Zenon Uryga, WN WSP Kraków 1998, 195 s., z. 11
- Problemy szczegółowej dydaktyki biologii w kształceniu nauczycieli biologii i badaniach naukowych, (red.) Wiesław Stawiński, WN WSP Kraków 1998, 295 s., z. 12
- Informatyczne przygotowanie nauczycieli, (red.) Jacek Migdałek, Paweł Moszner, WN WSP Kraków 1998, 129 s., z. 13
- Praktyczne kształcenie kandydatów na nauczycieli historii, (red.) Janina Mazur, Alojzy Zielecki, Wydawnictwo Libri Ressovienses, Rzeszów 1998, 254 s., z. 14
- Nauczyciel bibliotekarz. Przygotowanie do zawodu, (red.) Jerzy Jarowiecki, WN WSP Kraków 1996, ss. WN WSP Kraków 1998, z. 15
- Kształcenie zawodowe. Stan i perspektywy rozwoju kształcenia nauczycieli przedmiotów zawodowych w uczelniach technicznych, rolniczych i ekonomicznych, (red.) Władysława Maria Francuz, Jerzy Jarowiecki, WN WSP Kraków 1998, z. 16
- Edukacja zdrowotna dzieci i młodzieży, (red.) Halina Kosętka, Janina Wyczesany, WN AP, Kraków 1999, 299 s., z. 17
- Informatyczne przygotowanie nauczycieli, (red.) Jacek Migdałek, Paweł Moszner, WN AP, Kraków 1999, 166 s., z. 18
- Unowocześnianie procesu dydaktycznego w edukacji zawodowej u progu XXI wieku, (red.) Maria Węgrzecka, WN AP, Kraków 1999, 296 s., z. 19
- Wiedza fizyczna i jej przekaz, (red.) Władysław Błasiak, Jerzy Warczewski, WN AP, Kraków 1999, 248 s. + 3 nlb, z. 20.

Ośrodek patronował też innym publikacjom, które wyszły poza tą serią:
- Różne drogi kształcenia i dokształcania nauczycieli geografii, (red.) Jerzy Jarowiecki i Sławomir Piskorz, Kraków, COMSN, WSP 1996, 204 s.
- System kształcenia pedagogów specjalnych. Ciągłość i możliwości zmian, (red.) Janina Wyczesany, Halina Kosętka. Prace Monograficzne 217 Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. KEN w Krakowie, Kraków. Wydawnictwo Naukowe WSP 1996, 164 s.
- Polska chemia w Unii Europejskiej, (red.) Andrzej Burewicz, Hanna Gulińska
- Chemia a żywność. Materiały X Szkoły Problemów Dydaktyki Chemii, pod red. Andrzeja Burewicza, Hanny Gulińskiej
- Przeszłość w szkole przyszłości, pod red. Jana Walczaka i Alojzego Zieleckiego, Wydawnictwo WSP w Częstochowie, Częstochowa 1997, 330 s.
Od października 1995 r. ukazuje się "Biuletyn Informacyjny COMSN", którego redaktorem naczelnym jest Jerzy Jarowiecki. W skład zespołu redakcyjnego wchodzą: Halina Kosętka, Kazimierz Ptak, Alicja Zawistowska, Hanna Kościńska-Jawień, Renata Jancarz (skład komputerowy). Opracowaniem edytorskim zajmuje się Kazimierz Ptak. Do chwili obecnej wyszło 17 numerów tego kwartalnika.

W "Biuletynie Informacyjnym" publikowane są artykuły poświęcone kierunkom zmian w kształceniu nauczycieli, problemom reformy systemu edukacji, dydaktyk szczegółowych, informacje związane z zamierzeniami i dokonaniami Ośrodka, kierunkami pracy Rady Naukowej i Zespołów Kierunkowych, dokumenty programowe, recenzje i przeglądy nowości wydawniczych.

Na uwagę zasługują także opracowane przez Ośrodek na zlecenie MEN Raporty: Doświadczenia szkolne i opinie o zawodzie nauczycielskim oraz motywy jego wyboru (z badań na przykładzie WSP w Krakowie), opublikowany w "Biuletynie Informacyjnym" COMSN nr 2/1995 i O kształceniu nauczycieli w wyższych szkołach pedagogicznych i uniwersytetach w r. ak. 1994/95 opublikowany w "Biuletynie Informacyjnym COMSN" nr 5/1996. Ten ostatni składa się z trzech części:

I. Stan edukacji nauczycielskiej w szkołach wyższych

II. Pedagogiczno-psychologiczna edukacja nauczycieli

III. Dydaktyczna i praktyczna edukacja nauczycieli

Warto również sięgnąć po 4 numer "Biuletynu" z 1996 r., poświęcony orientacjom i koncepcjom edukacji nauczycielskiej autorstwa Czesława Banacha, a także numery 11 i 12 poświęcone w znacznej części reformie systemu edukacji, 13/14 - poświęcony kierunkom zmian w kształceniu nauczycieli, 15/16 - przedstawiający dylematy kształcenia zawodowego i polonistycznego, 17 - na temat kształceniu bibliotekarzy w systemie studiów dwustopniowych.

Halina Kosętka  

Kraków, lipiec 2000
Statystyka