Jan Zaleski
Urodzony w 1926 w Monasteryskach (woj. tarnopolskie) językoznawca, historyk języka, docent Wyższej Szkoły Pedagogicznej, egzamin maturalny złożył w Krzeszowicach, a studia I stopnia w zakresie filologii polskiej odbył w WSP w Krakowie. Studia II stopnia ze specjalizacją językoznawczą ukończył w Uniwersytecie Jagiellońskim. W czasie studiów zetknął się z wybitnymi nauczycielami akademickimi, m.in. z Kazimierzem Wyką, Tadeuszem Milewskim, Jerzym Kuryłowiczem, Zenonem Klemensiewiczem, Witoldem Taszyckim, Tadeuszem Lehrem-Spławińskim, Franciszkiem Sławskim. Seminarium historycznoliterackie odbył u prof. Juliusza Kleinera. W roku 1955 uzyskał stopień magistra na podstawie pracy Wyrazy zdrobniałe w polszczyźnie XVI w. i rozpoczął pracę jako asystent w Katedrze Języka Polskiego WSP w Krakowie. Zainteresowania historią języka polskiego oraz znajomość kultury Kresów południowo-wschodnich, w tym również języka ukraińskiego, ukierunkowały jego pracę badawczą na język utworów Aleksandra Fredry. Praca na ten temat, napisana pod kierunkiem prof. Taszyckiego, przyjęta została jako dysertacja doktorska (1965), co stało się podstawą nominacji na adiunkta.
Najobszerniejsze studia poświęcił Jan Zaleski językowi dzieł Fredry, który wykorzystał po części polszczyznę kresową okolic Przemyśla i Lwowa. Oprócz wymienionej monografii opublikował szereg prac, które wzbogaciły wiedzę o formie językowej i stylu dzieł Fredry. W. Kuraszkiewicz pisał w recenzji habilitacyjnej: „Studium J. Zaleskiego o języku A. Fredry należy do najlepszych monografii o języku wybitnych pisarzy i stanowi cenne osiągnięcie w zakresie historii polskiego języka literackiego”.
Oprócz prac związanych z twórczością A. Fredry, J. Zaleski napisał wiele artykułów i rozpraw związanych z historią języka polskiego, m.in. Wyrazy zdrobniałe w polszczyźnie XVI w. („Zeszyty Naukowe UJ” 1957), w której to rozprawie, opartej na bogatym materiale źródłowym, m.in. na dziełach Reja, dostrzega przyczynę pojawienia się dużej ilości deminutywów w literaturze polskiej XVI w. , w zeświecczeniu literatury i wpływach języka ludowego na dialekt kulturalny.
Od roku 1971 Jan Zaleski kierował Katedrą Języka Polskiego WSP w Krakowie, wykształcił wielu magistrów filologii polskiej i kilku doktorów. Przez kilka lat sprawował obowiązki sekretarza Polskiego Towarzystwa Językoznawczego. Śmierć przerwała dalsze plany naukowe, dydaktyczne i organizacyjne. Zmarł w Krakowie 4 kwietnia 1981 r.
Edward Klisiewicz
