Życie uczelni 

Święto Akademii Pedagogicznej im. KEN w Krakowie

Doniosłą chwilą uroczystego posiedzenia Senatu Akademii Pedagogicznej, które odbyło się 11 maja 2004 r. w związku z 58 rocznicą założenia Państwowej Wyższej Szkoły Pedagogicznej, było nadanie doktoratów honoris causa dwóm wybitnym językoznawcom profesorom Edwardowi Polańskiemu i Kazimierzowi Polańskiemu.

W swoim wystąpieniu JM Rektor prof. Michał Śliwa podkreślił, że świętujemy naszą rocznicę kilka dni po historycznym wydarzeniu, przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. To szansa nie tylko dla naszej gospodarki na modernizację i rozwój, ale i dla społeczeństwa polskiego na stopniowe wyrównywanie poziomu życia. Już dziś zastanawiamy się w naszej uczelni, jak w przygotowaniu nauczycieli godzić wartości narodowe z uniwersalnymi, jak pielęgnować europejskość, nie zatracając etniczności. Staramy się uwzględnić wyzwania i potrzeby związane z rozwojem społeczeństwa informacyjnego, kładąc nacisk na kształcenie konkretnych umiejętności, przygotowanie uczniów do samokształcenia i uczestnictwa w procesie kultury. Pragniemy, by nasz absolwent — nauczyciel i wychowawca — był zorientowany na potrzeby młodego człowieka.

Rektor przypomniał osiągnięcia w zakresie modernizacji i unowocześnienia obiektów naszej uczelni, podkreślił ogromny wysiłek organizacyjny i intelektualny społeczności akademickiej AP. Uczelnia jest dziś instytucją dobrze zorganizowaną, nieźle radzącą sobie pod względem ekonomiczno-finansowym. Znacząco został powiększony stan kadry naukowo-dydaktycznej, zwłaszcza profesorów i doktorów habilitowanych. W 1999 r. pracowało w Uczelni 135 samodzielnych pracowników nauki, a obecnie 163, w tym 58 tytularnych profesorów. Cieszy także systematyczny wzrost notowań Uczelni w rankingach krajowych, pierwsze miejsce wśród uczelni pedagogicznych, a także wysoka pozycja w klasyfikacji niektórych kierunków studiów, często ponad uniwersytetami. Uzyskaliśmy w tym roku najwyższy wskaźnik podziału dotacji budżetowej, uwzględniający wysoką jakość kształcenia, dzięki czemu zyskaliśmy zwiększone środki z Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu. Z prawdziwą satysfakcją można mówić o wzroście aktywności kulturalnej, naukowej i sportowej naszych studentów oraz sukcesach krajowych i międzynarodowych chóru akademickiego „Educatus”.

Szczególnym momentem uroczystego posiedzenia Senatu było nadanie tytułu doktora honoris causa wybitnym humanistom, językoznawcom, promotorom języka polskiego i kultury polskiej: Edwardowi Polańskiemu, profesorowi Uniwersytetu Śląskiego, znakomitemu badaczowi języka i dydaktyki polonistycznej, promotorowi kultury i ortografii oraz Kazimierzowi Polańskiemu, profesorowi Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Śląskiego, wybitnemu badaczowi, językoznawcy, członkowi Polskiej Akademii Nauk, Polskiej Akademii Umiejętności, Komitetu Badań Naukowych, Centralnej Komisji ds. Tytułów i Stopni Naukowych.

Uchwałę Rady Wydziału Humanistycznego w sprawie nadania tytułów doktora honoris causa dla profesorów Edwarda Polańskiego i Kazimierza Polańskiego (z dnia 16 stycznia 2004 r.) przedstawił dziekan Wydziału Humanistycznego profesor Tadeusz Budrewicz. Zabierając głos, nawiązał do intencji, jakimi kierowała się Rada Wydziału, podejmując uchwałę o nadaniu doktoratów honorowych, ukazując ich trud badawczy i osiągnięcia dydaktyczne. Dzisiejsi laureaci reprezentują te dyscypliny, których szlaki przecierali językoznawcy naszej uczelni — Tadeusz Milewski i Stanisław Jodłowski.

16 stycznia 2004 roku rada Wydziału Humanistycznego podjęła uchwałę o wystąpieniu do Senatu Uczelni o nadanie tytułu doktora honorowego profesorowi Edwardowi Polańskiemu, wyznaczając recenzentów: prof. Stanisława Gajdę z Uniwersytetu Opolskiego i prof. Macieja Kawkę z Akademii Pedagogicznej w Krakowie. Recenzentami dorobku naukowego profesora Kazimierza Polańskiego zostali prof. Leszek Bednarczuk z Akademii Pedagogicznej w Krakowie i prof. Jerzy Rusek z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Po wystąpieniu prof. Tadeusza Budrewicza laudację wygłosił prof. Zenon Uryga: „Szczególną radość i satysfakcję przynosi ona licznemu w naszej Uczelni zespołowi osób zajmujących się dydaktyką literatury i języka polskiego oraz lingwistyką edukacyjną. Ten bowiem właśnie kierunek badań polonistycznych wyznacza podstawowy obszar działalności naukowej profesora Polańskiego, realizowanej zarówno w jego osobistych, wytrwałych i dociekliwych studiach poświęconych zagadnieniom sprawności językowej młodzieży szkolnej, jak i w wieloletnim kierowaniu pracami specjalistycznej katedry dydaktyki języka i literatury w Uniwersytecie Śląskim”. W dalszej części laudacji profesor Z. Uryga wypowiedział wiele pochwalnych zdań, poświęconych osobie profesora Edwarda Polańskiego, który wygłosił wykład Ortografia polska dziś.

Drogę naukową i zasługi profesora Kazimierza Polańskiego przedstawił prof. Tadeusz Szymański: „Akademia Pedagogiczna im. Komisji Edukacji Narodowej postanowiła nadać najwyższą godność doktora honoris causa jednemu z najwybitniejszych polskich lingwistów drugiej połowy XX i początku XXI wieku, światowej sławy uczonemu”. „Nauka polska, polscy językoznawcy różnych specjalności, nie tylko slawiści, poloniści i neofilologowie, mają wiele do zawdzięczenia Profesorowi Kazimierzowi Polańskiemu. Również my, pracownicy Akademii Pedagogicznej wiele mu zawdzięczamy, gdyż jawi się nam jako Mistrz, Nauczyciel i vir bonus”. Po otrzymaniu dyplomu doktora honorowego profesor Kazimierz Polański wygłosił wykład Językoznawstwo a poprawność językowa.

Jako pierwszy gratulacje uczonym złożył JM Rektor UJ prof. Franciszek Ziejka, który stwierdził: „Przed przyjściem na dzisiejszą uroczystość przeglądnąłem spisy honorowych doktorów Wszechnicy Jagiellońskiej. Pierwszy doktorat honorowy na Uniwersytecie Jagiellońskim nadano w 1816 roku. Nie zdarzyło się nigdy, aby dwóch braci w tym samym czasie otrzymało doktorat honorowy. Podejrzewam, że jest to ewenement na skalę światową. Co więcej, jest też ewenementem, że dwaj bracia otrzymują doktorat honorowy w tej samej dziedzinie, a zatem myślę, że przez jeszcze długie stulecia nie powtórzy się sytuacja z dzisiejszego dnia, i z tego powodu ten dzień przejdzie na pewno do historii nie tylko Akademii Pedagogicznej, ale także i polskiej nauki, a także, mam nadzieję, do nauki światowej”. Zwracając się do doktorów honorowych powiedział: „Panowie zajmują się czymś najcenniejszym, co posiadamy my, ale także i inne narody (...) — językiem. Ten język jest czymś, co towarzyszy nam na przestrzeni całych dziejów, i myślę, że to także nie przypadek, jeśli jedenaście dni po wejściu Polski w struktury Unii Europejskiej otrzymują doktorat honorowy specjaliści od językoznawstwa, od badań języka, bo język przede wszystkim wraz z kulturą i literaturą oznacza, wskazuje na naszą tożsamość narodową. Z tym językiem szli na dalekie stepy syberyjskie wygnańcy wieku dziewiętnastego, ten język towarzyszył poszukującym chleba za oceanem Polakom. Ten język jest skarbem, którego musimy strzec i którego musimy bronić przed wszelkimi próbami barbaryzacji czy wprowadzania dalekich zmian, które obserwujemy. Miejmy nadzieję, że ten piękny dzień majowy, kiedy dwóch językoznawców, wybitnych uczonych, otrzymuje doktorat honorowy, zapisany zostanie także jako dzień, kiedy zostaje podkreślona ta właśnie niezwykle ważna sprawa tożsamości kulturowej, odrębności naszej w jednej wielkiej rodzinie narodów europejskich”.

Podczas uroczystego posiedzenia Senatu wręczono Medal Akademii Pedagogicznej w Krakowie dr. Hubertowi Schneiderowi z Uniwersytetu w Bochum, który od 1992 roku jest animatorem wymiany studenckiej młodzieży i aktywnie działa na rzecz pojednania polsko-niemieckiego. Od 12 lat kilkuset studentów naszej uczelni i Uniwersytetu Jagiellońskiego brało udział w naukowych i kulturalnych spotkaniach z młodzieżą niemiecką.

Czesław Michalski i Michał Zięba