|
 |
O Instytucie Filozofii i Socjologii AP
mówi jego dyrektor prof. Roman Padoł
W wyniku podziału dotychczasowego Instytutu Nauk Społecznych powstał Instytut Filozofii i Socjologii oraz Instytut Politologii. Jako odrębna jednostka rozpoczęliśmy działalność 1 stycznia 2002 r. Nie oznacza to oczywiście, że w Uczelni istniejemy od zaledwie kilku dni, wręcz przeciwnie, działamy już kilkadziesiąt lat. W roku 1980 powstał Instytut Nauk Społecznych, a tworzyli go właśnie filozofowie, socjologowie, politolodzy, ekonomiści. Z kolei Instytut Nauk Społecznych stanowił w jakimś sensie kontynuację pewnych wcześniejszych struktur organizacyjnych, które podejmowały zadania naukowe i dydaktyczne w zakresie bardzo szeroko rozumianych nauk społecznych.
Nasz instytut składa się z sześciu zakładów: Filozofii Starożytnej i Średniowiecznej; Filozofii Nowożytnej i Współczesnej; Filozofii Kultury i Etyki; Filozofii Społecznej; Socjologii Młodzieży i Wychowania; Kultur Regionalnych. W strukturze Instytutu znalazły się również dwie pracownie: Logiki i Metodologii Nauk oraz Filozofii Wychowania i Dydaktyki Filozofii.
W naszym instytucie pracują 23 osoby - osiemnastu filozofów i pięciu socjologów. Mamy siedmiu samodzielnych pracowników nauki, pozostali to adiunkci ze stopniem doktora, jest także asystent ze stopniem magistra. Prawie wszyscy jesteśmy absolwentami UJ.
Na innych kierunkach studiów prowadzimy zajęcia usługowe z filozofii, historii filozofii, socjologii, etyki, logiki. Filozofia i socjologia są w programie studiów doktoranckich. Filozofia jest także często wybierana jako przedmiot egzaminacyjny przy przewodach doktorskich. Według dosyć powszechnego poglądu są to przedmioty niezbędne do ogólnego wykształcenia.
Dając orientację w zakresie ważnych z punktu widzenia społecznego dyscyplin, filozofia i socjologia stanowią niezbędne uzupełnienie wszechstronnego przygotowania absolwentów naszej uczelni do pełnienia przez nich funkcji zawodowych i społecznych. Socjologia umożliwia głębsze rozumienie procesów społecznych i politycznych, pełniejszą orientację w problemach współczesności. Z kolei filozofia, logika, etyka zawierają istotne przesłanki do tworzenia światopoglądu, dając zrozumienie metodologii naukowej, filozoficznych aspektów wiedzy, dostarczają intelektualnych inspiracji. Uzupełnienie studiowanych dyscyplin o filozofię i socjologię ma istotne znaczenie dla kształtowania pełnej osobowości.
Poza zajęciami usługowymi prowadzimy własny kierunek studiów; w roku 2000 otworzyliśmy studia z zakresu filozofii. Na razie są to studia trzyletnie, choć tak niewiele brakuje nam do spełnienia wszelkich wymagań, jakie stawia Rada Główna Szkolnictwa Wyższego, aby mogły to być studia magisterskie. Absolwentom trzyletnich studiów z filozofii zapewniamy pełne przygotowanie do prowadzenia zajęć z filozofii i przedmiotów pokrewnych w gimnazjach. Mamy także bardzo interesującą ofertę studiów podyplomowych. W tym roku planujemy otwarcie studiów podyplomowych z filozofii i etyki, z etyki i wiedzy o społeczeństwie, z kultury antycznej, z wiedzy o kulturze i z komunikowania społecznego. Są one adresowane do absolwentów szkół wyższych ze stopniem magistra, a także licencjata.
Myślimy o uruchomieniu pełnych pięcioletnich studiów magisterskich z filozofii. Chcielibyśmy także, aby studenci, którzy w przyszłym roku uzyskają u nas licencjat z filozofii, mogli podjąć dwuletnie uzupełniające studia magisterskie. Aby to było możliwe, musimy mieć co najmniej ośmiu samodzielnych pracowników naukowych. Być może uda nam się zatrudnić w tym roku jedną lub dwie osoby ze stopniem doktora habilitowanego, mamy również nadzieję, że niektórzy nasi pracownicy ukończą prace habilitacyjne.
Wyodrębnienie Instytutu Filozofii i Socjologii powinno sprzyjać integracji wewnętrznej i prowadzonym przez nas badaniom naukowym. Tematyka badawcza w Instytucie łączącym dwie różne, choć bliskie sobie, dyscypliny jest oczywiście bardzo zróżnicowana. Socjologowie prowadzą badania z zakresu socjologii wychowania, stosunków regionalnych i etnicznych, społeczności lokalnych, socjologii sportu itd. Filozofowie podejmują prace dotyczące historii filozofii i różnych dziedzin filozofii (aksjologii, etyki, estetyki, logiki, filozofii nauki). W dorobku obu zespołów jest wiele bardzo interesujących, dobrze ocenianych publikacji. Niektórzy nasi koledzy wypowiadają się też z najwyższym powodzeniem w publicystyce.
Myślimy o bliższej integracji naszych badań z zainteresowaniami innych instytutów i zespołów Uczelni. Dlatego w najbliższym okresie planujemy wraz z Instytutem Filologii Polskiej oraz Instytutem Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej zorganizowanie konferencji, która swoją tematyką objęłaby filozofię, sztukę i literaturę.
Spisała Urszula Lisowska
|  |