Współczesna informacja naukowa wymaga solidnej bazy w postaci zbiorów tradycyjnych i elektronicznych, a przede wszystkim umożliwienia dostępu online do katalogów, bibliografii, e-dokumentów. Współczesny czytelnik, zaprzyjaźniony z komputerem i świadomy jego możliwości w procesie indywidualnego kształcenia, jest wymagający, co dynamizuje pracę bibliotekarza i wyzwala twórczą inicjatywę. Należy przy tym podkreślić, że krakowska AWF kształci specjalistów w trzech dziedzinach: wychowanie fizyczne, turystyka i rekreacja oraz fizjoterapia, których łączy czynne uprawianie aktywności fizycznej i propagowanie zdrowego stylu życia
Użytkownikami OIN są nie tylko studenci, pracownicy AWF i uczestnicy studiów doktoranckich, ale także nauczyciele, trenerzy, lekarze, terapeuci, studenci innych uczelni oraz, coraz częściej, uczniowie szkół krakowskich.
Oddział prowadzi działalność informacyjną, bibliograficzną, naukową, kulturalno-oświatową i dydaktyczną, od roku 2004 opiekuje się również Informatorium i Czytelnią Czasopism Bieżących. Bibliotekarze z OIN podczas dyżurów pomagają użytkownikom w korzystaniu z komputerowych baz danych, katalogów oraz zasobów sieci, informują o możliwościach dostępu do źródeł. Na zlecenie pracowników naukowych oraz innych bibliotek opracowują zestawienia i kwerendy bibliograficzne, a także sprowadzają pełne teksty artykułów z czasopism, dostępnych w innych bibliotekach, coraz częściej w postaci elektronicznej. Aby ułatwić korzystanie z zasobów Biblioteki, prowadzone są szkolenia biblioteczne dla studentów i i III roku oraz pokazy baz danych dla pracowników Uczelni.
Oddział pomaga w wypełnieniu kart informacyjnych SYNABA dla Ośrodka Przetwarzania Informacji w Warszawie, prowadzi działalność wydawniczą i organizuje wystawy.
OIN wydaje kwartalnik „Biuletyn Informacyjny Biblioteki Głównej AWF w Krakowie”, a także bibliografie i foldery. Dużym zainteresowaniem cieszy się przygotowana wspólnie z Oddziałem Udostępniania Ocena parametryczna czasopism naukowych opracowana przez Renatę Kamińską-Włodarczyk, Bożenę Siwiec-Kurczab i Dariusza Tynora w 2003 r., wznowiona i uaktualniona w roku 2004.
Informatorium BG AWF w Krakowie czynne jest od poniedziałku do piątku w godzinach 9.00–19.00, w soboty od 9.00 do 13.00. Wyposażone jest w siedem stanowisk komputerowych. Przez pierwsze miesiące działania zdarzały się przypadki korzystania z Informatorium niezgodnie z regulaminem, stopniowo jednak studenci zrozumieli, że nie jest to kawiarenka internetowa i zaakceptowali ten fakt. Regulamin Informatorium zamieszczony jest w sieci na stronie domowej Biblioteki, dodatkowo przy każdym stanowisku umieszczono informację o zasadach korzystania z internetu (wyłącznie w celu poszukiwania materiałów do pracy i nauki). Aby ograniczyć niekontrolowany dostęp do poczty i innych tego typu serwisów, instalowane są specjalne programy. Za zgodą bibliotekarza można skorzystać z poczty elektronicznej na jednym ze stanowisk, w razie potrzeby wysłania pozyskanej informacji na domowy komputer użytkownika. Nagrywania na płyty CD oraz inne nośniki dokonuje wyłącznie bibliotekarz. Korzystanie z baz danych i czasopism elektronicznych, z powodu ograniczeń licencyjnych, możliwe jest tylko w Oddziale Informacji Naukowej.
Oddział Informacji Naukowej opracowuje własne bibliograficzne bazy danych, na podstawie posiadanych przez Bibliotekę czasopism, wydawnictw Uczelni oraz materiałów dostarczonych przez studentów, doktorantów i pracowników naukowych. Bazy udostępniane są w sieci w programie „Expertus”, który umożliwia poszukiwanie przez autora, tytuł lub hasło. Tematyka związana jest z programem studiów realizowanym w AWF.
Baza Publikacje pracowników AWF w Krakowie zawiera dane dotyczące dorobku naukowego pracowników (od 1928 r., czyli utworzenia Studium Wychowania Fizycznego przy Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie) i jest stale uzupełniana. Pracownicy mają obowiązek zgłaszania na bieżąco swoich publikacji, ponadto systematycznie uzupełniany jest dorobek z lat ubiegłych.
Baza Zawartość wybranych wydawnictw (w tym czasopism) ze zbiorów Biblioteki Głównej AWF w Krakowie jest, podobnie jak wyżej opisana, bazą wielodziedzinową. Jej najwcześniejsze opisy pochodzą z „Przeglądu Dokumentacyjnego Kultury Fizycznej”, który obejmował ważniejsze czasopisma krajowe i zagraniczne, posiadane przez wszystkie uczelnie AWF w Polsce od 1985 r. Obecnie indeksowanych jest 18 czasopism oraz wydawnictwa Uczelni. Równocześnie trwają prace nad projektem współpracy pomiędzy bibliotekami AWF, w celu poszerzenia polskojęzycznej oferty bibliograficznej z zakresu interesującego użytkowników tych bibliotek oraz usprawnienia pracy i wyeliminowania powtarzających się czynności.
Ostatnia baza to Bibliografia prac doktorskich, magisterskich i licencjackich obronionych w AWF w Krakowie, której zasięg chronologiczny sięga początków Uczelni (1928 r.). Zawiera pełną informację o pracach magisterskich od 1990 r. z kolei serwis polskich baz danych dostępnych online dysponuje pokaźną bazą danych o nazwie Nauka polska (oprac. Ośrodek Przetwarzania Informacji); zawiera ona informacje dotyczące badań naukowych (SYNABA), rozpraw doktorskich i habilitacyjnych, instytucji naukowych i in. w skład serwisu wchodzą również: bazy bibliograficzne o tematyce ogólnej, opracowane przez Bibliotekę Narodową: Książki polskie, Czasopisma polskie, Bibliografia Artykułów z Czasopism Polskich, katalogi: Centralny Katalog Książek Zagranicznych, Centralny Katalog Czasopism Zagranicznych oraz bazy tematyczne: Bibliografia Geografii Polskiej (oprac. Centralna Biblioteka Geografii i Ochrony Środowiska) i Pedagog (oprac. Ośrodek Informacji Naukowej Biblioteki Głównej Uniwersytetu Opolskiego). Osobno istnieje też baza bibliograficzna o treści: pedagogika i nauki pokrewne, pedagogika opiekuńczo-wychowawcza, wychowanie przedszkolne, edukacja wczesnoszkolna, aktualizowana na bieżąco od roku 1990.
Osobny zbiór danych zgromadzono w Informatorium. Wyróżnić tam można Polską Bibliografię Lekarską, opracowywaną przez Główną Bibliotekę Lekarską – jest to baza o tematyce medycznej, zawiera streszczenia w języku polskim i angielskim, jej zasięg chronologiczny sięga roku 1978, od tego czasu jest aktualizowana na bieżąco. Wydawnictwo Prawnicze Lex wydaje pełnotekstową bazę Lex Omega, zawierającą teksty aktów prawnych, piśmiennictwo prawnicze i urzędowe, orzeczenia sądów. z kolei zbiór przepisów prawa turystycznego, orzecznictwo i komentarze, znajdują się w bazie LexPolonica Optima – Turystyka (Wydaw. Prawnicze Lexis Nexis).
Zagraniczne bazy danych dostępne są albo w sieci uczelnianej, albo w Informatorium.
Do pierwszej grupy należą przede wszystkim bazy oferowane przez serwis EBSCOhost. Baza Sport Discus (Sport Information Resource Centre) zawiera opisy bibliografi czne, abstrakty, połączenia z pełnymi tekstami z bazy Academic Search Premier. Tematyka obejmuje: szeroko pojętą kulturę fi zyczną, wychowanie fizyczne i sport, psychologię sportu, teorię treningu, fizjologię, biomechanikę i biochemię sportu, anatomię, antropologię, turystykę i rekreację. Jest aktualizowana na bieżąco, zasięg chronologiczny - od 1975r.
Z kolei Medline (National Library of Medicine). Zawiera opisy bibliograficzne, abstrakty i linki do pełnych tekstów. Jej zakres tematyczny to medycyna, rehabilitacja, fizjoterapia, fizykoterapia, nauki medyczne i biomedyczne. Najwcześniejsze teksty sięgają 1966 r.; jak wszystkie inne, również ta baza jest na bieżąco aktualizowana.
Dalej wymienić można Academic Search Premier (EBSCO Publishing), wielodziedzinową bazę obejmującą zakres nauk społecznych, pedagogiki, edukacji, informatyki, nauk medycznych i biomedycznych, Health Source Nursing/Academic Edition, zawierającą opisy bibliograficzne, abstrakty i pełne teksty dotyczące medycyny, medycyny sportu, pielęgniarstwa i wychowania zdrowotnego. Podobną tematykę podejmuje baza Health Source: Consumer Edition.
Tematykę dotyczącą ekonomii, zarządzania, finansów oraz marketingu wprowadza Business Source Premier – zawiera ona opisy bibliograficzne i pełne teksty, a zasięgiem chronologicznym obejmuje okres od 1922 r. do dnia dzisiejszego. Na podstawie londyńskiego czasopisma „The Times” oraz 240 czasopism z USA opracowana jest ogólnotematyczna baza Newspaper Source. Zagadnienia związane z pedagogiką i edukacją, bieżąco aktualizowane, oferuje baza ERIC (Wyd. Edukacyjne Centrum Informacji przy Departamencie Edukacji USA).
Oprócz tego wymienić warto Leisure, Recreation and Tourism Research (CAB International) – bazę bibliograficzną zawierającą abstrakty, dotyczące zagadnień związanych z turystyką i rekreacją, ekologią, socjologią turystyki, a także aspektami ekonomicznymi, takimi jak: marketing, zarządzanie, rynek turystyczny, hotelarstwo etc. Baza jest na bieżąco aktualizowana, dostępna również w wersji drukowanej w Czytelni Czasopism Bieżących.
Dla chętnych dodam, iż serwis EBSCO wprowadził nową usługę – dostęp do baz (z wyjątkiem Sport-Discus) z komputerów domowych dla pracowników naukowych i doktorantów AWF w Krakowie. Zainteresowani, po zapoznaniu się z warunkami licencji, otrzymują hasło, umożliwiające im przeszukiwanie baz poza siecią uczelnianą.
Do drugiej grupy należą bazy danych dostępne w Informatorium (na płytach CD-ROM lub on-line). Działa tam baza Rehabilitation & Physical Medicine (Elsevier Science B.V), jej tematyka dotyczy rehabilitacji i pokrewnych nauk biomedycznych, przydatnych w terapii pacjentów po urazach oraz niepełnosprawnych. Swym zasięgiem chronologicznym obejmuje lata 1990–2005. Szeroki zakres tematyczny oferuje baza Current Contents. Life Science (ISI Thomson Scientific). Obejmowanymi dziedzinami są: fizjologia, farmakologia, badania nad nowotworami, neurologia, biologia molekularna, genetyka, mikrobiologia, biologia eksperymentalna, endokrynologia, żywienie, metabolizm, chemia analityczna, kardiologia i hematologia, biochemia i biofi zyka, badania medyczne, a także zastosowania statystyki i komputerów w naukach medycznych. Zasięg chronologiczny to lata 1994–2005.
Current Contents. Social and Behavioral Science (ISI Thomson Scientific) jest bazą z zakresu m.in.: rehabilitacji, antropologii, ekonomii, edukacji, ekologii, prawa, zarządzania, nauk politycznych, psychiatrii, psychologii, polityki socjalnej, socjologii i pedagogiki specjalnej.
W Informatorium udostępniane są dokumenty elektroniczne na nośnikach fizycznych, zawierające m.in.: mapy, ilustracje, filmy, nagrania dźwiękowe. Należą do nich encyklopedie, np.: Encyklopedia pwn.pl, składająca się z 18 tomów, Wielka encyklopedia tatrzańska pod red. Zofii i Witolda Paryskich; słowniki, m.in.: Multimedialny leksykon Igrzysk Olimpijskich PWN; atlasy: Wielki multimedialny atlas świata PWN, Atlas anatomii Granta – atlas medyczny z dołączonym Interaktywnym egzaminem praktycznym; przewodniki m.in. po Londynie i Paryżu. Użytkownicy zdecydowanie preferują korzystanie ze źródeł zamieszczonych w sieci.
W Informatorium dostępne są również płyty dołączane do czasopism popularno-naukowych i prasy codziennej. Pracownicy Oddziału Informacji Naukowej starają się promować zasoby Biblioteki organizując różnego rodzaju wystawy. Celem kadry jest, przede wszystkim, wspieranie użytkowników w zaspokajaniu ich potrzeb informacyjnych, także poprzez stworzenie przyjaznej atmosfery.
Elżbieta Budkiewicz