Głosy o książkach 

Profesora Bolesława Farona
peregrynacje w czasie i przestrzeni

Wydawnictwo Edukacyjne podarowało nam trzecie, rozszerzone wydanie przewodnika po Jamie Michalika. Autor książki, Bolesław Faron, to postać modernistyczna, miłośnik sztuk wszelkich, pisarz i krytyk literacki, współwłaściciel oficyny wydawniczej, protektor początkujących poetów. Jak każdy z wielkich bywalców Jamy Michalika, profesor krakowskiej uczelni i jak niektórzy z nich polityk, porwany onegdaj przez stolicę. Zapalony podróżnik i koneser wiedeńskich kabaretów. Słowem osoba, która w tamtych szalonych czasach, musiałaby siadywać przy tym samym stoliku z Tadeuszem Boyem-Żeleńskim, Janem Stanisławskim i Lucjanem Ry dlem. Któż więc mógłby udatniej przekazać czytelnikom informacje o modernistycznym Krakowie?

Prezentowana opowieść o tych odległych czasach jest zaskakująco polifoniczna. Mamy tu bowiem relacje z krakowskiego życia kulturalnego na przełomie XIX i XX wieku, historię Cukierni Lwowskiej zwanej później Jamą Michalika, opowieść o kabarecie Zielony Balonik, i wreszcie rzecz całkowicie nową, fotograficzny niemal opis wnętrza kawiarni.

Wielowątkową gawędę o specyficznej atmosferze panującej w Galicji rozpoczyna autor, najpewniej zgodnie ze swoimi zainteresowaniami, od charakterystyki młodopolskich czasopism. Pojawiają się nazwiska redaktorów i tytuły, tak ważne dla ówczesnych krakowian. Jest więc "Życie", "Krytyka" i oczywiście "Czas". Czymże byłby jednak Kraków bez teatru Tadeusza Pawlikowskiego? Bez czasopism, teatru i sztuk plastycznych nie mógłby narodzić się tak doskonały kabaret, jakim był Zielony Balonik. Miłośnicy młodopolskiego Krakowa, mogą zapoznać się w kolejnych rozdziałach z wydarzeniami kulturalnymi i atmosferą tamtych lat. Autor nie pomija w swych wędrówkach słynnych kawiarni i restauracji, miejsc spotkań poetów, pisarzy, malarzy i wszystkich tych, którzy chcieli błyszczeć w świetle wielkich artystów.

Oczywiście ten, kto chciałby jedynie zapoznać się z samą historią kawiarni i związanego z nią kabaretu, może rozpocząć czytanie od rozdziału trzeciego. Albo, jak radzi sam autor książki, usiąść przy stoliku w kawiarni przy ulicy Floriańskiej 45 i smakując kawę podziwiać wnętrza i rysunki. Profesor Bolesław Faron opisał nie tylko każdą salę cukierni Jana Michalika, ale także wszystkie obrazy, ryciny, karykatury, urokliwe przedmioty z epoki. Między sepiowymi kartkami książki ukryty został ulotny zapach modernizmu.

Dołączony do książki aneks i słowniczek nazwisk jest jak... kardamon dodany do kawy, nadaje smak, działa na wszystkie zmysły czytelnika. Przepiękna okładka z roztańczonym Barbakanem i ulatującym z Bramy Floriańskiej zielonym balonikiem zachęca do lektury.

Jagoda Cieszyńska