Rektorzy WSP/AP
Janusz Wojtycza
Z okazji Jubileuszu 60-lecia Uczelni zamieszczamy poczet rektorów sprawujących tę powyższą funkcję od początku istnienia Uczelni, tj. od roku 1946, aż po dzień dzisiejszy
Stefan Szuman
Stanisław Skalski
Kazimierz Józef Piwarski
Zygmunt Mysłakowski
Wincenty Danek
Zenon Moszner
Bolesław Faron
Tadeusz Zietara
Mieczysław Rozmus
Zenon Uryga
Feliks Kiryk
Michał Śliwa
Henryk Żaliński
Stefan Szuman
Rektor w latach 1946-1948
rodził się 2 stycznia 1889 r. w Toruniu, w rodzinie lekarza i społecznika Leona Szumana. Uczęszczał do gimnazjum w Toruniu. Studia medyczne odbył we Wrocławiu, Würzburgu, a także w Monachium, gdzie w 1913 r. uzyskał stopień doktora na podstawie pracy z dziedziny patologii. w czasie i wojny światowej, i do 1920 r., był lekarzem wojskowym. Brał udział w powstaniu wielkopolskim. Później pracował jako lekarz i wizytator higieny szkolnej Kuratorium Okręgu Szkolnego w Poznaniu. w 1926 r. w Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu, na podstawie pracy Sztuka dziecka, uzyskał tytuł doktora filozofii. w latach 1926-27 nawiązał kontakt z dwoma najprężniejszymi ośrodkami psychologii rozwojowej w Wiedniu i Genewie. w 1927 r. habilitował się w Uniwersytecie Poznańskim na podstawie pracy Badania nad rozwojem spostrzegania i reprodukowania prostych kształtów przez dziecko, a w 1928 r. otrzymał stanowisko profesora nadzwyczajnego i objął kierownictwo Zakładu Psychologii Wychowawczej w Uniwersytecie Jagiellońskim. w 1934 r. został profesorem zwyczajnym i objął Zakład (później Katedrę) Psychologii UJ, którą kierował do roku 1961. Wykładał również w Instytucie Pedagogicznym w Katowicach. w czasie okupacji działał w konspiracji jako lekarz, ponadto prowadził tajne nauczanie. 11 maja 1946 r. został powołany na przewodniczącego Komitetu Organizacyjnego Państwowej Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie, a 1 października 1946 r. - mianowany pierwszym dyrektorem tej Uczelni. Kierował nią do 1948 r. Równocześnie, do roku 1951, prowadził wykłady z psychologii i wychowania estetycznego.
Zakres zainteresowań badawczych prof. Szumana był bardzo szeroki, obejmował: sztukę dziecka i wychowanie estetyczne, psychologię wychowania fizycznego i sportu, rozwój procesów i funkcji psychicznych dziecka, rozwój osobowości człowieka z dominującą problematyką 13 psychologii rozwojowej i wychowawczej. Szczególną uwagę poświęcał badaniom rozwoju mowy i myślenia dziecka; stał się w ten sposób prekursorem psycholingwistyki i zainicjował krakowską szkołę badawczą z tego zagadnienia. Opublikował ok. 200 prac naukowych, w tym kilkanaście książek. Do jego najważniejszych dzieł można zaliczyć takie prace jak: Sztuka dziecka (Warszawa 1927), Geneza przedmiotu (Poznań 1932), Psychologia młodzieńczego idealizmu (Warszawa 1933), Rozwój pytań dziecka (Warszawa 1939), Psychologia wychowawcza wieku dziecięcego (Warszawa 1947), Psychologia wychowawcza wieku szkolnego (Kraków 1947), Rola działania w rozwoju umysłowym małego dziecka (Wrocław 1955), O sztuce i wychowaniu estetycznym (Warszawa 1962).
Od 1939 r. był członkiem PAU. Już przed wojną brał czynny udział w pracach Związku Nauczycielstwa Polskiego, prowadząc m.in. wykłady na kursach wakacyjnych. Po wojnie zorganizował przy ZG ZNP Sekcję Wychowania Estetycznego, bardzo aktywną w latach 1947-50.
Został odznaczony Krzyżem Walecznych (1920), Krzyżem Partyzanckim (1961), Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1954), Medalem Komisji Edukacji Narodowej (1967), Złotą Odznaką ZNP. Otrzymał również tytuł „Zasłużonego Nauczyciela PRL” (1965).
Zmarł 16 maja 1972 r. w Warszawie.
Stanisław Skalski
Rektor w latach 1948-1949
rodził się 6 kwietnia 1895 r. w Proszowicach. Naukę rozpoczął w 1912 r. w jędrzejowskim seminarium nauczycielskim, które ukończył dopiero w 1918 r. wskutek zawieszenia zajęć podczas wojny. Jeszcze w 1915 r. podjął pracę w Szkole Powszechnej w Wymysłowie (gm. Nieszków). w latach 1918-19 ukończył roczny kurs pedagogiczny w Warszawie. Brał udział w wojnie bolszewickiej. w roku 1922 zdał maturę w gimnazjum realnym i rozpoczął studia w Uniwersytecie Jagiellońskim. Studiował psychologię, pedagogikę, filozofię i język polski (jako przedmiot poboczny). Studia ukończył w 1926 r., w roku 1930 - na podstawie pracy Zarys osobowości i światopoglądu Stanisława Szczepanowskiego ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień wychowawczych - uzyskał stopień doktora filozofii, zaś w roku następnym dyplom nauczyciela szkół średnich.
Do 1934 r. pracował jako nauczyciel szkoły powszechnej, publicznej szkoły zawodowej dokształcającej, gimnazjum ogólnokształcącego, pedagogium i Państwowego Seminarium Nauczycielskiego Męskiego. Równocześnie przez pięć lat był asystentem w UJ. w czasie wycieczek krajoznawczych do Wiednia (1927) i Genewy (1930) zapoznał się z organizacją kształcenia nauczycieli, odbył również w tym celu podróże do Wiednia (1931) i Paryża (1933). Od 1934 r. do wybuchu wojny pracował na stanowisku wizytatora szkół w Kuratorium Okręgu Szkolnego Krakowskiego. Przez kilka lat prowadził społecznie poradnię wychowawczoleczniczą dla dzieci i młodzieży z terenu miasta Krakowa. Przez dwie trzyletnie kadencje był przewodniczącym komisji egzaminacyjnej dla eksternów przy Państwowych Wyższych Kursach Nauczycielskich.
Po powrocie z wojennej tułaczki, od października 1939 do stycznia 1940 r., pracował jako nauczyciel w Państwowym Pedagogium oraz w sekcji charytatywnej opieki społecznej w Krakowie. Uniknął aresztowania w czasie Sonderaktion Krakau, gdyż przyszedł na spotkanie spóźniony. Od lutego 1940 do lutego 1945 r. był naczelnikiem Wydziału Organizacyjno-Inspekcyjnego w Centralnym Biurze RGO w Krakowie. Równocześnie, od początku stycznia 1945 r. do końca wojny, uczestniczył w tajnym nauczaniu, początkowo w Kole Pracowników KOSK, a następnie w ramach Biura Okręgowego Komisji Oświaty i Kultury w Krakowie. Był kilkakrotnie przesłuchiwany przez gestapo, a w roku 1944 ukrywał się przez trzy miesiące.
Od stycznia 1945 r. pracował w Kuratorium Okręgu Szkolnego Krakowskiego, najpierw jako wizytator szkół, a później jako naczelnik Wydziału Kształcenia Nauczycieli. 11 maja 1946 r. został powołany na członka Komitetu Organizacyjnego PWSP, a od 1 października 1946 r. - na stanowisko zastępcy dyrektora. Po zmianie struktury Uczelni, od 1 marca 1948 do 30 września 1949 r., kierował nią jako prorektor, na stanowisku tym pozostał do 31 października 1950 r. Od 1945 r. prowadził dodatkowo wykłady zlecone z dydaktyki przedmiotów pedagogicznych w UJ, a od grudnia 1950 r. wykłady z pedagogiki w PWSP w Katowicach. Pozostał w pamięci współpracowników jako człowiek niezwykle sumienny i pracowity, dobrze przygotowany pod względem naukowym i organizacyjnym, który w okresie czterech pierwszych lat pracy Uczelni wniósł istotny wkład w jej rozwój.
Od 1 lutego 1951 r. podjął pracę jako nauczyciel Liceum Pedagogicznego TPD w Krakowie. Pracował również jako wykładowca na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz wykładał pedagogikę w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej i Akademii Sztuk Pięknych.
Zmarł 10 listopada 1988 r. w Krakowie.
Logo Wyższej Szkoły Pedagogicznej
im. KEN w Krakowie. Reprodukcja z 1971 r.
Kazimierz Józef Piwarski
Rektor w latach 1949-1950
rodził się 19 lutego 1903 r. w Krakowie. w latach 1921-25 studiował historię w Uniwersytecie Jagiellońskim. Od 1924 r. był pracownikiem naukowym UJ, a od roku 1936 - wykładowcą. w latach 1926-39 uczył historii w gimnazjum św. Anny w Krakowie. Aresztowany 6 listopada 1939 r. w czasie Sonderaktion Krakau był więziony do 1941 r. w obozach koncentracyjnych w Sachsenhausen i Dachau. Po powrocie, w latach 1942-45, uczestniczył w tajnym nauczaniu na UJ. w latach 1945-50 był profesorem UJ, kierował Katedrą Historii Nowożytnej Słowiańszczyzny Zachodniej i Krajów Bałtyckich (1945-48) oraz Katedrą Historii Nowożytnej i Najnowszej (1949-50), a także pełnił obowiązki dziekana Wydziału Humanistycznego UJ (1948-1949). Równocześnie w latach 1946-50 był pracownikiem Państwowej Wyższej Szkoły Pedagogicznej, zaś między 1949-1950, po zmianach organizacyjnych, rektorem Wyższej Szkoły Pedagogicznej. w 1950 r. został usunięty z uczelni z powodów politycznych. Pracował w Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu (1950-58) i Instytucie Historii PAN (1953-61); był dyrektorem Instytutu Zachodniego w Poznaniu (1956-58), a od 1961 r. Biblioteki PAN w Krakowie. Od 1956 był ponownie profesorem UJ i w latach 1956-68 kierownikiem Katedry Historii Nowożytnej i Najnowszej.
Był badaczem historii nowożytnej i najnowszej, zwłaszcza Prus Wschodnich, Pomorza, Francji, Polski i Śląska, a także dziejów Kościoła. Szczególnie interesował się czasami Jana III Sobieskiego. Opublikował liczne prace, m.in. Hieronim Lubomirski, hetman wielki koronny (Kraków 1929), Dyplomacja polska za Jana III Sobieskiego (1933), Między Francją a Austrią. z dziejów polityki Jana III Sobieskiego w latach 1687-1690 (Kraków 1933), Dzieje polityczne Prus Wschodnich 1621-1772 (Gdynia 1938); Watykan a faszyzm 1929-1939 (1958), Polityka europejska w okresie pomonachijskim X 1938-III 1939 (1960). Napisał też kilka podręczników do historii Polski i powszechnej okresu nowożytnego dla szkół średnich.
Jako członek PAU od 1945 r. i PAN od 1958 r. pełnił obowiązki sekretarza naukowego Oddziału Krakowskiego (1960-1965). w latach 1957-61 był przewodniczącym, a w latach 1962-66 wiceprezesem Oddziału Krakowskiego Polskiego Towarzystwa Historycznego.
Zmarł 21 lipca 1968 r. w Krakowie.
Zygmunt Mysłakowski
Rektor w latach 1950-1956
rodzony 4 sierpnia 1890 r. w Nowym Mieście n. Pilicą, kształcił się w Warszawie w III Gimnazjum Państwowym i prywatnym polskim Gimnazjum W. Górskiego. Maturę złożył jako eksternista w V Gimnazjum Państwowym. Studia odbył w latach 1909-1913 na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, zaś uzupełnił je w Wiedniu (1911). Podjął pracę jako nauczyciel gimnazjalny w Warszawie (1915-19) oraz na Wyższych Kursach Pedagogicznych (1916-17). w 1917 r. doktoryzował się na podstawie rozprawy Intuicjonizm Bergsona. Studium krytyczne, napisanej pod kierunkiem prof. W. Heinricha. w tym czasie napisał również pracę O rozwoju pedagogiki w Polsce (1919). W latach 1920-23 był dyrektorem Państwowego Seminarium Nauczycielskiego Żeńskiego im. G. Piramowicza w Lublinie. Korzystając ze stypendium rządu francuskiego odbył w 1923 r. studia w Paryżu. Po powrocie został zatrudniony w Seminarium Filozoficznym UJ kierowanym przez prof. W. Heinricha. w roku 1925 - na podstawie pracy Rozwój naturalny i czynniki wychowania - uzyskał na Wydziale Filozoficznym UJ stopień doktora habilitowanego. Otrzymanie przez Mysłakowskiego tytułu docenta w zakresie pedagogiki umożliwiło powołanie pod jego kierownictwem Katedry Pedagogiki UJ, w której zorganizowano studia pedagogiczne. Równocześnie w latach 1927-30 kierował Instytutem Pedagogicznym w Katowicach.
Po wkroczeniu do Krakowa wojsk niemieckich został 6 listopada 1939 r. aresztowany i wywieziony wraz z innymi profesorami do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen. Po powrocie z obozu brał udział w konspiracji i tajnym nauczaniu, a w lipcu 1944 r. wszedł w skład Wojewódzkiej Rady Narodowej. Od 1945 r. jako profesor zwyczajny kierował Katedrą Pedagogiki UJ, będąc równocześnie, w latach 1950-56, rektorem Wyższej Szkoły Pedagogicznej. w 1960 r. przeszedł na emeryturę.
Jego zainteresowania naukowe były rozległe i są dziś trudne do sklasyfikowania: dominowała wśród nich filozofia wychowania, lecz za główny przedmiot prowadzonych przez niego badań pedagogicznych należy uznać środowisko wychowanka i główne czynniki kształtowania się jego osobowości, uzupełniane przez rozważania pedeutologiczne. Jego dorobek naukowy przyczynił się do ukształtowania pedagogiki jako nauki.
W latach trzydziestych opublikował m.in. takie syntezy, jak: Pedagogika, jej metody i miejsce w systemie nauk (Warszawa 1933), Pedagogika ogólna (Warszawa 1935) oraz Nauczanie żywe a podręcznik szkolny (Lwów 1936). Wypowiedział się także na temat wychowania państwowego i narodowego w pracy Państwo a wychowanie (Warszawa 1935). Zredagował pracę zbiorową na temat wychowania w środowisku małomiasteczkowym oraz przygotował polskie wydania fundamentalnych prac J.J. Rousseau, J. Deweya i J.H. Pestalozziego. Później prowadził badania nad samokształceniem robotników i kulturą robotniczą. Publikował na temat różnych zagadnień pedagogicznych, m.in. pracy i funkcji nauczyciela, zasad nauczania i wychowania, wychowania w nowej rzeczywistości społeczno-politycznej, procesu nauczania, kultury życia codziennego. Inicjował wiele prac zbiorowych, np. Wprowadzenie do teorii nauczania (1961). Do najcenniejszych jego publikacji należą: Kształcenie i doświadczenie (1961), Wychowanie człowieka w zmiennej społeczności. Studia z filozofii wychowania (1964), O kulturze współżycia. Rozważania i propozycje (1967) oraz Proces kształcenia i jego wyznaczniki (1970). Jego dorobek obejmuje ponad sto pozycji. Wypromował ok. 300 magistrów oraz kilkunastu doktorów, wielu spośród jego uczniów zostało później profesorami.
Był redaktorem „Chowanny” (1920-30), współredagował „Kulturę Pedagogiczną” (od 1933) oraz serię wydawniczą „Biblioteka Pedagogiczno-Dydaktyczna” i był redaktorem „Biblioteki Wychowawczej”. Uczestniczył w konferencjach w Liege (1936), Genewie (1938) i Paryżu (1938). Współpracował ze Związkiem Nauczycielstwa Polskiego, przewodniczył obradom jego IV Kongresu Pedagogicznego w Krakowie w 1939 r. Po wojnie brał udział w kongresach pedagogicznych w Pradze (1945) i Moskwie (1947). Był członkiem Komisji Socjologicznej i Komisji Filozoficznej PAU oraz Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN. Był także członkiem Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich. Uczestniczył w założeniu w Krakowie Klubu Inteligencji Demokratycznej „Kuźnica” (1945).
Został odznaczony m.in. Krzyżem Komandorskim i Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Złotą Odznaką ZNP.
Był człowiekiem utalentowanym i bardzo wszechstronnym. Interesował się historią sztuki, uprawiał malarstwo, grafikę, fotografię i twórczość literacką, a także sport i turystykę.
Zmarł 1 października 1971 r. w Krakowie.
Wincenty Danek
Rektor w latach 1956-1971
rodził się 8 października 1907 r. w Krzeszowicach. Szkołę podstawową ukończył w Sierszy, zaś w Krakowie Gimnazjum im. H. Sienkiewicza (1926 r.). w latach 1926-30 studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie uzyskał magisterium. w 1934 r. doktoryzował się na podstawie pracy Lucjan Siemieński jako historyk literatury i krytyk literacki, napisanej pod kierunkiem prof. I. Chrzanowskiego. w tym samym roku uzyskał dyplom nauczyciela szkół średnich. Pracował w Kolbuszowej (1931-33), Krakowie (1934-35) i Toruniu (1935-39).
Podczas okupacji mieszkał w Krzeszowicach, gdzie był zatrudniony jako urzędnik w Kamieniołomach Miast Małopolskich w Miękini, a od 1941 do 1944 r. w Urzędzie Pracy w Krzeszowicach. Uczestniczył w tajnym nauczaniu; w grudniu 1944 r. został aresztowany przez gestapo podczas tajnej matury i osadzony w więzieniu na Montelupich w Krakowie, z którego wydostał się podczas ewakuacji więźniów 15 i 1945 r.
Po wyzwoleniu został pierwszym przewodniczącym Miejskiej Rady Narodowej w Krzeszowicach. Zorganizował prywatne gimnazjum w Krzeszowicach, którego był dyrektorem (1945-47), później zaś kierował IV Gimnazjum i Liceum im. T. Kościuszki w Krakowie (1947-48). Od 1947 do 1948 r. był naczelnikiem Wydziału Szkół Średnich w Kuratorium Okręgu Szkolnego Krakowskiego, następnie kuratorem (1948) i kierownikiem Wydziału Oświaty Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie (do maja 1951). Od 1 IX 1949 r. był kontraktowym wykładowcą z zakresu nauki o Polsce i świecie współczesnym w Państwowej Wyższej Szkole Pedagogicznej, a od 28 VIII 1951 r. - kontraktowym profesorem literatury polskiej na Wydziale Humanistycznym PWSP. w kwietniu 1951 r. zorganizował Studium Zaoczne PWSP, którego został dyrektorem, a po przekształceniu w Wydział Zaoczny PWSP - jego dziekanem. w 1954 r. na podstawie pracy Poglądy pedagogiczne Adolfa Dygasińskiego otrzymał tytuł naukowy docenta; w 1960 r. został mianowany profesorem nadzwyczajnym, zaś w 1968 r. - profesorem zwyczajnym nauk humanistycznych.
Zainteresowania naukowe W. Danka obejmowały literaturę polską XIX w., w szczególności biografię i twórczość J. I. Kraszewskiego, ponadto T. Lenartowicza, E. Orzeszkowej, A. Dygasińskiego; historię myśli pedagogicznej i problemy dydaktyczno-organizacyjne szkolnictwa wyższego; edytorstwo naukowe powieści J. I. Kraszewskiego, jego korespondencji, redagowanie czasopism naukowych. Opublikował 102 prace, w tym 14 książek, m.in.: Publicystyka Józefa Ignacego Kraszewskiego (1947), Poglądy pedagogiczne Adolfa Dygasińskiego (1954), Powieści historyczne Józefa Ignacego Kraszewskiego (Warszawa 1966), Matejko i Kraszewski: dwie koncepcje dziejów Polski (1969), Pisarz wciąż żywy: studia o życiu i twórczości J. I. Kraszewskiego (1969), Józef Ignacy Kraszewski (1973, 1976). Pod jego kierunkiem zostało napisanych 200 prac magisterskich, był promotorem 18 prac doktorskich, opiekował się kilkoma habilitantami, recenzował wiele prac doktorskich i habilitacyjnych.
W latach 1956-1971 był rektorem Wyższej Szkoły Pedagogicznej, równocześnie - od 1962 r. - był kierownikiem Katedry Metodyki Języka Polskiego i Literatury Polskiej, a następnie Zakładu Dydaktyki Literatury i Języka Polskiego. Od roku 1971 do 1976 pełnił funkcję dyrektora Instytutu Filologii Polskiej.
Przewodniczył Komitetowi Wydawniczemu „Roczników Naukowo-Dydaktycznych Wyższej Szkoły Pedagogicznej” w Krakowie (od 1954). Od 1960 r. był członkiem Komisji Historycznoliterackiej, a od 1963 r. członkiem Komisji Nauk Pedagogicznych PAN Oddziału w Krakowie. w 1962 r. redaktorem naczelnym „Ruchu Literackiego”, później zaś członkiem Komitetu Redakcyjnego „Rocznika Komisji Historycznoliterackiej” PAN. Od 1963 r. zasiadał w Radzie Naukowej Instytutu Badań Literackich, by od 1975 r. zostać jej przewodniczącym. Ponadto był członkiem Komitetu Nauki o Literaturze PAN w Warszawie i przewodniczącym Komisji Programowo-Dydaktycznej. w latach 1970-1972 wchodził w skład Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, Sekcji Studiów Humanistycznych i Prawnych. Zainicjował wydanie dzieł J.I. Kraszewskiego: od 1958 r. był przewodniczącym Komitetu Redakcyjnego cyklu powieści historycznych obejmujących dzieje Polski J.I. Kraszewskiego LSW w Warszawie, a od 1961 r. członkiem Komitetu Redakcyjnego Dzieł J.I. Kraszewskiego. Był także członkiem Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza.
Wielokrotnie nagradzany przez Ministra Szkolnictwa Wyższego i Nauki (1966, 1969, 1971, 1972), w 1970 r. otrzymał nagrodę III stopnia im. T. Mikulskiego.
Został odznaczony Orderem Sztandaru Pracy II kl. (1963), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1958), Złotym Krzyżem Zasługi (1955). Otrzymał tytuł „Zasłużonego Nauczyciela PRL” (1966).
Obok wspomnianych zainteresowań literaturoznawczych pasjonował się sportem i turystyką.
Zmarł 17 sierpnia 1976 r. w Krakowie.
Zenon Moszner
Rektor w latach 1971-1975 i 1981-1984
rodził się 16 maja 1930 r. w Chorzowie, w rodzinie nauczycielskiej. Związany z Uniwersytetem Jagiellońskim, w roku 1951 uzyskał tam stopień magistra filozofii w zakresie matematyki, w 1957 r. stopień doktora w zakresie matematyki (kandydat nauk matematycznych), zaś stopień doktora habilitowanego (stopień naukowy docenta) w 1963 r. Tytuł profesora nadzwyczajnego nauk matematycznych otrzymał w 1969 r., a profesora zwyczajnego nauk matematycznych w 1978 r.
Od 1950 r. pracował w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie na stanowiskach od asystenta do profesora zwyczajnego. Ponadto pracował w ramach godzin zleconych lub na częściach etatu w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, Uniwersytecie Jagiellońskim i Wyższej Szkole Pedagogicznej w Rzeszowie.
Prowadził badania naukowe w zakresie matematyki, w tym geometrii różniczkowej przy osłabionych założeniach regularności, teorii obiektów geometrycznych i równań funkcyjnych, w szczególności teorii równania translacji. Zajmował się także dydaktyką szkoły wyższej - kształceniem nauczycieli matematyki. Ma w swoim dorobku ponad 200 publikacji: 155 z matematyki, pozostałe z dydaktyki matematyki, w tym 3 książki. Oto niektóre publikacje: Surle Wronskien et la dépendance linéaire des 22 fonctions, „Bull. Sc. Math.” 85 (1961), s. 165-190; O teorii relacji (Warszawa 1967, 1974); General theory of the translation equation, „Aequationes Math.” 50 (1995), s. 17-37; Sur les définitions différentes de la stabilité des équations fonctionnelles, „Aequationes Math.” 68 (2004), s. 260-276. Wypromował ok. 250 magistrów matematyki i 19 doktorów nauk matematycznych (w WSP w Krakowie i Gdańsku, w UJ i Uniwersytecie Śląskim), trzech z nich uzyskało tytuł profesora.
W krakowskiej Wyższej Szkole Pedagogicznej pełnił funkcje kierownika Katedry Analizy Matematycznej (1963-1971), prodziekana (1958-1960) i dziekana Wydziału Matematyczno-Fizycznego (1965-1968), prorektora (1968-1971) i rektora (1971-1975 i 1981-1984), dyrektora Instytutu Matematyki (1975-1981, 1984-1987).
Jest członkiem Komitetu Redakcyjnego czasopisma „Aequationes Mathematicae” (Kanada, Austria, od 1990); Komitetu Redakcyjnego (jako były zastępca redaktora i redaktor) czasopisma „Dydaktyka Matematyki” (od 1981); Towarzystwa Naukowego „Tensor” (Japonia, od 1964). Był członkiem Komitetu Nauk Matematycznych PAN (1984-1986) i Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego (1990-1993). Brał udział w ponad 40 konferencjach naukowych międzynarodowych i krajowych.
Należał do Związku Nauczycielstwa Polskiego (1951-1980) i „Solidarności” (od 1980), Polskiego Towarzystwa Matematycznego (od 1960).
Pięciokrotnie otrzymał Nagrody Ministra: naukową (1965), dwukrotnie za zasługi w rozwoju kadry naukowej (1970, 1977), dwukrotnie za osiągnięcia dydaktyczno-wychowawcze (1975, 1984).
Został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą (2000), Krzyżem Komandorskim (1985) i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1973), Medalem Komisji Edukacji Narodowej (1973). Jest doktorem honoris causa Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie (1996).
Jego hobby to lektura prac historycznych z zakresu historii najnowszej.
Pamiątkowy medal z okazji 200 rocznicy
powstania Komisji Edukacji Narodowej
Bolesław Faron
Rektor w latach 1975-1981
rodził się 17 lutego 1937 r. w Czarnym Potoku na Sądecczyźnie. Ukończył i Liceum Ogólnokształcące im. Jana Długosza w Nowym Sączu (1950-1954), a następnie studia w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie (1954-1958), uzyskując stopień magistra filologii polskiej na podstawie pracy Elementy naturalizmu w twórczości Władysława Orkana, napisanej pod kierunkiem prof. Jana Nowakowskiego. Stopień doktora uzyskał w 1966 r. na podstawie rozprawy na temat: Twórczość Zbigniewa Uniłowskiego na tle prozy lat trzydziestych w dwudziestoleciu międzywojennym, obronionej na Wydziale Filologiczno-Historycznym WSP w Krakowie (promotor Jan Nowakowski). Habilitował się w 1975 r., na tym samym wydziale, na podstawie pracy pt. Stefan Kołaczkowski jako krytyk i historyk literatury. Tytuł profesora uzyskał w roku 1978.
Pracę zawodową rozpoczął jako wychowawca w Internacie Zasadniczej Szkoły Zawodowej w Nowej Hucie (1958-1961), następnie był bibliotekarzem w Bibliotece Głównej WSP (1958-1959) i nauczycielem języka polskiego w II Liceum Ogólnokształcącym im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie (1958-1964). w Wyższej Szkole Pedagogicznej pracował na stanowiskach naukowo-dydaktycznych: asystenta (od 1959), starszego asystenta, adiunkta (1966-1969), docenta (1969-1979), profesora nad24 zwyczajnego (1979-1997), profesora zwyczajnego (od 1997). Od 12 lutego 1981 do 12 listopada 1985 r. był Ministrem Oświaty i Wychowania, później radcą Ambasady Polskiej w Wiedniu i dyrektorem tamtejszego Instytutu Polskiego (1986-1990).
Zajmuje się historią literatury, krytyką literacką i publicystyką. Koncentruje się głównie na historii literatury polskiej XX w., a przede wszystkim na prozie i krytyce literackiej. Jest autorem m.in. studiów o Leonie Piwińskim, Władysławie Orkanie, książek: Zbigniew Uniłowski (1969), Prozaicy dwudziestolecia międzywojennego (Warszawa 1972, 1974), Stefan Kołaczkowski jako krytyk i historyk literatury (1976), Jama Michalika (Kraków 1995, 1997, 2002) oraz Powrót do korzeni (Kraków 2000). Był organizatorem wielu konferencji naukowych, m.in. w latach siedemdziesiątych w Koninkach, Krynicy, Piwnicznej i Czerczu, a obecnie we wsi Maniowy. Ich efektem były kolejne zeszyty naukowe IFP. Wypromował dotychczas 10 doktorów oraz ok. 400 magistrów.
W WSP (AP) pełnił funkcje prorektora (1971-1975), rektora (1975-1981) oraz dyrektora Instytutu Filologii Polskiej (od 2000).
Jest członkiem Komisji Historycznoliterackiej PAN Oddział w Krakowie, był jej sekretarzem i wiceprzewodniczącym. Sprawował funkcję redaktora naczelnego „Ruchu Literackiego” (1975-1981), był także zastępcą redaktora Miesięcznika Literackiego „Lektura” (1991-1993), przewodniczącym Rady Naukowej „Nowej Polszczyzny” (1997-2003). Jest członkiem Narodowej Rady Kultury, Rady Naukowej IBL PAN i członkiem Komitetu Nauk o Literaturze PAN.
Otrzymał Nagrody Ministra Szkolnictwa Wyższego Nauki i Techniki I, II i III stopnia (1976, 1977, 1978, 1979, 1980).
Został odznaczony Krzyżem Komandorskim (2001), Krzyżem Oficerskim (1984) i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1974) oraz Medalem Komisji Edukacji Narodowej (1975). Otrzymał tytuł honorowy „Zasłużonego Nauczyciela PRL” (1989).
Uprawia turystykę górską i narciarstwo; zwiedza obce kraje.
Logo Wyższej Szkoły Pedagogicznej
im. KEN w Krakowie. Reprodukcja z 1976 r.
Tadeusz Zietara
Rektor w latach 1980-1981
rodził się 4 lipca 1931 r. w Dębicy w rodzinie oficera VIII Pułku Ułanów, uczestnika kampanii wrześniowej. Gimnazjum ukończył w Brzesku (1948 r.), a liceum w Bochni (1950 r.). w 1953 r. ukończył trzyletnie studia wyższe z zakresu geografii w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie, a w 1955 r. studia magisterskie z geomorfologii w Instytucie Geografii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1953 do 2000 r. pracował w Instytucie Geografii WSP/AP w Krakowie. Stopień doktora nauk przyrodniczych uzyskał w Instytucie Geografii UJ w 1964 r. w 1967 r. został mianowany docentem geografii w Zakładzie Geografii Fizycznej WSP. w latach 1981-1991 pracował również w Akademii Świętokrzyskiej w Kielcach.
Prowadził badania dotyczące współczesnych procesów geomorfologicznych, zagrożeń i klęsk żywiołowych, w tym zniszczeń powodowanych przez powodzie, osuwiska i spływy gruzowobłotne w obszarach górskich. Opracował prognostyczną klasyfikację ruchów mas skalnych. Na uwagę zasługuje jego praca pt. Rola gwałtownych ulew i powodzi w modelowaniu rzeźby Beskidów (Warszawa 1968). Drugi kierunek jego badań dotyczy neotektoniki i geomorfologii strukturalnej Karpat, Tien-Szanu, Ałtaju, Chenteju. z licznych publikacji zwraca uwagę praca pt. Yong Tectonic Movements Inf luence On Slope Development In Central Asia, Instituttee 26 On The Earth's Crust. Zajmował się także ewolucją osuwisk w wyniku rozwoju platform abrazyjnych w otoczeniu zbiorników karpackich (Porąbka, Tresna, Dobczyce, Rożnów, Czchów, Besko, Myszkowce-Solina).
Wyniki badań referował na licznych, geologicznych i geomorfologicznych kongresach (Kioto, Tokio, Paryż, Strasburg, Praga, Budapeszt, Bukareszt, Trondheim, Florencja, Bolonia, Irkuck, Baile Herculane, Debreczyn, Tunis i in.). w ostatnich latach był autorem lub współautorem prac monograficznych m.in. takich jak: Krajobraz Ziemi Żywieckiej, Przyroda Żywieckiego Parku Krajobrazowego, Przyroda Popradzkiego Parku Krajobrazowego, Przyroda Babiogórskiego Parku Narodowego. Opublikował około 250 prac naukowych, w tym 80 w języku angielskim, w czasopismach krajowych i zagranicznych.
Jako Visiting Profesor prowadził wykłady na uniwersytetach w Modenie, Pizie, Bolonii, Padwie, Katanii (Włochy), w King Alfred's College w Winchester (Wielka Brytania), w Tbilisi (Gruzja), w Baku (Azerbejdżan), w Ałma-Acie (Kazachstan) i innych. Był uczestnikiem wielu wypraw naukowych w obszarach wysokogórskich m.in. w Kaukaz, Pamir, Tien-Szan, Ałtaj oraz współorganizatorem i organizatorem wypraw w Alpy Julijskie, Chentej, Changaj i na Pustynię Gobi. Wypromował ok. 550 magistrów geografii, 15 doktorów, był recenzentem 32 prac doktorskich.
W latach 1969-1980 był prorektorem WSP w Krakowie i pierwszym zastępcą rektora, a w latach 1980-1981 rektorem Uczelni. w latach 1968-1998 był kierownikiem Zakładu Geografii Fizycznej, a w okresie 1980-1991 - dyrektorem Instytutu Geografii.
Wchodził w skład rad naukowych wielu wydawnictw; był redaktorem „Folia Geographica” (seria Geographica-Physica), prac geograficznych i roczników naukowych WSP oraz redaktorem kilku tomów Encyklopedii geograficznej Świata (wyd. OPRES). Jest członkiem Komisji Paleogeografii i Badań Czwartorzędu PAU w Krakowie, Komisji Neotektoniki Komitetu Badań Czwartorzędu PAN w Krakowie, Komisji Nauk Geograficznych PAN (w latach 1980-1991 był jej sekretarzem naukowym), Stowarzyszenia Geomorfologów Polskich, Polskiego Towarzystwa Geograficznego (w latach 1975-1990 był jego wiceprzewodniczącym), Komisji Gospodarki Wodnej PAN. Był członkiem Komitetu Zagospodarowania Ziem Górskich PAN (1977-1985), Rady Programowej Kształtowania i Ochrony Środowiska im. W. Goetla, Komisji Problemowej Zasobów Przyrody i Ochrony Środowiska. Był także członkiem wielu międzynarodowych organizacji naukowych, m.in.: Commission on Field Experiments in Geomorphology IGU, Association Carpatho-Balkan Geomorphological Commission, The International Association of Geomorphologists, Geomorphological Hazards International Geographical Union, International Commission on Landslides JGU, Slovak Academy of Sciences. Współpracował m.in.: z Komitetem Zagrożeń Klęskami Żywiołowymi przy Ministerstwie Ochrony Środowiska w Warszawie, z Naczelną Organizacją Techniczną, z Beskidzką Wyższą Szkołą Turystyki w Żywcu oraz z Universiteit van Amsterdam, z A.A. Balkema (Rotterdam, Netherlands), z King Alfred's College w Winchester. Był także organizatorem, prezesem a następnie Kuratorem Koła Naukowego Geografów oraz prezesem AZS.
Wielokrotnie wyróżniany Nagrodą Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego I-ego stopnia za pracę naukową i organizacyjną.
Został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Medalem Polskiego Towarzystwa Geograficznego za wybitne osiągnięcia naukowe w dziedzinie geografii, Medalem Akademii Pedagogicznej w uznaniu szczególnych zasług dla Uczelni, Krzyżem „Za Zasługi dla ZHP”, Złotą Odznaką PTG, Złotymi Odznakami „Zasłużony dla Ziemi Krakowskiej”, „Zasłużony dla Ziemi Żywieckiej” i „Zasłużony dla Ziemi Rzeszowskiej” oraz wielu innymi odznaczeniami zagranicznymi, polskimi i regionalnymi.
Mieczysław Rozmus
Rektor w latach 1984-1990
rodził się 21 września 1927 r. we wsi Radziechowy k. Żywca. Szkołę podstawową ukończył w rodzinnej miejscowości. w latach II wojny światowej został skierowany przez okupantów do pracy fizycznej (1941-45). Po wojnie ukończył Liceum Pedagogiczne w Żywcu i przez dwa lata uczył w szkołach w Rycerce i Rudniku. Studia i stopnia odbył w latach 1950-1953 r. w Państwowej Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie. Tytuł magistra uzyskał na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Jagiellońskiego w 1958 r. Od 1953 r. pracował w Liceum Pedagogicznym nr 2, a po jego likwidacji - w IV Liceum Ogólnokształcącym, a następnie w II Studium Nauczycielskim. w 1963 r. uzyskał na UJ stopień doktora i podjął pracę w Instytucie Hodowli i Aklimatyzacji Roślin w Krakowie. Po uzyskaniu tytułu doktora habilitowanego nauk przyrodniczych z zakresu genetyki w 1968 r. w Instytucie Biologii Stosowanej Akademii Rolniczej w Krakowie, został zatrudniony w Instytucie Biologii Wyższej Szkoły Pedagogicznej. w 1982 r. otrzymał tytuł profesora nauk przyrodniczych.
Początkowo jego zainteresowania naukowe ukierunkowane były na cytotaksonomię Anthoxanthum. Później prowadził studia cytoembriologiczne nad odległymi gatunkami rodzaju Secale oraz wyprowadzonymi przez niego mieszańcami 28 o różnym stopniu ploidalności. w ramach programu Rządowego PR-4 realizował badania kariologiczne i embriologiczne nad nowymi rodami Triticale. Opracował cechy diagnostyczne wybranych roślin, będące podstawą identyfikacji dowodów rzeczowych pochodzenia roślinnego (na zlecenie Zakładu Kryminalistyki Komendy Głównej MO). Opublikował w sumie około siedemdziesięciu prac naukowych, m.in.: Badania cytogenetyczne nad biotypami Anthoxanthum alpinum L. et L. z chromosomami dodatkowymi (1958); Cytological investigation on Anthoxanthum alpinum Löve et Löve a new species of the f lora of Poland. „Acta Biologica Cracoviensia” 1958 vol. 1, s. 171-184; Badania cytoembriologiczne nad gatunkami rodzicielskimi oraz mieszańcami Secale cereale L x Secale montanum Guss i Secale cereale L x Secale vavilovii Grosh form di- i tetraploidalnych (1968); Botanika ogólna. Struktura treści programowych (1999) wraz z Marią Drewniak i Andrzejem Kornasiem. Był promotorem 12 prac doktorskich i ponad 400 magisterskich.
Od 1969 r. był kierownikiem Zakładu Botaniki, a następnie do 1997 r. Zakładu Genetyki i Cytologii. Pełnił funkcje: dziekana Wydziału Geograficzno-Biologicznego (1972-1981), prorektora (1981-1984) i rektora Wyższej Szkoły Pedagogicznej (1984-1990).
Został odznaczony Krzyżem Komandorskim i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Komisji Edukacji Narodowej.
Zmarł 18 maja 2001 r.
Zenon Uryga
Rektor w latach 1990-1993
rodził się 4 października 1934 r. w Staroniwie (obecnie Rzeszów) jako syn Stanisława i Stanisławy z d. Basta. Maturę uzyskał w 1951 r. w nowosądeckim Liceum Ogólnokształcącym im. Jana Długosza. w latach 1951-1954 odbył studia i stopnia z filologii polskiej w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie. Pracował jako nauczyciel w Państwowym Ośrodku Wychowawczym dla dzieci koreańskich w Szklarskiej Porębie (1954-57), następnie w Państwowym Liceum Pedagogicznym w Lubomierzu k. Lwówka Śl. Studia magisterskie ukończył w roku 1958 w WSP w Krakowie. Od tego roku pracował w Uczelni, w Katedrze Metodyki Nauczania Literatury i Języka Polskiego. Stopień doktora uzyskał w 1967 r., habilitację w 1978 r., tytuł profesora w 1992 r., a stanowisko profesora zwyczajnego w 1998 r.
Początkowo zajmował się badaniami naukowymi z dziedziny literaturoznawstwa: napisał rozprawę doktorską na temat twórczości literackiej Antoniego Sygietyńskiego (promotor prof. Jan Nowakowski), opublikowaną w częściach w „Rocznikach Naukowych WSP”; opracował sylwetki literackie Józefy Sawickiej (Ostoi) i Heleny Pajzderskiej-Rogozińskiej (Hajoty). Równolegle prowadził prace z dziedziny dydaktyki literatury i języka. Najważniejsze z nich to współautorstwo Bibliografii metodyki nauczania języka polskiego za lata 1918-1939 i 1945-1969 (1963, 1974) oraz książki Odbiór liryki w klasach maturalnych (1982), Godziny polskiego (1996), Dydaktyka literatury i języka polskiego w kształceniu nauczycieli (red. i współaut., 1991). Ponadto przygotował publikacje nt.: szkolnej komunikacji literackiej, metod kształcenia literackiego i językowego, podręczników literatury, kształcenia nauczycieli-polonistów; referaty na Zjazdach Polonistów w latach 1955 i 2005.
Od 1983 r. prowadził w dwuletnim cyklu Jesienną Szkołę Dydaktyki Literatury, poświęconą problematyce warsztatu badawczego oraz redagował pokonferencyjne zbiory prac. Był organizatorem wielu konferencji krajowych. Współpracuje z ośrodkami badań dydaktycznych w Nitrze, Wilnie, Sztokholmie. Brał udział w pracach nad podstawami programowymi języka polskiego w reformowanej szkole. Wygłosił cykle wykładów gościnnych w Uniwersytecie w Grodnie i Wileńskim Uniwersytecie Pedagogicznym. Wypromował 11 doktorów.
W Uczelni pełnił funkcje: kierownika Katedry Dydaktyki Literatury i Języka Polskiego (1974-2005), prorektora (1981-1984), rektora (1990-1993) dziekana Wydziału Humanistycznego (1996-1999), przewodniczącego Komisji Uczelnianej NSZZ „Solidarność” (1989-1990); brał udział w pracach Senatu (1988-2005).
Uczestniczył w pracach Towarzystwa Literackiego im A. Mickiewicza (od 2004 jako członek Zarządu Głównego), Komisji Historycznoliterackiej PAN Oddział w Krakowie (od 1970), Komitetu Nauk o Literaturze Polskiej PAN (1978-1980), Komisji ds. Podręczników Szkolnych PAU (od 2001), Rady ds. Kształcenia Nauczycieli przy MEN (1996-2000), Rady Programowej Centralnej Komisji Egzaminacyjnej (1999-2002), Komisji Akredytacyjnej Wyższego Szkolnictwa Zawodowego (1998-2001).
Został odznaczony m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2003).
Insygnia rektorskie
Akademii Pedagogicznej im. KEN w Krakowie
Feliks Kiryk
Rektor w latch 1993-1999
rodził się 24 września 1933 r. w Bukowsku, pow. sanocki, w rodzinie Stanisława Kiryka, rolnika i leśnika. w 1951 r. ukończył Liceum Ogólnokształcące w Dębnie Szczecińskim (Lubuskim), studia i stopnia odbył w latach 1951-1954 w WSP w Krakowie, a studia magisterskie eksternistyczne w UJ i WSP (1955-1956). Doktorat uzyskał w 1962 r., habilitował się z zakresu historii powszechnej i Polski okresu średniowiecza w 1974 r. Tytuł profesora nadzwyczajnego otrzymał w 1981 r., a profesora zwyczajnego w 1989 r.
Prowadzi badania naukowe dotyczące dziejów Polski w XIV-XV w., historii miast Polski południowej w XIII-XVI w., historii oświaty i szkolnictwa doby przedrozbiorowej oraz biografistyki. Jest autorem 10 publikacji książkowych oraz współautorem i redaktorem ponad 40 monografii miast Polski południowej, twórcą i redaktorem zeszytów historycznych serii „Dzieje Narodu i Państwa Polskiego” i współtwórcą Encyklopedii Krakowa (2000). Organizował wiele konferencji naukowych, był także czynnym uczestnikiem wielu zagranicznych sympozjów i sesji naukowych (CSRR, Węgry, Rumunia, ZSRR, NRD i in.), inicjatorem badań nad stosunkami polsko--ukraińskimi (Lwów, Kamieniec Podolski). Spośród ponad 400 publikacji naukowych za najważniejsze uważa książki: Jakub z Dębna na tle wewnętrznej i zagranicznej polityki Kazimierza Jagiellończyka (1967); Cechowe rzemiosło metalowe zamieszczone w pracy pt. Tysiąclecie rzemiosł metalowych w Krakowie (1973); Urbanizacja Małopolski. Województwo sandomierskie XIII-XVI wiek (1994); Księga przyjęć do prawa miejskiego w Bochni 1531-1656 (1976). Wypromował 12 doktorów, z których doprowadził do habilitacji.
Był wicedyrektorem i dyrektorem Instytutu Historii (1970-2003, z przerwami), prorektorem (1987-1990) i rektorem (1993-1999). Promotor przekształcenia jej w Akademię Pedagogiczną (sierpień 1999), inicjator współpracy Uczelni z Narodowym Uniwersytetem im. Iwana Franki we Lwowie oraz Uniwersytetem w Kamieńcu Podolskim. Wiceprzewodniczący Zarządu Uczelnianego ZNP, a w latach 1980-1981 wiceprzewodniczący Komisji Uczelnianej NSZZ „Solidarność”, członek licznych komisji rektorskich i senackich, członek-korespondent Polskiej Akademii Umiejętności.
Od 1954 r. należy do Polskiego Towarzystwa Historycznego, był członkiem jego Zarządu Głównego i wiceprezesem (2000-2003) oraz przewodniczącym Rady Naukowej Stacji PTH w Przemyślu (1972-1984). Współorganizował XVII Powszechny Zjazd Historyków Polskich w Krakowie (2004). Wieloletni członek redakcji „Studiów Historycznych”, przewodniczący Rady Naukowej pisma „Małopolska”, redaktor naczelny „Rocznika Sanockiego” i „Rocznika Sądeckiego”, także członek Stowarzyszenia Autorów Polskich.
Jest laureatem Nagrody Naukowej Miasta Krakowa (1975), nagrody wojewody krakowskiego „W dziedzinie kultury i sztuki” (1997), kilkunastu nagród ministra, a także Rektora Uczelni za osiągnięcia naukowe. Posiada tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Lwowskiego (1987) oraz tytuł honorowego profesora Uniwersytetu w Kamieńcu Podolskim (2001).
Został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2002), Medalem Komisji Edukacji Narodowej (1976) oraz wieloma innymi odznaczeniami, medalami i odznakami honorowymi.
Jest pilnym czytelnikiem pamiętników, zwłaszcza z okresu II wojny światowej, chętnie uczestniczy w wycieczkach krajoznawczych, jest amatorem śpiewu i gry na akordeonie.
Medal Akademii Pedagogicznej im. KEN w Krakowie
Medal Akademii Pedagogicznej im. KEN w Krakowie
Michał Śliwa
Rektor w latach 1999-2005
rodził się 8 stycznia 1946 r. w Starej Wsi, pow. limanowski. Stopień magistra historii uzyskał w krakowskiej Wyższej Szkole Pedagogicznej w 1970 r. Od tego roku był asystentem w Międzywydziałowym Studium Nauk Społeczno-Politycznych WSP w Krakowie; od 1977 r. był w tym Studium adiunktem, następnie od 1982 r. - docentem; w roku 1976 uzyskał na Uniwersytecie Jagiellońskim stopień doktora nauk politycznych, a w roku 1982, również na UJ, stopień doktora habilitowanego nauk politycznych. w roku 1989 otrzymał tytuł profesora nauk politycznych, a w roku 1994 - tytuł profesora zwyczajnego.
W badaniach naukowych koncentruje się na dziejach polskiej myśli politycznej XIX i XX w., historii najnowszej Polski oraz współczesnych, europejskich ideach społecznych. Jest autorem 350 publikacji, w tym 21 książek, ogłoszonych w wydawnictwach i czasopismach polskich, niemieckich, włoskich, ukraińskich i koreańskich. Do najważniejszych z nich należą: Myśl polityczna Mieczysława Niedziałkowskiego (1893-1940) (1981), Polska myśl socjalistyczna (1918-1948) (1988), Polska myśl polityczna w I połowie XX wieku (1994), Idee polityczne w Polsce (2004).
W latach 1976-1990 był kierownikiem Zakładu Nauk Politycznych w Instytucie Nauk Społecznych, następnie kierownikiem Katedry Historii Myśli Społecznej w tym Instytucie (1990-1999), po czym kierownikiem Zakładu Historii Doktryn Politycznych w Instytucie Politologii (od 1999 r.). w latach 1984-1990 pełnił funkcję prodziekana Wydziału Humanistycznego, a następnie prorektora ds. nauki i współpracy z zagranicą (1996-1999) i rektora Akademii Pedagogicznej (1999-2005).
Jest członkiem Komitetu Redakcyjnego kwartalnika historycznego „Dzieje Najnowsze” (od 1984 r.). Był członkiem Komitetu Nauk Politycznych Polskiej Akademii Nauk (1994-2004); przewodniczącym Konferencji Rektorów Uczelni Pedagogicznych (1999-2005) i członkiem Prezydium Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich (1999-2005). Występował jako recenzent w 36 przewodach doktorskich, 28 habilitacyjnych i 8 profesorskich, a także jako recenzentekspert Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułu Naukowego oraz Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu.
Otrzymał Nagrody Ministra Edukacji Narodowej i Sportu (1977, 1982, 1984, 1987, 1989, 1990 i od 1999 corocznie).
Został Odznaczony Krzyżem Oficerskim (2005), Krzyżem Kawalerskim (1990) i Medalem 33 Komisji Edukacji Narodowej (1985). Jest doktorem honoris causa Uniwersytetu Dragomanowa w Kijowie (2002).
W wolnych chwilach uprawia turystykę górską i krajoznawczą.
Henryk Żaliński
Rektor od roku 2005
rodził się 9 grudnia 1938 r. w Działoszycach jako syn Jana i Olgi z Klasztornych. Maturę uzyskał w 1956 r. w Liceum Ogólnokształcącym w Działoszycach, a magisterium z historii na Wydziale Filologiczno-Historycznym krakowskiej WSP w 1961 r. w latach 1961-1962 pracował jako nauczyciel w Szkole dla Pracujących nr 3 w Krakowie, a od 1962 pracuje w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie, kolejno na stanowiskach: asystenta, starszego asystenta, adiunkta i profesora nadzwyczajnego. Doktorat nauk humanistycznych uzyskał w 1970 r., habilitację w 1991 r. - z historii Polski i historii powszechnej XIX w., profesorem nadzwyczajnym został mianowany w 1993 r.
Prowadzi badania naukowe dotyczące dziejów polskich powstań narodowych w XIX w., działalności konspiracyjno-spiskowej na ziemiach polskich w latach 1815-1839, historii Wielkiej Emigracji, a zwłaszcza jej myśli politycznej i wojskowej, dziejów Polonii, biografistyki i prasoznawstwa. Odbył staże naukowe i prowadził badania archiwalne m.in. w Paryżu, Rzymie, Pradze, Dreźnie, Lwowie, Kamieńcu Podolskim. Jest autorem 150 publikacji, w tym kilku książek, m.in.:
Kształt polityczny Polski w ideologii Towarzystwa Demokratycznego Polskiego 1832-1846 (1976), Towarzystwo Demokratyczne Polskie o władzach powstańczych. z dziejów myśli wojskowej Wielkiej Emigracji (1976), Stracone szanse. Wielka Emigracja o Powstaniu Listopadowym (1982), Poglądy Hotelu Lambert na kształt powstania zbrojnego 1832-1846 (1990). Wypromował ponad 300 magistrów historii.
Pełnił funkcje: kierownika Katedry Historii XIX wieku (od 1991), wicedyrektora Instytutu Historii (1991-1994), dyrektora Instytutu Historii (1994-1999), prorektora ds. Nauki i Współpracy z Zagranicą (1999-2005); od 2005 r. jest Rektorem Akademii Pedagogicznej, przewodniczącym Konferencji Rektorów Uczelni Pedagogicznych i członkiem Prezydium Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich. Jest członkiem Komitetu Nauk Historycznych PAN w Warszawie (od 2003) oraz Komitetu Redakcyjnego „Studiów Historycznych” (od 2004). Współorganizował wiele międzynarodowych i krajowych konferencji naukowych, w tym XVII Powszechny Zjazd Historyków Polskich w Krakowie (2004).
Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Historycznego, Komisji Prasoznawczej Oddziału PAN w Krakowie (od 1975), APAJTE - Polskiego Stowarzyszenia Autorów, Dziennikarzy i Tłumaczy w Europie z siedzibą w Paryżu (od 1996), Światowej Rady Badań nad Polonią (od 1998), paryskiej Kapituły Nagrody Honorowej „Lutecja” (od 1998), Rady Programowej Salonu Edukacyjnego Krakowa (od 2006), Małopolskiej Rady Edukacji (od 2006).
Otrzymał Nagrody Ministra Szkolnictwa Wyższego i Techniki (1977, 1981, 1983) oraz kilkanaście nagród rektora Uczelni.
Został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2003), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1991), Medalem Komisji Edukacji Narodowej (1985), Medalem Honorowym „Polonia Semper Fidelis” (Rzym 1998), Złotą Odznaką „Za pracę społeczną dla m. Krakowa” (1989).
Uprawia turystykę pieszą i samochodową, zajmuje się filatelistyką i numizmatyką.
Opracował Janusz Wojtycza
