Krok 2.
Badanie i analiza grup odbiorców
Jedna z głównych zasad architektury informacji brzmi: najpierw ludzie (użytkownicy) potem technologia. Badań użytkowników dokonuje się kilkakrotnie: na początku opracowywania projektu, po wykonaniu wersji testowej oraz po wdrożeniu. Jest to jeden z najważniejszych i zarazem najtrudniejszych etapów projektowania architektury informacji serwisu. Najważniejszy, ponieważ pozwala określić, czego mogą chcieć od naszej witryny użytkownicy, co ich zainteresuje, jakie mają potrzeby. Najtrudniejszy, gdyż uzyskanie tych informacji wymaga sprytu, zaradności, umiejętności motywowania i zachęcenia innych ludzi, aby powiedzieli lub napisali coś o sobie. Na szczęście bibliotekarz jest w korzystnej sytuacji - swoich potencjalnych użytkowników widuje na co dzień, może więc skorzystać z wielu okazji, aby uzyskać istotne do stworzenia serwisu informacje. Nieco trudniej może być z rodzicami, ale tu wskazana byłaby pomoc nauczycieli. Firmy analizujące zachowania wyszukiwawcze internautów (tzw. user experience) proponują badanym różnego rodzaju gratyfikacje za udział w badaniach, bibliotekarz informacje o odbiorcach może uzyskać za darmo.
W badaniach użytkowników istotne jest uzyskanie jak największej ilości wskazówek dotyczących preferencji, zainteresowań, potrzeb informacyjnych potencjalnych odbiorców, które można wykorzystać w planowaniu bibliotecznej strony WWW. Istotne jest także zbadanie, jak szukają i poruszają się po serwisie, czyli strategie poszukiwania informacji. Do zbadania strategii poszukiwania potrzebny jest specjalny sprzęt (oprogramowanie, laboratorium testów) rejestrujący aktywność internautów, w warunkach bibliotecznych trudny do zdobycia. Dlatego warto oprzeć się na literaturze (zobacz w bibliografii) poświęconej architekturze informacji, użyteczności i funkcjonalności serwisów WWW. Podano w nich najczęściej występujące zachowania, do których należą:
- użytkownik nie lubi czytać, preferuje przeglądanie (skanowanie) tekstu
- nie wybiera optymalnie, lecz się zadowala uzyskaną informacją
- nawiguje, przeglądając najczęściej podstrony znajdujące się najbliżej (jedno kliknięcie)
- jest niecierpliwy, chce natychmiast uzyskać potrzebną mu informację
Istnieje wiele metod, które architekt informacji stosuje do uzyskania charakterystyki użytkowników, m.in.: ankieta, wywiad, rozmowa, obserwacja, metoda sortowania kart. Przy ich stosowaniu obowiązują ogólnie przyjęte zasady i normy.
Sortowanie kart
Aby przeprowadzić badanie użytkowników metodą sortowania kart należy:
- Przepisać nagłówki stron na oddzielnych fiszkach
- Wyodrębnić i ponumerować główne kategorie wg przyjętego kryterium
- Przyporządkować tematy do kategorii głównych
- Zweryfikować nazwy kategorii i tematów (etykiety)
- Przerysować uzyskaną mapę na papier
- Zaprojektować mapę w PowerPoint 2007
|
|
W rezultacie badań można uzyskać tzw. model użytkownika (postać), który obejmuje cechy wspólne dla określonej grupy (np. uczennice klas 4-6, uczniowie klas 4-6). Oprócz tego dzięki obserwacjom starajmy się opracować tzw. scenariusz (przypuszczalną trasę nawigowania), który wydaje nam się charakterystyczny dla konkretnej grupy odbiorców. Posiadając wyniki badań i testów łatwiej jest wykonać kolejny etap budowy architektury informacji serwisu - wersję rysunkową serwisu, tj. szkice i wykresy.
Ilustracje z www.usability.gov
do góry