|
|
Doktor Edward Chełstowski
(1913-2001)
29 grudnia 2001 r. na cmentarzu w Bronowicach z żalem pożegnaliśmy zasłużonego bibliotekarza i nauczyciela, doktora Edwarda Chełstowskiego, w latach 1964-1977 dyrektora Biblioteki Głównej WSP w Krakowie.
Urodził się 22 września 1913 r. w Janowie Podlaskim. Tam ukończył szkołę powszechną. Naukę kontynuował w Seminarium Nauczycielskim w Leśnej Podlaskiej. Po ukończeniu seminarium i odbyciu obowiązkowej służby wojskowej, pracował jako nauczyciel w szkole jednoklasowej we wsi Rudno, a następnie w szkole siedmioklasowej w Piaskach Starych na Polesiu. Tam poznał swą przyszłą żonę, Elżbietę, również nauczycielkę. Wybuch II wojny światowej zastał ich na Polesiu. Kiedy szkoła w Piaskach Starych została zamknięta, obydwoje przenieśli się do Chrzanowa rodzinnej miejscowości żony, gdzie przetrwali ciężkie lata okupacji.
Po ponownej, półrocznej służbie wojskowej w 1945 r., E. Chełstowski podjął pracę w szkolnictwie, zaś od 1948 r. został zatrudniony na stanowisku kierownika Powiatowej Biblioteki Publicznej w Chrzanowie, organizując z wielkim zaangażowaniem sieć bibliotek powszechnych w powiecie chrzanowskim. Wówczas też rozpoczął zaoczne studia z pedagogiki w Uniwersytecie Jagiellońskim.
W 1949 r. objął stanowisko dyrektora nowo zorganizowanej Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Krakowie, gdzie pracował do 1952 r. W tym też czasie, dojeżdżając z Chrzanowa, ukończył studia i obronił pracę magisterską przygotowaną pod kierunkiem prof. Zygmunta Mysłakowskiego.
Od 1953 r. pracował w Bibliotece Jagiellońskiej na stanowisku kierownika Oddziału Magazynów i Konserwacji Zbiorów. Otrzymał też niewielkie mieszkanie w budynku BJ, gdzie mieszkało już kilku innych pracowników Biblioteki. Następnie, pracując na stanowisku kierownika Oddziału Dokumentów Życia Społecznego, napisał pod kierunkiem prof. Heleny Więckowskiej pracę doktorską Dokumenty życia społecznego w bibliotekach, którą obronił w Uniwersytecie Łódzkim w 1962 r. Uzyskał także tytuł bibliotekarza dyplomowanego, dający m.in. prawo do pracy dydaktycznej w szkołach wyższych.
1 września 1964 r. dr Chełstowski podjął pracę w Bibliotece Głównej WSP na stanowisku dyrektora, które przejął po mgr Helenie Hanuszkowej. W związku z planowanym przeniesieniem Uczelni do nowo budowanego kompleksu przy ul. Podchorążych, dr Chełstowski czuwał nad budową pomieszczeń bibliotecznych i poczynił wiele starań, aby uzyskać dla Biblioteki jak największą powierzchnię użytkową. Zorganizował też i sprawnie przeprowadził przeniesienie wielotysięcznych księgozbiorów do nowych magazynów z dawnego budynku Uczelni przy ul. Straszewskiego 22.
W kolejnych latach poprzez zmiany dokonane w strukturach organizacyjnych i rozbudowę agend, nadał Bibliotece Głównej WSP charakter naukowej biblioteki szkoły wyższej. Dbał również o rozwój kadr bibliotecznych, kierując pracowników na staże do innych bibliotek naukowych, wysyłając na kursy doskonalenia zawodowego oraz zachęcając do pracy naukowej.
Edward Chełstowski, przez całe swoje życie łączył działalność bibliotekarską z pracą dydaktyczną, początkowo w Liceum Bibliotekarskim w Krakowie, następnie w Państwowym Ośrodku Korespondencyjnego Kształcenia Bibliotekarzy (punkt konsultacyjny w Krakowie). W Wyższej Szkole Pedagogicznej prowadził zajęcia fakultatywne z bibliotekoznawstwa dla studentów filologii, które z czasem przyjęły formę 3-letnich studiów. W nowo powołanej Katedrze Bibliotekoznawstwa, mie-szczącej się początkowo przy ul. Grodzkiej 60, prowadził wykłady z bibliografii, nauki o książce i bibliotekarstwa. Pod Jego kierunkiem powstało 14 prac magisterskich. Działalność dydaktyczną kontynuował po przejściu na emeryturę w 1978 r., prowadząc m.in. wykład monograficzny na temat Dokumenty życia społecznego i inne zbiory specjalne w bibliotekach polskich oraz zajęcia z historii książki.
Swoje doświadczenia bibliotekarza i nauczyciela akademickiego przekazał również w kilkunastu publikacjach, ogłoszonych na łamach specjalistycznych czasopism. Był inicjatorem wydania Informatora Biblioteki Głównej WSP w Krakowie oraz redaktorem trzech kolejnych tomów Bibliografii Publikacji Pracowników WSP, obejmujących lata 1946-1975. Wydał także Katalog adnotowany rozpraw doktorskich w zbiorach Biblioteki Głównej WSP za lata 1946-73. Był współautorem przewodnika metodycznego Bibliotekoznawstwo i bibliotekarstwo (1975).
Będąc na emeryturze opublikował też pierwszą część swoich wspomnień pt. W służbie szkoły i biblioteki. Wspomnienia bibliotekarza (Rocznik Naukowo-Dydaktyczny WSP, z.194, Prace Bibliotekoznawcze IX, 1998), druga część tych wspomnień pozostała w rękopisie i jest w posiadaniu Rodziny.
Dr Chełstowski poświęcał także wiele czasu na działalność społeczną, m.in. w Związku Nauczycielstwa Polskiego i w Stowarzyszeniu Bibliotekarzy Polskich. Przez dwie kadencje był ławnikiem w Sądzie Powiatowym dla m. Krakowa i w Sądzie Wojewódzkim.
Za udział w walkach o Berlin był odznaczony Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945. Za swą działalność organizacyjną i dydaktyczną otrzymał Złoty Krzyż Zasługi, Złotą Odznakę ZNP i Medal 30-lecia Polski Ludowej.
Był człowiekiem ogromnie pracowitym, życzliwym ludziom i takim pozostanie w naszej pamięci.
Maria Rajman
Copyright © zespół "Konspektu"
Kraków, kwiecień 2002
Statystyka