Minęło już grubo ponad rok od dnia, kiedy Polska stała się członkiem Unii Europejskiej i zaczęła aktywnie uczestniczyć w międzynarodowych programach, które zawiera w sobie unijny kalendarz inicjatyw. Jednym z priorytetów UE w XXI w. jest promowanie nauki języków obcych, jako że tylko dzięki ich znajomości Europejczycy będą mogli w pełni korzystać ze wszystkich swobód.
Możliwość porozumienia się jest jednym z podstawowych warunków współpracy we wszystkich obszarach Wspólnoty: gospodarce, nauce, wojskowości, kulturze, edukacji itp. Aby włączyć się w bieg tych wydarzeń i zaakcentować znaczenie kontaktów między krajami różnych kultur i języków, Instytut Neofilologii Akademii Pedagogicznej zorganizował w dniach 23–25 czerwca 2005 r. międzynarodową konferencję pod hasłem Europa języków i kultur.
Pomimo że jej uczestnicy pochodzili aż z 11 krajów (Francji, Hiszpanii, Rumunii, Węgier, Grecji, Belgii, Niemiec, Portugalii, Szwajcarii, Finlandii i Polski), wszystkich połączył język francuski. Na konferencję zgłoszono 86 referatów, których streszczenia zostały wydrukowane i przekazane wszystkim uczestnikom przed rozpoczęciem spotkań. Obecnych było w sumie ok. 100 osób.
Oficjalne otwarcie i pierwsze plenarne konferencje miały miejsce w głównym budynku uczelni przy ul. Podchorążych 2 – w audytorium im. W. Danka. Spotkanie otworzyła dyrektor Filologii Romańskiej, prof. AP Teresa Muryn, która następnie przekazała głos (wówczas prorektorowi AP) prof. Henrykowi Żalińskiemu, sprawującemu nad imprezą patronat honorowy. Prof. Żaliński, witając wszystkich uczestników w murach naszej uczelni, wyraził pełne zadowolenie z możliwości spotkania się z ludźmi nauki z tylu różnych krajów i kultur. Ponieważ wielu z nich przybyło tu po raz pierwszy, zapoznał ich pokrótce z historią naszej 60-letniej uczelni, podając przy okazji dane dotyczące jej struktury oraz ilości studentów i pracowników. Jako historyk i specjalista zajmujący się między innymi stosunkami polsko-francuskimi, nawiązał do słów hymnu polskiego „dał nam przykład Bonaparte…” – podkreślając, że Polska jako jedyny kraj przywołuje przywódcę francuskiego w hymnie narodowym.
Zaakcentował również znaczenie języka francuskiego, który funkcjonował w Polsce jako drugi język narodowy od II połowy XVII do XIX w. „O historii Francji można, być może, mówić bez historii Polski, ale w historii Polski – poza naszymi sąsiadami – główną rolę odgrywała na pewno Francja” – powiedział prof. H. Żaliński. Kończąc swoje inauguracyjne wystąpienie przekazał wszystkim uczestnikom życzenia dorodnych owoców tej konferencji – w postaci publikacji i przyjaźni. Słowa prorektora, przekazane po polsku, tłumaczył na język francuski nasz kolega z Instytutu, mgr K. Błoński.
W przedpołudniowym programie pierwszego dnia znalazły się trzy wystąpienia plenarne. Pierwsze, inauguracyjne, pani Francis Yaiche z Uniwersytetu Paris 4 nt. Język francuski jako język międzynarodowy: przybliżenie językowe psycho-socjologiczne i marketing oraz dwa kolejne – pani Laurence Dyevre z Ambasady Francuskiej, pt. Polityka językowa Francji i prof. J. Prokopa z AP, pt. Mesjanizm republikański i laickość. Pierwszy dzień obrad nie zakończył się na wystąpieniu ostatniego referenta. Wieczorem wszyscy goście zostali zaproszeni do „Rotundy” na spektakl pt. Drzewo Kraków, w reżyserii mgr Janiny Błońskiej i wykonaniu grupy teatralnej Entr’act.
Kolejny dzień był dla wszystkich bardzo pracowity – wygłoszono ok. 40 referatów w różnych sekcjach tematycznych: literatura, językoznawstwo, dydaktyka, przekład. Poza uczestnikami konferencji, wystąpień mogli też wysłuchać inni zainteresowani, w tym pracownicy i studenci naszej romanistyki.
Różnorodność przedstawionych tematów świadczyła o rozległych zainteresowaniach referentów. Zgodnie z profi lem konferencji, przeważała tematyka związana z nauczaniem języka francuskiego, jako obcego, przy zastosowaniu nowych mediów, na bazie tekstów literackich, jak i formowania się kompetencji interkulturowych studentów FLE (j. francuski – j. obcy). Nie zabrakło też referatów z zakresu językoznawstwa i literatury w różnych aspektach oraz z przekładoznawstwa. Wszystkie wystąpienia pozwoliły na wymianę profesjonalnych doświadczeń w zakresie nauczania języka francuskiego w różnych obszarach językowych.
Trzeci dzień konferencji był spotkaniem przedpołudniowym, ponownie w budynku głównym AP. Wypełniły go cztery konferencje plenarne otwarte dla wszystkich zainteresowanych. Dwa ostanie referaty stanowiły niejako podsumowanie całej konferencji. Pan P. Poszytek – jako przedstawiciel Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji – dosyć szczegółowo omówił w języku angielskim program unijny „Socrates-Lingua” i wypływające z niego inicjatywy konkursowe European Language Label. Przypomniał główne zadanie programu „Socrates”, którym jest rozszerzanie współpracy europejskiej w dziedzinie edukacji. Jak powiedział „celem programu jest kreowanie europejskiego wymiaru w nauczaniu, powiększanie kręgu osobistych doświadczeń o wiedzę na temat innych krajów Europy, rozwijanie poczucia jedności w Europie oraz wspomaganie procesów przystosowania się do nowych warunków społecznych i ekonomicznych w perspektywie zjednoczonej Europy”.
Program edukacyjny „Socrates” jest inicjatywą UE przyjętą do realizacji w latach 1995–1999 (I faza programu) oraz 2000–2006 (II faza programu). Polska i inne kraje stowarzyszone z UE brały w nim udział już od roku szk. 1996/97 w ramach działań przygotowawczych. Formalne przystąpienie do programu nastąpiło w marcu 1998 r.
Pan Poszytek przybliżył też podstawowe zasady polityki językowej Rady Europy i UE, aby lepiej zrozumieć priorytety tych programów. Rada Europy, choć nie znajduje się w strukturze UE, część swoich działań koncentruje na rozwoju metodyki nauczania języków obcych, podnoszeniu jakości nauczania oraz propagowaniu obcych wzorców i idei.
Prof. Marcela Świątkowska z filologii romańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego, w referacie zamykającym konferencję, mówiła o ogólnoświatowej sytuacji języka francuskiego, wypieranego najczęściej przez język angielski. Dlatego optymistycznym akcentem w tej sytuacji może być krakowskie spotkanie, gdzie językiem obrad był francuski (z wyjątkiem jednego wystąpienia). Konferencję zamknęła oficjalnie Prof. T. Muryn, która podziękowała organizatorom za jej sprawny przebieg, a wszystkim uczestnikom – za stworzenie przyjaznej atmosfery, dzięki której to krakowskie spotkanie odniosło tak duży sukces i spełniło swój cel programowy. Kraków stał się po raz kolejny europejskim miastem języków i kultur. Prof. Muryn zaprosiła wszystkich na kolejne spotkanie za 2 lata, kiedy to odbędzie się III konferencja z tego cyklu.
Warto wspomnieć, że konferencji towarzyszyła wystawa publikacji pracowników filologii romańskiej zorganizowana w budynku przy ul. Karmelickiej przez sekcję romańską Biblioteki Instytutu Neofilologii AP. Niektóre z prac dostarczonych przez pracowników można było oglądać po raz pierwszy (głównie tłumaczenia książek i przewodników).
Gabriela Meinardi