Osobliwości 

Jerzy Ogar

Ujawniamy teczkę Einsteina

Jest rok 2005 - Rok Einsteina.
Pozwól Albercie, że spróbujemy wypełnić w Twoim imieniu ankietę kwalifikacyjną, jaką sami wypełniamy co cztery lata. Wybacz, ale w teczce musi być ankieta. W tym roku podlegasz ocenie...

I.	Dane podstawowe

 

1.	Imię i nazwisko: Albert Einstein
2.	Data i miejsce urodzenia: ur. 14 marca 1879 roku w Ulm (na terenie Bawarii)
3.	Data uzyskania stopnia doktora: w 1905 roku jako pracownik urzędu patentowego uzyskuje tytuł doktora na Uniwersytecie w Zurychu za pracę dotyczącą nowego sposobu obliczania wielkości molekuł
4.	Data uzyskania tytułu profesora: dopiero w 1909 roku uzyskuje zatrudnienie na Uniwersytecie; od tego momentu jego kariera naukowa rozwija się błyskawicznie
5.	Pierwsze miejsca zatrudnienia: Szwajcarski Urząd Patentowy
6.	Inne miejsca zatrudnienia (forma i zakres): na etacie profesora: Uniwersytet w Zurychu, Uniwersytet w Pradze, Pruska Akademia Nauk w Berlinie, Instytut Cesarza Wilhelma Wielkiego (tam pełnił funkcję dyrektora w latach 1914-1933) oraz Institute of Advanced Study w Princeton, USA

 

II.	Działalność naukowa (A), dydaktyczna (B) i organizacyjna (C) Proszę przedstawić jej tematykę w zwięzłym referacie, z załączeniem wykazu publikacji z ostatnich czterech lat   Już się robi Albercie... Zrobimy Ci tabelkę! Publikacje możesz sobie darować...

 

Rok	Tematyka	Zwięzły referat
1905	Ruchy Browna	Teoretyczne wyjaśnienie obserwowanych pod mikroskopem chaotycznych ruchów drobnych cząstek materii (po raz pierwszy zauważonych przez botanika R. Browna w 1827 r.). Teoria Einsteina umożliwiła dokonywanie istotnych przewidywań statystycznych ruchu molekuł.
1905	Zjawisko fotoelektryczne	Einstein zaproponował, aby falę elektromagnetyczną uznać za strumień cząstek (fotonów) obdarzonych energią proporcjonalną do częstotliwości fali. To m.in. pozwoliło wyjaśnić efekt fotoelektryczny i stworzyło podwaliny dla rozwoju fizyki kwantowej.
1905	Szczególna teoria względności	W oparciu o dwa postulaty: niezmienniczości prędkości światła i identyczności praw fizyki we wszystkich inercjalnych układach odniesienia, Einstein przedstawił niezwykle spójny opis czasoprzestrzeni i zdarzeń w niej zachodzących. Konsekwencją tej teorii jest m.in. słynny wzór E=mc2 interpretowany jako równoważność masy i energii.
1911	Dlaczego niebo jest błękitne?	To nie żart. Einstein przedstawił prawidłowy opis rozpraszania światła na molekułach, potwierdzony doświadczalnie m.in. kolorem nieba oglądanego przez atmosferę.
1916	Ogólna teoria względności	Einstein rozbudował szczególną teorię względności uwzględniając nieinercjalne układy odniesienia. Uogólniona teoria uznaje równoważność masy grawitacyjnej i bezwładnej, stwierdza, że masa powoduje zakrzywienie czasoprzestrzeni, wytwarzając pole grawitacyjne oraz pozwala przewidzieć ruch ciał w tym polu. Ogólna teoria względności dotyczy przede wszystkim efektów obserwowanych w ogromnej skali, dlatego stała się integralną częścią kosmologii.
1924	Teoria gazu kwantowego	To osiągnięcie znane jest pod nazwą statystyki Bosego-Einsteina. Dotyczy ono cząstek nierozróżnialnych, dla których nie ma ograniczeń co do ich liczby w określonym stanie kwantowym. Cząstki takie nazywa się bozonami.

 

D.	Odznaczenia, nagrody, wyróżnienia   Przypomnimy tylko jedną nagrodę...

 

1922

Nagrody Nobla

Odebrana 10 grudnia 1922 r. była nagrodą w dziedzinie fizyki za rok 1921, oficjalnie za wyjaśnienie zjawiska fotoelektrycznego.

 

E.	Samoocena   Co Pani-Pan uznałby za najważniejsze osiągnięcia zawodowe (od ostatniej oceny)?:

 

Równo 100 lat temu, w wieku zaledwie 26 lat, nie będąc pracownikiem naukowym, Einstein opublikował nie jedną, lecz trzy różne prace naukowe, z których każda miała przełomowe znaczenie dla nauki.

 

Proszę zwięźle zaopiniować działalność:

 

Einstein totalnie zmienił naukowy obraz świata, w tym także wyobrażenia o czasie i przestrzeni. Został jednym z najwybitniejszych fizyków w historii. W świadomości społecznej stał się symbolem geniuszu. To nieźle jak na kogoś, kto rozpoczął karierę jako zwykły urzędnik.

 

Doskonale, Albercie... ale popatrz, popatrz... co my tu jeszcze mamy w teczce...

 

Hmmm... nie przejmuj się Albercie tymi donosami. Nasi tajni współpracownicy i tak przygotowali na Ciebie coś specjalnego! Sam zobacz (poniżej), co napisałeś lub powiedziałeś. A poza tym mamy dowody, że uprawiałeś dydaktykę... Są zdjęcia!
 

„Teaching should be such that what is offered is perceived as a valuable gift and not as a hard duty.”	„Nauczanie winno być takie, aby to, co się oferuje, było odbierane jak cenny podarunek, a nie jak ciężki obowiązek.”
„Try not to become a man of success but rather to become a man of value.”	„Spróbuj zostać człowiekiem wartości, a nie człowiekiem sukcesu.”
„It is the supreme art of the teacher to awaken joy in creative expression and knowledge.”	„Najwyższa sztuka nauczycielska polega na rozbudzaniu radości z twórczej ekspresji i wiedzy”
„The point is to develop the childlike inclination for play and the childlike desire for recognition and to guide the child over to important fields for society. Such a school demands from the teacher that he be a kind of artist in his province.	„Istotne jest wykorzystywanie dziecięcej skłonności do zabawy i dziecięcej chęci poznawania oraz oprowadzanie dziecka po obszarach ważnych dla społeczeństwa. Taka szkoła wymaga od nauczyciela, aby był on kimś w rodzaju artysty w swojej dziedzinie.”
„To me the worst thing seems to be a school principally to work with methods of fear, force and artificial authority. Such treatment destroys the sound sentiments, the sincerity and the self-confidence of pupils and produces a subservient subject.”	„Najgorszą rzeczą wydaje mi się być szkoła działająca głównie metodami opartymi na strachu, sile i sztucznym autorytecie. Takie traktowanie niszczy u uczniów zdrowe emocje, szczerość, wiarę w siebie i produkuje służalczy podmiot.”
„One should guard against preaching to young people success in the customary form as the main aim in life. The most important motive for work in school and in life is pleasure in work, pleasure in its result, and the knowledge of the value of the result to the community.”	„Należy wystrzegać się głoszenia młodym ludziom, że sukces w formie komercyjnej jest głównym celem ich życia. Najważniejszym motywem pracy w szkole i w życiu jest przyjemność z pracy, przyjemność z jej wyników oraz świadomość społecznej wartości tych wyników.”
„The secret to creativity is knowing how to hide your sources.”	„Sekret bycia twórczym polega na tym, żeby wiedzieć, jak ukryć wykorzystane źródła.”
„The only source of knowledge is experience”	„Jedynym źródłem wiedzy jest doświadczenie.”
„The intuitive mind is a sacred gift and the rational mind is a faithful servant. We have created a society that honors the servant and has forgotten the gift”	„Umysł intuicyjny to dar święty, a umysł racjonalny to wierny sługa. Stworzyliśmy społeczeństwo, które czci sługi a zapomniało o darach.”
„We should take care not to make the intellect our god; it has, of course, powerful muscles, but no personality.”	„Powinniśmy zadbać o to, aby z intelektu nie uczynić własnego bożka; owszem, ma on potężne muskuły, ale nie ma osobowości.”
„Great spirits have always found violent opposition from mediocre minds. The latter cannot understand it when a man does not thoughtlessly submit to hereditary prejudices but honestly and courageously uses his intelligence.”	„Ludzie wielcy duchem zawsze znajdowali gwałtownych oponentów wśród przeciętnych umysłowości. Ci ostatni nie potrafią zrozumieć człowieka, który nie przyjmuje bezmyślnie tradycyjnych poglądów, ale uczciwie i odważnie korzysta z własnej inteligencji.”
„Education is what remains after one has forgotten everything he learned in school.”	„Wykształcenie jest tym, co pozostaje, gdy zapomnisz już wszystkiego, czego nauczyłeś się w szkole.”
„Whoever undertakes to set himself up as judge in the field of truth and knowledge is shipwrecked by the laughter of the Gods.”	„Ktokolwiek rości sobie prawo do bycia sędzią na oceanie prawdy i wiedzy, staje się rozbitkiem i pośmiewiskiem bogów.”

 

Albercie... wiesz co? Faktycznie byłeś Wielki.