Dorota Mach

Spotkania Sienkiewiczowskie 2004

P od takim hasłem, po raz kolejny z inicjatywy prof. Lecha Ludorowskiego, prezesa Towarzystwa im. Henryka Sienkiewicza, odbyła się w dniach 2-3 września 2004 r. trzecia ogólnopolska konferencja naukowa. Honorowy patronat nad nią objął starosta łukowski, Janusz Kozioł. Uczestników gościli: Zespół Szkół im. gen. Franciszka Kamińskiego w Adamowie oraz Muzeum Henryka Sienkiewicza w Woli Okrzejskiej.
 
Drugiego września przedpołudniowa część konferencji odbyła się w Zespole Szkół w Adamowie. Uroczystego otwarcia dokonał jego dyrektor, Stanisław Woś. Następnie głos zabrali przedstawiciele starosty powiatu łukowskiego, ks. prof. Henryk Nowik, i cyklista, Jan Janusz Jastrzębski - członek Towarzystwa im. Henryka Sienkiewicza. Moderatorem tej części obrad był dyrektor Woś. Uczestnicy mieli możliwość wysłuchania referatów, m.in. prof. Lecha Ludorowskiego - Fałszywe rewelacje Sienkiewiczowskie. Sprawa rzekomego autorstwa „Hanny” i udziału pisarza w powstaniu styczniowym. Podkreślił on, że Jan Płonka z Krakowa, szerzyciel owych „rewelacji”, nader bezpodstawnie przypisuje autorstwo poematu Hanna Henrykowi Sienkiewiczowi, twierdząc, że Sienkiewicz zawarł w tym poemacie swoją autobiografię. Jest to - zdaniem Ludorowskiego i innych sienkiewiczologów - informacja nieprawdziwa, a argumenty Płonki zamieszczone w posłowiu do poematu bezzasadne. „Poemat nie ma nic wspólnego ze stylem Sienkiewicza. Argumenty artystyczne na rzecz autorstwa Sienkiewicza po prostu nie istnieją” - stwierdził prof. Ludorowski. Naukowiec zakwestionował też udział pisarza w powstaniu styczniowym, przytaczając argumenty obalające tę hipotezę.
 
W następnej kolejności referaty przedstawili inni uczestnicy konferencji: prof. Ewa Kosowska - Sztokholmskie przemówienie Henryka Sienkiewicza, dr Zdzisława Mokranowska - Refleksy romantyczne w twórczości Henryka Sienkiewicza, dr Anna Gomóła - Wierni czytelnicy Henryka Sienkiewicza.
 
Nie zabrakło też sprawozdania dyrektora Muzeum w Woli Okrzejskiej, Antoniego Cybulskiego, z XII Ogólnopolskiego Zlotu Szkół Sienkiewiczowskich w Szydłowcu 2004. Antoni Cybulski podkreślił, że już od 12 lat organizowane są zloty sienkiewiczowskie, które cieszą się coraz większym zainteresowaniem. W pierwszym uczestniczyły 32 szkoły, a w XII już 70 (w Polsce mamy obecnie 250 szkół sienkiewiczowskich). Spotkania te zostały określone jako żywe lekcje historii.
 
W programie konferencji przewidziano również dyskusję, którą prowadził prof. Lech Ludorowski. Jako pierwszy zabrał głos Jan Janusz Jastrzębski, który podziękował profesorowi za przecięcie spekulacji wokół autorstwa Hanny i udziału Sienkiewicza w walkach roku 1863.
 
Następnie zabrał głos przedstawiciel starosty łukowskiego, Władysław Mika, który wyraził uznanie i podziękowanie Antoniemu Cybulskiemu za rozpropagowanie sienkiewiczowskich zlotów. Podkreślił, że to wspaniała inicjatywa, którą trzeba wspierać.
 
Głos w dyskusji zabrał też ks. prof. Henryk Nowik. Z jego ust padły wyrazy wdzięczności za spotkanie, które jest „oazą polskości”. Mówca podkreślił, że humanistyka polska zachwiana jest pod względem prawdy, dlatego wyraził swoje uznanie dla prof. Lecha Ludorowskiego za jej propagowanie. Na pytanie - czy Henryk Sienkiewicz to Polak czy Europejczyk? - odpowiedział, że z Europy wzięliśmy to, co najcenniejsze: kulturę chrześcijańską. Na zakończenie dodał, iż wdrażanie wielkiej myśli romantycznej w rzeczywistość jest bardzo potrzebne, a pamięć o Sienkiewiczu żyje dzięki spotkaniom poświęconym pisarzowi.
 
Druga część konferencji odbyła się w domu rodzinnym Henryka Sienkiewicza w Woli Okrzejskiej. Wcześniej uczestnicy konferencji odwiedzili Kopiec Sienkiewicza.
 
Obrady w Muzeum imienia pisarza prowadziła prof. Ewa Kosowska z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Uczestnicy tej części obrad mieli możliwość wysłuchania referatów mgr Adrianny Adamek-Świechowskiej: Antynomia Północy i Południa w strukturze ideowej „Quo vadis?” Henryka Sienkiewicza i mgr Doroty Mach: O serii wydawniczej „Studia Sienkiewiczowskie”.
 
Miłym zakończeniem pierwszego dnia konferencji była niespodzianka przygotowana przez Muzeum Sienkiewicza w Woli Okrzejskiej - w postaci ogniska, w którym uczestniczył zespół ludowy.
 
Drugi dzień konferencji i zarazem kolejny jej etap to dalszy pobyt w Adamowie. W tym dniu przedstawili swe referaty: dr Aleksandra Achtelik - Reminiscencje rzymskich podróży w twórczości Henryka Sienkiewicza, st. kustosz mgr Lidia Putowska - Walory dokumentacyjne, estetyczne i znaczenie Albumu fotograficznego Michała Greima, kustosz mgr Małgorzata Gorzelak - O pasjach kolekcjonerskich Henryka Sienkiewicza.
 
Interesującym przerywnikiem okazał się program artystyczny w wykonaniu młodzieży z Zespołu Szkół w Adamowie.
 
W dalszej części konferencji uczestnicy mogli wysłuchać referatów: mgr Agnieszki Rozpłochowskiej: Chwastowscy, Śniatyńscy i inni. W kręgu bohaterów „Rodziny Połanieckich” Henryka Sienkiewicza oraz dr Aleksandry Chomiuk: Skutki „poprawiania” Sienkiewicza. O dwóch ekranizacjach „W pustyni i w puszczy”.
 
Ostatnim wystąpieniem był referat mgr. Cezarego Cybulskiego O pomnikach Henryka Sienkiewicza. Konferencję zamknął wyjazd do Muzeum Zamojskich w Kozłówce.
 
Sympatycznym akcentem towarzyszącym imprezie było wydanie przez młodzież szkolną specjalnego numeru gazetki szkolnej „Piórnik” poświęconego III Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Spotkania Sienkiewiczowskie 2004.
 
Swoich czytelników gazetka witała cytatem z Sienkiewicza: Nie rzeczywistość sama, ale serce, z jakim ku niej przystępujemy, daje rzeczom kształty i kolory.
 

Dorota Mach