Wielisława Osmańska-Furmanek
Marek Furmanek
Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Tadeusza Kotarbińskiego
w Zielonej Górze

Kształtowanie kompetencji informatycznych nauczycieli

Chociaż zakres oddziaływań informatyki, rozumianej jako dziedziny zajmującej się różnymi aspektami informacji, na życie współczesnego świata trudno przecenić, to jej propozycje dla edukacji są często ograniczone i technokratyczne. Dotyczy to również kształcenia informatycznego nauczycieli, którzy podlegali często zabiegom edukacyjnym nie wiele różniącym się od założeń kształcenie inżynierów czy informatyków profesjonalistów. Wyraźną różnicę stanowił ograniczony treściowo program oraz ubóstwo infrastruktury technicznej. W rezultacie otrzymywaliśmy gorzej wykształconego informatycznie inżyniera lub nieskażonego technologią informacyjną humanistę.

Tym czasem kształcenia informatycznego nie należy pojmować tylko jako kształcenia umiejętności posługiwania się komputerem. Jest to pojęcie zdecydowanie szersze, obejmujące o wiele bogatszy treściowo obszar działalności edukacyjnej. Głównym zadaniem kształcenia informatycznego jest przygotowanie jednostki do efektywnego korzystania w swoim życiu i pracy zawodowej z technologii informacyjnych (również multimedialnych), co umożliwi pełnowartościowe funkcjonowanie w społeczeństwie informacyjnym, ułatwi rozwój intelektualny, samorealizację i mobilność zawodową, da poczucie uczestnictwa w tworzeniu dóbr materialnych i duchowych. W społeczeństwie informacyjnym proces kształcenia nie może być oderwany od środowiska, dlatego też główne cele kształcenia muszą być adekwatne do potrzeb na tym etapie rozwoju.

Środki i metody informatyki podlegają ciągłemu dynamicznemu rozwojowi, zmienia się baza sprzętowa a w związku z tym i możliwości oprogramowania, nie możliwe jest wypracowanie pewnej stałego, niezmiennego zasobu wiadomości i umiejętności, ponieważ ulegają one szybkiej dezaktualizacji. Oszacowano, że całkowity zasób wiedzy w świecie podwaja się co 7 lat. Uświadomiwszy sobie ten fakt musimy zadać pytanie: jaka część z tego co przyszli nauczyciele poznają na pierwszym roku studiów w ramach przedmiotu "Podstawy informatyki" nie będzie przestarzała? Musi to wpływać na identyfikację celów kształcenia informatycznego oraz na sposoby ich realizacji. Dotyczy to zwłaszcza nauczycieli, którzy w przyszłości będą kształtować nowe pokolenie, przekazując nie tylko wiadomości i umiejętności z zakresu swojej dziedziny przedmiotowej, ale może przede wszystkim poprzez swój stosunek do życia i świata, w którym technologie informacyjne będą odgrywać ogromną rolę a bez ich znajomości trudno będzie funkcjonować. Dlatego też w kształceniu informatycznym nauczycieli kształtowanie postaw i kompetencji powinno mieć decydujące znaczenie.

W referacie przedstawiono uniwersalne cele kształcenia oraz podrzędne (lecz komplementarne) w stosunku do nich cele kształcenia informatycznego nauczycieli ukierunkowane na zwiększenie kompetencji, kształtowanie umiejętności komunikowania się z pomocą mediów informacyjnych, nadanie większego znaczenia aspektom społecznym i etycznym, przedstawienie informatyki jako części nowoczesnej edukacji i dyscypliny zakorzenionej w kulturze, ukształtowanie spójnego obrazu mediów jako źródeł informacji.